ใจใส

อธิบายต่อว่าไม่ต้องกลัวอบาย เพราะมีวิธีทำให้ใจใสคือทำตามหลักกุศลกรรมบถ 10 ซึ่งมีสิบอย่างเหมือนกันและแบ่งเป็นกาย วาจา ใจ เช่นเดียวกัน แต่เป็นด้านตรงข้ามคือการทำความดี เริ่มจากทางกายคือไม่ฆ่าสัตว์และให้มีเมตตา ทำตามครบสิบข้อแล้วจะใจใสและไปสวรรค์

สรุปว่าเรื่องใจใสกับใจหมองคือหัวใจ เพราะเป็นตัวกำหนดว่าชีวิตจะเดินทางไปทางใด ถ้าใจใสก็ไปสุคติโลกสวรรค์ ถ้าใจหมองก็ไปอบาย ย้ำว่าชีวิตไม่ได้ตื้นแค่ตายแล้วสูญหรือสิ้นสุดที่เชิงตะกอน จะสรุปด้วยสายตาที่เรามองเห็นเท่านั้นไม่ได้ เพราะมีผู้เห็นไกลกว่าเราคือพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระอรหันต์ทั้งหลาย เราต้องเอาคำของท่านเป็นต้นแบบดำเนินชีวิตให้ถูกต้อง

ย้ำว่าอีกสี่วันจะถึงงานกฐินซึ่งหนึ่งปีมีเพียงครั้งเดียว จึงต้องรักษาใจให้ใสเพื่อรองรับบุญใหญ่ แล้วชวนคุยเรื่องผลของการนั่งธรรมะ ว่าถ้าทุกคนทั่วโลกหยุดใจเป็น สันติภาพจะเกิดขึ้นเองโดยอัตโนมัติ ไม่ต้องแจกรางวัลสันติภาพ เพราะเมื่อเข้าถึงความสุขที่แท้จริงแล้ว ความคิดเบียดเบียนตนเองและเพื่อนมนุษย์ก็ไม่มี เหลือแต่ความรักและความปรารถนาดี

อธิบายว่าหลักวิชาก่อนตายสำคัญที่สุด คือใจต้องใส ถ้าใจใสจะไปสวรรค์ ถ้าใจหมองต้องไปอบาย คำสอนแปดหมื่นสี่พันพระธรรมขันธ์จำไม่ไหวก็จำแค่สองข้อนี้ เพราะยังไงทุกคนต้องตาย ตายแล้วไม่ใช่ศูนย์ ชีวิตไม่ได้สิ้นสุดที่เชิงตะกอน จะสรุปเองว่านรกสวรรค์ไม่มีเพราะเราไม่เห็นนั้นไม่ได้ เพราะคนที่พิสูจน์ได้ก็มีและวิธีพิสูจน์ก็ยังมี ใจจะใสหรือหมองขึ้นอยู่กับบุญบาปที่สั่งสม เมื่อใกล้ละโลกจะเห็นภาพยนตร์ชีวิตของตัวเองเหมือนรีไวนด์เทป เรียกว่ากรรมนิมิต ถ้าภาพดีใจก็ใส ถ้าภาพไม่ดีใจก็หมอง แล้วคตินิมิตจะปรากฏ ใจใสคตินิมิตสว่าง ใจหมองคตินิมิตมืด

ย้ำให้นำรอยยิ้มมาปรากฏบนใบหน้าทุกหนทุกแห่ง แล้วบอกว่าวันพรุ่งนี้เป็นวันที่รอคอยมาหนึ่งปีเต็ม เพราะปีหนึ่งมีครั้งเดียวคืองานทอดกฐิน จึงต้องตักตวงบุญให้เต็มที่และถูกหลักวิชา ทั้งก่อนทำ กำลังทำ และหลังทำ คืนนี้หลังดูรายการจบให้นั่งธรรมะทำใจหยุดนิ่ง นั่งนานขึ้นนิ่งนานเข้า เพราะดวงธรรม กายภายใน และองค์พระมีอยู่แล้วในตัว เพียงทำใจให้ละเอียดเท่ากับของที่มีอยู่ นี่คือการเตรียมตัวเตรียมใจที่ดีที่สุดในการรับบุญใหญ่

อธิบายว่าหลักวิชาในการเดินทางไปสู่ปรโลกขึ้นอยู่กับใจใสกับใจหมอง เพราะมีสุคติและอบายเป็นที่รองรับอยู่ เราจะเชื่อหรือไม่เชื่อสิ่งนั้นก็มีอยู่ จะสรุปเอาเองว่าเราไม่เห็นแล้วคิดว่าไม่มีไม่ควร เพราะพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไปรู้ไปเห็นมาว่ามีภพภูมิรองรับ ใจจะใสได้ต้องสั่งสมบุญให้มาก ใจหมองเพราะสั่งสมบาปทุกวัน เวลาจะละโลกจะมีภาพมาปรากฏเป็นภาพยนตร์ชีวิตให้เห็นคนเดียว เรียกว่ากรรมนิมิต แล้วจะมีคตินิมิตตามใจใสหรือใจหมอง หลังจากนั้นก็มีภพภูมิมารองรับ

อธิบายว่าจริง ๆ เราเคยตายมานับครั้งไม่ถ้วน ซึ่งคำสอนเรื่องเวียนว่ายตายเกิดมีในพระพุทธศาสนาและมีในศาสนาพราหมณ์ด้วย ทุกคนอยากไปสวรรค์และอยากตายสบาย ๆ เหมือนหลับแล้วตื่นขึ้นบนสวรรค์ แต่ไม่ง่ายอย่างนั้นถ้าไม่รู้หลักวิชา หลักวิชาคือใจหมองหรือใจใส ใจใสก็ไปดี ใจหมองก็ไปอบาย ใจจะใสได้ต้องสั่งสมบุญ ซึ่งต้องรู้ว่าอะไรเรียกว่าบุญ ทำอย่างไร เช่นบุญกิริยาวัตถุสิบหรือทานศีลภาวนา ซึ่งเป็นความรู้สากล เพราะสวรรค์และนรกเป็นของกลางเหมือนโลกมนุษย์ที่ทุกเชื้อชาติศาสนาอยู่ร่วมกันได้ ใครทำผิดกฎแห่งกรรมซึ่งเป็นกฎสากลก็ต้องไปอบาย จะรู้หรือไม่รู้ จะเชื่อหรือไม่เชื่อก็ตาม

นำเจริญมรณานุสติว่าคิดถึงความตายวันละสองเวลา หลับตากับลืมตา หายใจเข้าหนึ่งครั้งออกอีกหนึ่งครั้ง จะทำให้ชีวิตเรามีความไม่ประมาทในการดำเนินชีวิต ขวนขวายสั่งสมบุญบารมีอย่างเต็มที่ พยายามชำระกายวาจาใจให้สะอาดบริสุทธิ์ผ่องใส และใจจะเป็นภาชนะที่อัดแน่นด้วยพลังบุญอันยิ่งใหญ่ ซึ่งเป็นบ่อเกิดของความสุขและความสำเร็จทุกระดับ ตั้งแต่ปุถุชนจนเป็นพระอริยเจ้า และการก้าวไปสู่ที่สุดแห่งธรรมก็ต้องอาศัยพลังบุญนี้

ผู้เขียนตั้งคำถามว่าเพราะเหตุใดพ่อแม่จึงต้องเสียทรัพย์จนหมดตัวจากคดีฝิ่นของน้องชายแม่ และบ้านเช่าถูกไฟไหม้ คุณพ่อคุณแม่ตายแล้วไปอยู่ภูมิใด มีสภาพความเป็นอยู่อย่างไร บุญจากการสร้างองค์พระ การบวช และบุญทุกบุญที่อุทิศไปให้ ท่านได้รับหรือไม่ บุพกรรมอะไรทำให้พี่ชายเป็นหลายโรครวมทั้งเบาหวานจนถูกตัดขาไปข้างหนึ่งเหมือนคุณแม่ พี่ชายคนโตตายตั้งแต่แน่นิ่งอยู่ในรถหรือมาตายจริงหลังปั๊มหัวใจแล้วอยู่อีกสามวัน ก่อนตายใจใสหรือใจหมอง ตอนนี้มีสภาพเป็นอย่างไร และบุญองค์พระที่ลูกชายสร้างให้ทำให้เป็นอย่างไร

ถามว่าเหลืออีกกี่วันจะถึงธุดงค์ปีใหม่ คำตอบคือ 40 วัน จึงกำชับให้ฟิตร่างกายให้แข็งแรง อย่าเจ็บอย่าป่วยอย่าไข้ เพราะลมหนาวพัดมาแล้ว และเตือนว่าเวลาไปอวยพรใครในเทศกาลอย่าเอาน้ำเมาใส่กระเช้าไปเป็นของขวัญ เพราะเท่ากับมอบอบายและความมัวเมาให้ผู้ที่เป็นที่รักของเรา ซึ่งไม่ถูกเลย แล้วสอนว่าเวลาตายแล้วธุรกิจกับเศรษฐกิจเอาไปใช้ในปรโลกไม่ได้เลย แต่เรื่องความดีความชั่วกลับเอาไปใช้ได้ ใครทำดีก็ใจใสไปสวรรค์ ทำชั่วก็ใจหมองไปอบาย มีแต่ว่าทำบุญไหมทำบาปไหมมากน้อยแค่ไหน

บอกว่าเรื่องที่เตรียมไว้ต้องเลื่อนไปวันพรุ่งนี้ แล้วถามลูกนักเรียนว่าเหลืออีกกี่วันจะถึงวันธุดงค์ปีใหม่ คำตอบคือ 39 วัน จึงย้ำซ้ำเดิมทุกวันว่าต้องรักษาร่างกายให้แข็งแรง อย่าให้เจ็บอย่าให้ป่วยอย่าให้ไข้ แล้วอธิบายว่าที่พักธุดงค์อยู่ห่างจากสภาธรรมกายสากล ใครอยู่ไกลมากยิ่งได้บุญมากเพราะมีโอกาสเดินภาวนา และจะแข็งแรงด้วย ขาถ้าไม่ใช้มันก็จะไม่ยอมให้ใช้ ยิ่งใช้ยิ่งแข็งแรง จึงให้ฟิตร่างกายกันให้ดี ไปฟิตเนสที่ไหนก็ได้ พร้อมกับรักษาจิตใจให้ผ่องใส ปลอดกังวล เพราะเรามาสร้างความใสเพื่อส่งความสุขให้ผู้ที่เป็นที่รักและเพื่อนมนุษย์ในวาระขึ้นปีใหม่ และเปิดศักราชใหม่ในการสร้างบารมีให้ดีกว่าปีเก่า จึงต้องเคลียร์ธุรกิจการงานและการอวยพรให้เสร็จเรียบร้อยก่อน ตั้งแต่ลงทะเบียนวันที่ 29 ธันวาคมจนถึงวันอยู่ธุดงค์ต้องไม่มีเครื่องกังวลใจเลย ในใจมีแต่พระรัตนตรัยและบุญกุศล

สอนให้รักษาสุขภาพให้แข็งแรง รักษาใจให้ใส ๆ เลื่อนความหมองมัวออกไป ปลดเครื่องกังวลทุกอย่าง ส่วนขนบธรรมเนียมที่ดีงามคือการไปขอพรผู้หลักผู้ใหญ่หรืออวยพรผู้ที่เป็นที่รักก็ให้ทำให้เสร็จเรียบร้อย แล้วย้ำว่าอย่าเอาน้ำเมาใส่กระเช้าไปเป็นของขวัญ เพราะผิดหลักวิชา เท่ากับมอบอบายให้ผู้ที่เป็นที่รักของเรา และให้ความเป็นใบ้บ้าปัญญาอ่อนเมื่อเขามาเกิดเป็นมนุษย์ จึงควรเปลี่ยนวิธีการใหม่ให้ดีกว่าเดิมที่เราทำผิดมา

สารคดีสัมภาษณ์ผู้นำนักเรียนวิถีพุทธที่เข้าร่วมโครงการปฏิบัติธรรมประจำวันอย่างต่อเนื่อง น้องปุ้ยบอกว่าแรงบันดาลใจมาจากช่วงเทศกาลเข้าพรรษา อยากสร้างบุญสร้างกุศลให้ตัวเองและพ่อแม่ อีกคนบอกว่าการนั่งสมาธิทำให้จิตใจร่าเริงแจ่มใส ช่วยให้สอบได้และผลการเรียนดีขึ้น ห้องที่ใช้ปฏิบัติธรรมชื่อห้องใจใส เพราะเข้าห้องนี้แล้วใจใสทุกคน

ครูไม่ใหญ่ขยายว่าคุณยายอาจารย์ให้ความสำคัญกับเรื่องสื่อมาก เพราะสื่อที่ผ่านมาทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย ทางใจ ล้วนมีผลต่อความใสและความหมองของใจ ถ้าสื่อสีขาวใจก็ใส ใจใสก็ไปดี ถ้าสื่อสีคล้ำใจก็หมอง ใจหมองก็ไปอบาย ตรงนี้แหละมนุษย์ขาดแคลนความรู้จึงต้องตอกย้ำซ้ำเดิมทุกวัน เพราะพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ว่าจิตผ่องใสไม่เศร้าหมอง สุคติเป็นที่ไป จิตเศร้าหมองไม่ผ่องใส ทุคติเป็นที่ไป แล้วย้ำว่าคนเราตายแล้วไม่สูญ ชีวิตไม่ได้สิ้นสุดที่เชิงตะกอน และไม่มีใครล้างบาปให้ใครได้ ถ้าล้างแทนกันได้ ความโลภ ความโกรธ ความหลง ความขัดเคืองใจก็ควรหมดไป แต่มันยังอยู่ จึงต้องล้างเอง

อธิบายว่าผู้บวชตั้งใจขึ้นไปบำเพ็ญสมณธรรมเพื่อให้จิตบริสุทธิ์ มีพลังแห่งบุญและกุศลถวายเป็นพระราชกุศลอย่างเต็มที่เต็มกำลัง เพราะกุศลจะมีกำลังส่งได้ก็ขึ้นอยู่กับใจที่ผ่องใส ถ้าใจไม่ใสและศีลไม่บริบูรณ์ การให้ศีลให้พรก็ไม่ค่อยมีกำลัง แล้วย้ำว่าบวชเป็นพระแล้วสิ่งที่ต้องทำคือเติมความบริสุทธิ์ให้เกิดขึ้น ไม่ว่าบวชสั้นบวชยาวก็ต้องมุ่งขจัดกิเลสอาสวะให้หมดสิ้นไปเพื่อทำพระนิพพานให้แจ้ง สลัดตนให้พ้นจากกองทุกข์ นี่คือวัตถุประสงค์หลักของการบวช และหวังว่าพุทธบุตร 50 รูปจะนำดวงธรรมและองค์พระใส ๆ มาฝากหลวงพ่อ

ผู้เขียนตั้งใจเดินทางไปฝรั่งเศสเพื่อรักษาคุณพ่อด้วยยาดองเหล้าอีกครั้ง ครูไม่ใหญ่เตือนว่าถ้าอมทาภายนอกก็คงพอได้ แต่อย่าให้ท่านดื่ม เพราะยาดองเหล้าเมื่อเข้าไปในร่างกายจะไปเปลี่ยนระบบความคิด คำพูด และการกระทำ สิ่งที่เข้าสู่ร่างกายมีผลถึงใจว่าใสหรือหมอง ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเดินทางไปสู่ปรโลก จึงย้ำว่าอย่าให้ท่านใจหมองในตอนอายุ 81 ปี

ย้ำกับนักเรียนใหม่ว่าทุกสิ่งที่ผ่านตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ล้วนมีผลกับความใสและความหมองของใจ จึงต้องเลือกบริโภคทั้งสิ่งที่ดู ฟัง ดม ดื่ม พูด และนึกคิด ผู้ที่ออกกฎแห่งกรรมมีอานุภาพมาก เป็นผู้ออกกฎเกณฑ์บังคับผู้ที่ตกอยู่ในภพสามไว้หมด ทั้งกามภพ รูปภพ และอรูปภพ เพราะฉะนั้นต้องศึกษา ไม่ศึกษาเป็นอันตราย

เล่าว่าเมื่อวานซืนที่หน้าโรงเรียนมีการพาคุณแม่ออกจากโรงเรียนไปแจ้งข่าวและทบทวนบุญที่ทำมา วันนี้มาทำเพิ่มอีก น้องป่อจึงได้เสวยทิพยสมบัติด้วยความพร้อมพรั่ง ครูไม่ใหญ่ย้ำว่าเด็กที่จะไปดุสิตบุรีได้ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะน้องป่อมีบุญเก่าที่ทำมากับหมู่คณะ แม้วิบากกรรมมาส่งผล แต่บุญเก่ายังเหลือเฟือ บุญใหม่ก็ทำอีก องค์พระก็ใส พ่อแม่ก็ประคับประคองด้วยใจใส ปกติหลับแล้วตื่นมักจะไปดาวดึงส์ แต่รายนี้ดูเหมือนเป็นรายแรกที่จากเด็กแล้วเป็นหนุ่มเลย และสรุปว่าคนเราต้องตายทุกคน ตายแล้วให้ไปสวรรค์ก็โอเค อย่าไปยืนอยู่หน้าโรงพิพากษา

การ์ตูนตอนต่อบอกว่าไม่ต้องกลัว มีวิธีทำให้ใจใสไม่ต้องไปอบาย ง่ายนิดเดียวคือทำตามหลักกุศลกรรมบถสิบ ซึ่งก็คือการทำความดี มีสิบอย่างเหมือนกัน แบ่งเป็นทางกาย ทางวาจา และทางใจ แล้วไล่ทีละข้อให้น้องแป้งจำ จบตอนที่สองของการ์ตูน

ชวนเจริญมรณานุสติ ระลึกถึงความตายเพื่อให้จิตใจใส ย้ำว่าเรามีชีวิตอยู่เพียงสองเวลาคือหลับตากับลืมตา หายใจเข้าหนึ่งครั้งและออกอีกหนึ่งครั้ง

สรุปว่าบุญในวาระอัญเชิญรูปหล่อทองคำของคุณยายอาจารย์เป็นบุญใหญ่หลายชั้น ทั้งบุญหล่อ บุญอัญเชิญ บุญสร้างมหาวิหาร และบุญประดิษฐาน แล้วบอกว่าเหลืออีก 17 วันก็จะถึงวันธุดงค์ ให้รักษาใจให้ใส อย่าให้ขุ่นมัว และฟิตร่างกายให้แข็งแรง เพราะอากาศเย็นกำลังสบายเหมาะกับการปฏิบัติธรรม ให้เคลียร์เรื่องกังวลให้เสร็จภายในสองอาทิตย์เพื่อเข้ามาอยู่ธุดงค์ปีใหม่ด้วยใจปลอดกังวล และบอกว่าอาทิตย์หน้าจะมีภาพวิธีประกอบเต็นท์และปักเต็นท์มาให้ดู

อารัมภบทว่าคนที่ไม่มีศรัทธาเมื่อได้ยินเรื่องบริจาคทานย่อมไม่สบายใจเพราะหวงแหนกลัวทรัพย์จะสิ้นไป แต่ผู้มีศรัทธาย่อมปีติดีใจที่จะได้สั่งสมบุญ เพราะทราบว่าบุญเท่านั้นทำให้มีความสุขและชีวิตดีขึ้นทุกทาง ยิ่งทำบุญด้วยความสดชื่น ใจใส มีศรัทธา และทำกับเนื้อนาบุญ ผลบุญก็ยิ่งทวีคูณ ตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสสอนไว้ เหมือนเศรษฐีท่านหนึ่งที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้เลิศกว่าอุบาสกทั้งหลายในฝ่ายเป็นธรรมกถึก คือจิตตคฤหบดี ผู้มีศรัทธาตั้งมั่นไม่หวั่นไหวในพระรัตนตรัย และได้บรรลุคุณวิเศษสูงสุดเท่าที่ผู้ยังไม่ออกบวชจะบรรลุได้

พูดถึงการเป็นครูสอนศีลธรรมว่าไม่ใช่การถูกกลั่นแกล้ง เพราะการสอนธรรมะทำให้เบิกบานทั้งตื่น ทั้งหลับ และฝัน เวลาคิดก็ไหลไปเรื่องความบริสุทธิ์จากคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทำให้ความคิด คำพูด และการกระทำบริสุทธิ์ไปด้วย มีความสุขตลอด ย้ำว่าไม่มีวิชาใดในโรงเรียนที่สอนแล้วทำให้ใจผ่องใสเป็นทางมาแห่งบุญกุศล ไม่ว่าวิทยาศาสตร์หรือภาษา แต่ธรรมะนั้นใสตั้งแต่ครูถึงนักเรียน ครูถือเป็นตัวแทนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไปถ่ายทอดความรู้ให้เด็ก เป็นการให้ธรรมทานซึ่งเป็นสุดยอดแห่งการให้ ให้สมบัติจักรพรรดิยังแพ้การให้ธรรมทาน เพราะร่ำรวยแต่ไม่รู้วิธีดำเนินชีวิตที่ถูกต้องก็ไม่ปลอดภัยจากอบาย

บอกว่าจึงเลือกที่จะสอนศีลธรรม แม้สอนไม่ค่อยเป็นก็ต้องฝึกสอน แต่มีความสุขทุกครั้ง ฝึกมาได้สามปีกว่า และเลือกเวลาไพรม์ไทม์ซึ่งเป็นเวลาที่คนกำลังดูข่าวดูละคร เพื่อให้รู้กันว่าคนที่รู้ว่าเขาหลอกแต่เต็มใจให้หลอกนั้นใจหมองหรือใจใส เชื่อว่าต้องมีผู้มีบุญมาฟังเรื่องที่ทำให้ใจใสโดยไม่ทำให้ใจหมอง และเป็นเรื่องจริง ในช่วงเวลาข้ามคืนจึงไม่มีใครง่วง ผู้ฟังบอกว่าเวลาผ่านไปเร็วเหลือเกิน แวบเดียวก็เข้าชั่วโมงที่สองแล้ว

อธิบายว่าสิ่งที่ผ่านเข้ามาทางใจมีผลต่อความหมองหรือความใสของใจ ซึ่งมีผลต่อชีวิตหลังจากตายแล้วและการเดินทางไปสู่ปรโลก ไม่ว่าใครจะเชื่อว่าตายแล้วสูญหรือไม่สูญก็มีผลทั้งสิ้น เพราะพวกที่ไม่เชื่อพอตายก็จะรู้เอง ถ้าใจใสก็ไปดีคือไปสวรรค์ ถ้าใจหมองก็ไปไม่ดีคือไปอบาย ศีลธรรมซึ่งเป็นความรู้ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทำให้ครูผู้สอนใสก่อนเป็นต้นบุญ และนักเรียนใสตามเป็นกลางบุญและปลายบุญ ทั้งครูและนักเรียนจึงได้บุญซึ่งกันและกัน

เล่ามุกต่อว่าที่ญี่ปุ่นอากาศหนาว ญาติโยมเตรียมอาหารอย่างดีมาถวาย เป็นเส้นเหมือนเส้นหมี่แช่น้ำเย็นเพิ่งออกจากตู้เย็น ครูไม่ใหญ่ไม่รู้จะเรียกว่าอะไร เจอวิบากกรรมสองอย่างคือเย็นกับร้อน แล้วเปรียบว่ารสชาติจืดสนิทอย่างนั้นทำให้คิดว่าถ้ากิเลสในใจจืดสนิทได้อย่างนี้ก็คงเหาะได้แล้ว สุดท้ายท่านก็รู้ความในและรับไปฉันหมดไม่มีเหลือ

โยมพ่อของผู้เขียนเมื่อก่อนไม่ได้ศรัทธาในพระพุทธศาสนา แต่ก็ไม่คัดค้านที่ลูกจะมาบวชเป็นภิกษุณี ต่อมาท่านล้มป่วยด้วยโรคมะเร็งที่ตับจึงหันมาสนใจพระพุทธศาสนา สวดมนต์บูชาพระรัตนตรัยเป็นประจำ ชาวจีนถือเอาการสวดมนต์เป็นการปฏิบัติธรรม คืนก่อนที่โยมพ่อจะละโลก ลูกศิษย์ของท่านจำนวนมากมาช่วยกันสวดมนต์ให้ที่บ้านตลอดทั้งคืน เพื่อให้ท่านระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัย ท่านละโลกไปด้วยรอยยิ้มบนใบหน้า เมื่อวันที่ 24 เมษายน 2548

โยมพ่อไปเป็นอากาศเทวา มีวิมานคล้ายสถาปัตยกรรมจีนนิดหนึ่งตามความคุ้นเคยตอนเป็นมนุษย์ อากาศเทวาจะมีวิมานพ้นจากโลกมนุษย์หนึ่งโยชน์ ท่านไปเป็นอากาศเทวาเพราะจิตผ่องใสในช่วงท้ายของชีวิตที่ได้สวดมนต์และระลึกถึงคุณพระรัตนตรัย แม้ไม่ได้ทำทานรักษาศีลเจริญภาวนา เมื่อได้รับบุญที่สร้างพระอุทิศชื่อท่านไปให้ ก็ยิ่งมีทิพยสมบัติมากขึ้น วิมานเดิมเป็นเงินก็เปลี่ยนเป็นเงินปนทอง อาหารเพิ่มขึ้น แต่ไม่มีบริวารเพราะไม่มีบุญที่ไปชวนคนทำความดี

สั่งว่าคืนนี้อย่านอนดึก ให้เข้าไปดูดวงในกลางกายนับไปทีละดวง แล้วหลับอยู่ในอู่ทะเลบุญ เพื่อตื่นเช้ามาใส่บาตรด้วยความสดใส ประธานตักบาตรเช้าวันพรุ่งนี้คือกัลยาณมิตรบุญชัย เบญจรงคกุล ย้ำว่าจะทำความเพียรทำใจใสเหมือนทุกคืน เพื่อเปิดศักราชใหม่ให้เป็นปีของความสมปรารถนาด้วยการสั่งสมบุญ เพราะบุญนี้ไม่มีขาย อยากได้ก็ต้องทำเอง

สามเณรเล่าว่าเวลามองแล้วรู้สึกไม่มีขอบเขต มีความสุขมาก ครูไม่ใหญ่เสริมว่าสุขอย่างนี้เลยสวรรค์ไปแล้ว ลมหายใจกลมกลืนกับธรรมชาติภายนอกเหมือนลมหายใจของเรากับจักรวาลเป็นอันเดียวกัน และเมื่อใจมีความสุขมากแล้ว ต้นไม้ต้นเดิมที่เคยเห็นแล้วอยากตัด กลับเห็นแล้วสวยงามขึ้นมา สามเณรเล่าว่าลมหายใจรู้สึกสะอาด เพราะใจกับลมหายใจกลืนเป็นอันเดียวกัน หายใจเข้าเหมือนเอาความบริสุทธิ์เข้ามา แล้วส่งคืนธรรมชาติ และเห็นดวงใสเหมือนน้ำที่มารวมตัวเป็นก้อนกลมนุ่มเบา สว่างไม่หยุด ขยายไปได้เท่าที่ใจอยากให้ขยาย ครูไม่ใหญ่เทียบว่าความสว่างของดวงอาทิตย์มีขอบเขตจำกัดและสว่างแค่กลางวัน แต่ความสว่างของใจไม่มีขอบเขตและสว่างทั้งกลางวันกลางคืน

คำตอบว่าในคืนที่คุณพ่อจะเสียชีวิต ท่านได้ฟังเสียงสวดมนต์ที่ลูกเปิดให้ฟัง และได้นึกทบทวนบุญต่าง ๆ ตามที่ลูกบอกให้นึกถึง ย้ำว่าใครอยู่ใกล้ผู้ป่วยต้องเป็นกัลยาณมิตรให้ดี ต้องรู้หลักวิชาการทบทวนบุญให้ผู้ไข้ฟัง ผลคือใจของคุณพ่อเป็นกุศลและผ่องใสในช่วงชิงช่วงปิดงบดุลชีวิต สรุปว่าแม้วัดก็เข้าเหล้าก็กิน แต่สำคัญที่ช่วงท้ายว่าจิตผ่องใสหรือเศร้าหมอง

อธิบายว่าเมื่อจิตของคุณพ่อเป็นกุศลและผ่องใสก่อนเสียชีวิต มารวมกับกำลังบุญที่ท่านสั่งสมไว้เมื่อยังมีชีวิต บุญก็จะไปดูดบุญเอาไว้ ไม่ว่าจะเป็นบุญที่ท่านเคยบวชเป็นสามเณรหนึ่งพรรษา บุญที่ทำตามประเพณีตามที่ท่านเข้าใจ รวมถึงบุญที่ลูกเข้ามาบวชเป็นอุบาสิกาอยู่เขตในกับหมู่คณะ และบุญสร้างองค์พระที่ลูกทำให้ท่าน

ย้ำว่าถ้าบุญไม่ได้ชิงช่วงส่งผลก่อน บาปอกุศลที่ท่านเคยทำผิดทำพลาดไว้ เช่นบาปจากการดื่มน้ำเมาในสมัยที่ยังมีชีวิตอยู่ ก็จะส่งผลให้ท่านต้องไปรับกรรมในอบายภูมิ จึงสรุปว่าการเตรียมตัวเตรียมใจให้ใส ๆ ก่อนละโลกสำคัญมาก

ทักทายนักเรียนแล้วถามว่าอีกกี่วันจะถึงวันวิสาขบูชา ได้คำตอบว่าอีกสี่วัน จากนั้นถามว่าต้องทำอย่างไรจึงจะถูกหลักวิชา คำตอบคือทำใจให้ใสและตรึกระลึกนึกถึงพระสัมมาสัมพุทธเจ้าวันละสองเวลา ทั้งตอนหลับตาและลืมตา โดยนึกถึงพุทธปฏิมาซึ่งเป็นตัวแทนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไว้ที่ศูนย์กลางกายฐานที่เจ็ด พร้อมให้พรว่าจงรวย จงแข็งแรง จงอายุยืนยาว จงเข้าถึงธรรม จงสมหวังดังใจทุกสิ่ง

ครูไม่ใหญ่สอนว่าบุญต้องพยายามหาช่องส่งผล เพราะฉะนั้นเราต้องรักษาใจใสไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะพึงพอใจว่าบุญนี้พอแล้ว แล้วย้ำว่าไม่มีวันพอ จึงต้องทำใจใส ๆ ไปเรื่อย จากนั้นถามนักเรียนว่าเวลาต่อจากนี้จะเอาอะไรกันดี และตกลงว่าเอาช่วงกฎแห่งกรรม

บอกผู้บวชว่ายิ่งนั่งสมาธิมากเท่าไรใจก็ยิ่งผ่องใส ไม่ต้องถึงองค์พระหรือพระธรรมกายในตัว เอาแค่ใจนิ่งและสว่างอยู่ข้างใน หน้าก็นวลเป็นดวงจันทร์คืนวันเพ็ญ พ่อแม่เห็นก็ปลื้ม และจะมีกำลังใจนั่งสมาธิตามลูก เพราะไม่มีลูกใครหน้านวลสู้ลูกเราได้ เป็นโอกาสที่พ่อแม่จะได้วางงานมาปฏิบัติธรรมอย่างจริงจัง

อธิบายว่าคุณยายทั้งรับและทั้งรุกด้วยอาการเดียวกัน รับคือรับผู้ที่ตั้งใจมาสร้างบุญอย่างเต็มที่ รุกคือรุกไม่ให้บาปเกิดกับเขาเสียก่อน เพราะเมื่อเขาเห็นผู้เฒ่าอายุรุ่นพ่อรุ่นแม่ทำตนอ่อนน้อมอย่างนั้น เขาก็อยากเข้ามาใกล้ ได้เห็นความผ่องใส น้ำเสียงและท่าทางของท่าน จึงพลิกใจเขาได้

ผู้ให้สัมภาษณ์บอกว่าการบวชคือการทำใจ ใจสงบ ใจสะอาด ใจสว่าง เมื่อตัวเองมีความสุขมีเมตตาแล้วบุญก็แผ่ไปสู่คนรอบข้าง เชื่อมั่นว่าโครงการบวชพระหนึ่งแสนรูปทั่วไทยเป็นโครงการที่สร้างคนดีให้สังคมไทย และถ้าพูดอย่างไม่เกรงใจก็น่าจะดีที่สุดในโลก เพราะเกิดบุญทั้งแผ่นดิน การชวนคนมาบวชจากทุกบ้านทั่วประเทศจะทำให้บ้านเมืองสงบสุขและพระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรือง

จากทุ่งนาฟ้าโล่งค่อย ๆ พัฒนากลายมาเป็นศูนย์ปฏิบัติธรรมสวนแท่นตะวัน จังหวัดชัยภูมิ สร้างสถานที่และสร้างคนให้เติบโตเคียงคู่กัน เป็นความภูมิใจสูงสุดของลูกชาวนาที่ได้เปลี่ยนแผ่นดินของครอบครัวให้เป็นแผ่นดินธรรม จากแรงปลูกข้าวเลี้ยงชีวิตผู้คน สู่แรงสร้างคนดีให้พระพุทธศาสนา แม้เจออุปสรรคมากมายก็ยังเข้มแข็งขึ้นเพราะนึกอยู่เสมอว่าหลวงพ่อมองเราอยู่และจะไม่ทอดทิ้งให้เดียวดาย โดยยึดคำสอนว่าใจใส ใจสบาย ทำอะไรก็สำเร็จ