เทวนิยม

ครูไม่ใหญ่ขอปรับคำที่คนมักพูดว่าทุกศาสนาสอนให้คนเป็นคนดีเหมือนกัน ว่าน่าจะใช้คำว่าเช่นเดียวกันแต่ไม่เหมือนกัน ที่ไม่เหมือนกันเพราะทำไม่เหมือนกัน ในพระพุทธศาสนามีคำสอนที่เป็นปัจจัตตัง ต้องปฏิบัติด้วยตัวเอง ต่างจากการนับถือแบบเทวนิยมที่เชื่อว่าเทพเจ้าจะช่วยทำให้ตัวบริสุทธิ์ได้โดยไม่ต้องทำเอง แม้ทำความชั่วมาก็ขอให้เลื่อมใสในเทพเจ้า ทำชั่วแล้วก็มาระบายทีหนึ่ง แล้วกลับไปทำใหม่ ทำแล้วก็มาเท มาแล้วก็ไปทำ แต่ในพระพุทธศาสนาต้องชำระด้วยตัวเอง เพราะทุกคนในโลกมีความโลภ โกรธ หลง เหมือนกันหมด ใครจะมาถ่ายเทให้แทนไม่ได้ เหมือนคนหนึ่งป่วยอีกคนกินยาแทนไม่ได้ ฉีดยาแทนกันก็ไม่ได้ ต้องชำระด้วยตัวเองจึงจะบริสุทธิ์จริง และเสนอว่าให้สมมติลืมไปว่าเรามีศาสนา วางตัวเป็นกลาง แล้วมาเรียนความรู้สากลเปรียบเทียบกัน เชื่อว่าทุกคนจะเลือกนับถือศาสนาที่มีเหตุมีผล เพราะทุกคนเป็นคนมีเหตุผลและไม่ชอบคนโมเมหรือตะแบง

ชี้ว่าคำสอนในเทวนิยมไม่มีเรื่องการเวียนว่ายตายเกิด ไม่เชื่อเรื่องนี้ ถ้าเกิดแล้วไม่ได้ไปสวรรค์ หรือไปสวรรค์แล้วต้องกลับมาเกิดเป็นมนุษย์ใหม่และจน ก็อธิบายไม่ได้ ถ้าไม่ทำทานก็ไม่มีใครอุ้มชูไปสู่สวรรค์ มันไม่มีเหตุผล มีเฉพาะคำสอนในพระพุทธศาสนาที่สอนเรื่องการเวียนว่ายตายเกิด ทำให้เราไม่ประมาทในการดำเนินชีวิต และสอนว่าเมื่อยังมีกิเลสจะอยู่ในสังสารวัฏอย่างไม่ลำเค็ญ อยู่แบบนักสร้างบารมีแบบพระโพธิสัตว์ได้อย่างไร ผู้มีหัวใจสากลที่เชื่อเรื่องเหตุและผลควรตั้งใจศึกษาไว้

ให้เหตุผลว่าถ้าสมมติว่านรกสวรรค์ไม่มีจริง ตายแล้วสูญ ชีวิตสิ้นสุดก็เจ๊ากันไป แต่ถ้านรกสวรรค์มีจริง คนที่สั่งสมบุญก็ไปดี คนที่สั่งสมบาปก็อันตราย บางความเชื่อในเทวนิยมบอกว่าถ้าเคารพเลื่อมใสในเทพเจ้าองค์ใดองค์หนึ่ง เทพเจ้าจะบันดาลทุกสิ่งและพาไปสวรรค์ไม่ต้องเกิดอีก ก็ยังถือว่าเสี่ยง จึงควรทำบุญเผื่อเหนียวไว้ เพราะนรกไปเพราะใจหมองและทำบาปอกุศลผิดกฎแห่งกรรม ไม่ใช่เพราะไม่เชื่อเทพเจ้า และบุญที่ทำไว้จะไปตัดรอนวิบากให้หนักเป็นเบา เบาก็หายไป

อธิบายว่าไม่มีคำสอนในความเชื่ออื่นเลยที่บอกว่าชีวิตเป็นทุกข์เพราะอะไร หรือชี้ให้เห็นเหตุของทุกข์ เขาจะสรุปรวบยอดว่าที่คุณทุกข์นี่เป็นพระประสงค์ ทรงทดลอง ครูไม่ใหญ่แทรกว่าถ้าลองถี่ ๆ ลองตลอดชาติก็แย่ แล้วบอกว่ายังรักอยู่ไหม ถ้ารักก็โอเค มีบาปอะไรมาเดี๋ยวล้างให้หมดแล้วไปอยู่ด้วยกัน มักจะเป็นอย่างนี้ในความเชื่อของเทวนิยม

ตอบว่าเธอต้องไปเกิดต่างประเทศในครอบครัวต่างศาสนาและไม่คุ้นเคยกับคนในครอบครัว เพราะหลายพุทธันดรที่แล้วเธอเป็นลูกชาย ออกเที่ยวแสวงหาคำตอบของชีวิตจากครูบาอาจารย์ต่าง ๆ แล้วได้มาเจอหมู่คณะและศึกษาปฏิบัติธรรมอยู่ระยะหนึ่ง แต่ภายหลังกระทบกระทั่งกับบางคนในหมู่คณะและเกิดความรำคาญคนหมู่มาก จึงลาออกจากหมู่คณะไปแสวงหาความรู้แบบเทวนิยมอีกหลายสำนัก ด้วยเหตุนี้จึงต้องผ่านการเรียนรู้ทั้งอิสลาม คริสต์ และพุทธในปัจจุบัน ผังที่ชอบเดินทางไปแสวงหาคำตอบของชีวิตติดมา จึงไม่คุ้นเคยกับครอบครัวแต่คุ้นเคยกับญาติทางศาสนาที่ตัวศึกษา ส่วนที่ชอบนั่งสมาธิเพราะในชาติที่เป็นผู้ชายเคยบวชระยะสั้นกับหมู่คณะและเคยนั่งสมาธิ อุปนิสัยจึงติดมา

เฉลยว่าหนุ่มน้อยที่นับถือศาสนานอกพุทธนั้น ในอดีตเป็นชาวพุทธมาโดยตลอด แต่เมื่อทำบุญแล้วมักไม่ค่อยได้อธิษฐานจิตล็อกไว้ว่าขอให้ได้เกิดในร่มเงาพระพุทธศาสนาวิชชาธรรมกาย จึงทำให้บุพกรรมเก่าเมื่ออดีตไกลได้ช่อง คือเคยทำบุญและอยู่ในหมู่คณะมา แล้วกระทบกระทั่งกับบางคนในหมู่คณะจนออกไปนับถือความเชื่อในเทวนิยม แม้ถูกตามกลับมาในภายหลังในชาตินั้น วิบากกรรมนั้นก็ได้ช่องมาตัดรอน เพราะเป็นผังที่ติดไปแล้ว จึงให้ไปเกิดในครอบครัวนอกพระพุทธศาสนาแต่ร่ำรวย และเฉลยต่อว่าทั้งสองสร้างบารมีกับหมู่คณะมาแบบกองเสบียง มีบุญพอที่จะสร้างบุญใหญ่ได้ถ้าไม่ทะเลาะกันก่อน ชาตินี้ให้หนุ่มน้อยเป็นกองเสบียงไปก่อนเพราะถ้าออกบวชจะเป็นปัญหากับครอบครัว แต่บุญบวชนั้นมี ให้สนับสนุนคนอื่นบวชไปก่อนและอธิษฐานจิตล็อกไว้ให้ดี

แบบเสียฟอร์มคือพวกเทวนิยมที่ไม่ได้ฟอร์มจากลักษณะมหาบุรุษ สร้างเป็นรูปเทวดาหรือพรหม ครูไม่ใหญ่แซวว่าพรหมสี่หน้าเวลานอนไม่รู้จะเอาหน้าไหนลง แล้วอธิบายว่าเมื่อแข่งกันแย่งศาสนิกชนก็สร้างนิยายและอภินิหารประกอบ เทพสองมือถืออาวุธได้สองอย่าง อีกฝ่ายจึงสร้างสี่มือ แล้วกลายเป็นพันมือ เล่าขำว่าไอเดียอาจแตกมาจากเห็นปูเดินที่ชายทะเล และลิงที่หาวเป็นดาวเป็นเดือนสร้างโลกได้ในไม่กี่วินาที แต่ละเมืองก็สร้างของตัวเอง สรุปว่าไม่มีศาสนาไหนไม่มีรูปเคารพ เพียงแต่ต้องการให้เหลือของตนอย่างเดียว เพราะไม่รู้ความจริงของชีวิต

ผู้เขียนเล่าว่าครอบครัวนับถือลัทธิเต๋าที่เชื่อว่าองค์พระแม่เป็นผู้เปิดฟ้าดินและสร้างทุกสิ่ง ยิ่งใหญ่กว่าพระพุทธเจ้า ครูไม่ใหญ่แทรกว่านี่คือเทวนิยมที่สมมุติเทพเจ้าผู้สร้างขึ้นมา บ้านเปิดเป็นตำหนักบนชั้นสี่มีการไหว้ทุกวัน คุณพ่อห้ามเล่าพิธีกรรมและห้ามถ่ายภาพเพราะเป็นความลับของสวรรค์ ผู้เขียนจึงไม่รู้จักวัดและการทำบุญ จนเข้ามหาวิทยาลัยได้ตามเพื่อนในชมรมพุทธศาสตร์มาวัดพระธรรมกาย เป็นอาสาสมัครจัดแถวคนมาปฏิบัติธรรม แต่คุณแม่สั่งห้ามเด็ดขาด ผู้เขียนไม่อยากทะเลาะจึงไม่มาวัดอีกเลยนานสิบเจ็ดปี จบแล้วแต่งงานกับสามีรุ่นพี่มหาวิทยาลัย ซึ่งคุณปู่เป็นศาสนาจารย์ผู้ก่อตั้งโบสถ์คริสต์ในต่างจังหวัด และคุณย่าพาไปโบสถ์ทุกวันอาทิตย์

ไม่มีใครมาลิขิตชีวิตเรา มนุษย์นี่แหละยิ่งใหญ่ที่สุดและเป็นผู้สร้างเทพเจ้า สมมุติเจ้าพ่อเจ้าแม่จากวีรบุรุษวีรสตรีในประวัติศาสตร์ ผสมกับนิยายปรัมปราจนเป็นตำนานของเทวนิยม โลกเกิดขึ้นมานับครั้งไม่ถ้วน เวลามีคนถามว่าใครสร้างโลกจึงต้องถามกลับว่าโลกกัปไหน ท้ายช่วงพูดเล่นว่าใกล้ตรุษจีนต้องการให้เฮง แล้วเสียงถอดหลุดเป็นคำมั่วราวหนึ่งนาที

หลังช่วงเสียงเพี้ยนและจิงเกิล ครูไม่ใหญ่ตอบว่าพ่อเคยนับถือศาสนาเทวนิยมมาหลายชาติ บางชาติได้ร่วมทำสงครามต่างเผ่าที่มีความเชื่อต่างกัน จึงมาเกิดในประเทศที่นับถือเทวนิยมและมีสงครามภายใน ที่ถูกตัดคอเพราะในอดีตเคยตัดศีรษะสัตว์จำนวนมากบูชายัญเทพเจ้าที่นับถือ ก่อนตายกลัวมากและพยายามนึกถึงพระเจ้า วิบากที่ตัดคอบูชายัญหลายชาติรวมกันส่งผลให้กายละเอียดยังคอขาด ต่างจากบางเคสที่ขาด้วนแล้วกายละเอียดขาไม่ด้วน ท่านเอามือสองข้างประคองหัวที่ขาดแล้ววิ่งหนีสุดชีวิต กรรมดึงดูดให้ไปรวมกับผู้มีกรรมเสมอกัน ส่วนคนที่ถูกตัดคอพร้อมกันต่างไปตามกรรมของตน บ้างไปสุคติระดับภุมมเทวา รุกขเทวา อากาศเทวา บ้างไปทุคติเพราะทำบาปโดยไม่รู้ว่าบาป บ้างเกิดเป็นสัตว์ บ้างเกิดเป็นมนุษย์

ครูไม่ใหญ่ว่าฟังเรื่องเกาหลีแล้วจะเห็นว่าพระธรรมกิตติวงศ์มีวิสัยทัศน์กว้างไกลเรื่องพระต้องเทศน์ต้องสอน ไม่งั้นชาวพุทธไม่รู้ ศรัทธาไม่เกิด ศาสนาเทวนิยมที่ความรู้ยังไม่สมบูรณ์จะได้ช่องเข้ามา ความรู้สมบูรณ์อยู่ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระพุทธศาสนาไม่ได้มีไว้แข่งหรือเอาชนะใคร แต่ให้คนชนะกิเลสในใจ แล้วบอกว่าเรื่องเกาหลีกับโซโลมอนถ้าเล่าติดกันจะเลยเที่ยงคืน จึงสลับกันคนละวัน และตอนนี้นอร์เวย์มาอีกแล้ว ยังไม่รู้จะจัดอย่างไร

ผู้เขียนกับสามีนับถือศาสนาต่างกันแต่ได้อยู่ร่วมกัน เพราะในอดีตเคยเป็นสามีภรรยากันและนับถือศาสนาเทวนิยมด้วยกันทั้งคู่ ต่อมาผู้เขียนพบกัลยาณมิตรชวนมาสร้างบารมีกับหมู่คณะจึงเปลี่ยนมานับถือพุทธ แต่ทำบุญแล้วไม่ได้อธิษฐานล้อมกรอบให้ดีเพราะยังไม่มีดวงปัญญา และมีบุญในการชวนคนทำความดีน้อย ชาตินี้จึงมาเป็นสามีภรรยากันอีกทั้งที่สามียังนับถือเทวนิยม สามีมีสายบุญกับหมู่คณะเบาบางมากเพราะพลัดกันมาหลายกัป ไปเจอใครก็นับถือเทวนิยมจนฝังแน่นในใจ ท้ายช่วงที่ตอบว่าผู้เขียนกับพ่อแม่เคยสร้างบารมีกับหมู่คณะมาอย่างไร ถอดเสียงขาดจนจับความไม่ได้ ได้ความเพียงว่าให้ตั้งใจสร้างบารมีให้เต็มที่ในทุกบุญ

คุณพ่อป่วยเป็นโรคหัวใจ มีอาการชาตามแขนขา เพราะอดีตเกิดในสังคมเกษตรกรรม ใช้แรงงานสัตว์หนัก โดยเฉพาะวัวควายที่แก่แล้วยังเอามาใช้ทำงานหนัก ที่ไม่เชื่อเรื่องกฎแห่งกรรมเลยเพราะนับถือแบบเทวนิยมมาหลายชาติ ถือพระเจ้า จึงไม่เข้าใจเรื่องกฎแห่งกรรม จะปรับให้เป็นสัมมาทิฐิไม่ใช่เรื่องง่ายเพราะท่านอายุมากและปิดประตูตัวเอง ลูกทำได้เพียงสั่งสมบุญให้มาก (ช่วงกลางถอดเสียงเพี้ยนปนภาษาอังกฤษ) และถ้าท่านไม่สมัครใจหรือไม่สะดวกมาทำบุญ ก็ให้ลูกหรือพี่น้องมาทำแทน

ช่วงต้นคำตอบหายไป เริ่มที่คุณยายในอดีตนับถือศาสนาเทวนิยมแบบเคร่งครัดมาหลายชาติ แต่ละยุคเรียกชื่อต่างกันแต่อยู่ในตระกูลเทวนิยม การกระทำและความผูกพันนี้ทำให้คุณยายยังต้องอยู่ในวงจรศาสนาเทวนิยม ภพต่อไปอาจเป็นชื่ออื่น ถ้าลูกชวนทำบุญแล้วคุณยายอนุโมทนาก็ได้อานิสงส์บ้าง แม้ทำแบบตามใจหลาน ไม่อยากขัดใจ ไม่ได้ทำด้วยความเข้าใจ ก็ยังมีสายบุญเชื่อมกับพระพุทธศาสนาอยู่น้อยนิด ในชาติใดชาติหนึ่งจะได้อยู่ในร่มเงาพระพุทธศาสนา

คุณตาที่มาเป็นผู้สอนคำสอนเทวนิยมเช่นเดียวกับคุณยาย ในอดีตก็เป็นสามีภรรยากับคุณยายและมีความเชื่อแบบเทวนิยมเหมือนกัน แต่มีกรรมฆ่าสัตว์ตัดชีวิตทั้งในอดีตและปัจจุบันส่งผลให้เป็นโรคความดันโลหิตสูงและอัมพฤกษ์ ตายแล้วไปเป็นภุมเทวาระดับทั่วไปในหมู่บ้านภุมเทวาที่มีความเชื่อแบบเทวนิยมเหมือนตอนเป็นมนุษย์ กำลังรอคอยจะพบพระผู้เป็นเจ้าแต่ยังไม่เจอ ยังไม่เชื่อเรื่องบุญหรือการเวียนว่ายตายเกิด ไม่สนใจใครในเมืองมนุษย์ และรู้สึกเฉย ๆ กับหลานเพราะหลานไม่ได้นับถือพระเจ้าเหมือนท่าน ครูไม่ใหญ่ชี้ว่าความเชื่อต่างกันคือความแตกแยก

ชีวิตช่วงแรกของแม่สุขสบายแต่แต่งงานแล้วครอบครัวแตกแยก ทำงานเป็นลูกจ้าง ย้ายที่อยู่ ยังไม่มีบ้าน ไม่ใช่บททดสอบ แต่ตามกฎแห่งกรรมในอดีตแม่เป็นผู้ชายที่ทำตัวคล้ายพ่อ ไม่ค่อยรับผิดชอบครอบครัวและมักห้ามภรรยาทำบุญด้วยความตระหนี่ จึงเปลี่ยนมาเกิดเป็นผู้หญิง ทานบารมีหย่อน ครอบครัวแตกแยก ช่วงแรกสุขสบายเพราะมีบุญสงเคราะห์โลกอยู่บ้าง ครูไม่ใหญ่เตือนว่าไปห้ามใครทำบุญตัดรอนกำลังใจเขาจะมีชีวิตลำเค็ญ ส่วนแม่ที่ปิดกั้นว่านับถือได้แต่เทวนิยม ให้ลูกเป็นกัลยาณมิตรโดยอธิบายเรื่องการเวียนว่ายตายเกิดและกฎแห่งกรรมว่าเป็นกฎสากลที่หลีกเลี่ยงไม่ได้เหมือนหลีกเลี่ยงอากาศไม่ได้ อย่าเพิ่งอ้างว่าเป็นคำสอนพุทธ แม่มีสายบุญเก่ากับหมู่คณะอยู่บ้างแต่ประมาทจึงพลัดไปนับถือเทวนิยม บุญเก่าทำให้มีลูกสาวมาเป็นกัลยาณมิตร

ผู้เขียนเกิดในครอบครัวที่นับถือเทวนิยมเพราะหลายพุทธันดรที่ผ่านมาเคยน้อยใจสมาชิกบางคนในหมู่คณะจึงออกไปนับถือเทวนิยม แต่ไปศึกษาแล้วไม่มีอะไร เรียนวันเดียวก็จบ จึงกลับมาสู่หมู่คณะอีก วิบากนี้มาส่งผล ส่วนที่คำว่าปัจจัตตังสะกิดใจเพราะบุญที่เคยสร้างกับหมู่คณะส่งผลพอดี ทำให้ได้คิด เริ่มชีวิตที่ถูกต้องและหันกลับมาสร้างบารมีกับหมู่คณะอีก

ครูไม่ใหญ่ถามว่าจะไปเชื่อตอนตายหรือเชื่อตอนเป็น ต้องเชื่อตอนเป็นและทำเผื่อเหนียวไว้ สมมุติเชื่อว่าตายแล้วจะไปพบเทพเจ้าสูงสุดแล้วไม่พบ ก็จะเฝ้ารอคอยอยู่อย่างนั้นเหมือนชายหนุ่มคิดถึงหญิงสาวในความฝัน ไปอยู่ในภูมิที่รอคอยอย่างลำบากยาวนาน แม้ยังรักษาความเชื่อเดิมว่ามีเทพเจ้าสูงสุดไว้ ก็ใส่บาตรสั่งสมทานบารมีเผื่อไว้ ตายแล้วจะไปดี ไปที่ดีแล้วค่อยคิดทบทวนก็ได้

ผู้เขียนไม่รู้สึกผูกพันกับกิจกรรมทางศาสนาเทวนิยมแต่ชอบศึกษาธรรมะ เพราะเคยสร้างบุญในเนื้อนาบุญของพระพุทธศาสนาและชอบศึกษาธรรมะมาในอดีต แต่ไม่ได้อธิษฐานล้อมกรอบไว้ให้ดี จึงไปเกิดในสภาพแวดล้อมที่นับถือเทวนิยม การได้กลับมาวัดอีกครั้งเพราะบุญที่เคยทำกับหมู่คณะและบุญที่เคยสร้างร่วมกับเพื่อนอุบาสิกาที่ล่วงลับไปแล้วมารวมส่งผล จึงปรารภเหตุจากเพื่อนกลับมาวัด การงานก้าวหน้า ธุรกิจรุ่งเรือง มีคนไม่คุ้นเคยมาช่วยสนับสนุน เพราะบุญที่เคยช่วยเหลือเกื้อกูลเพื่อนมนุษย์ไว้มาก

เฉลยว่าพระแม่ธรณี พระแม่คงคา และพระแม่โพสพเป็นความเชื่อของผู้นับถือเทวนิยม สมมุติขึ้นเพื่อเป็นที่พึ่งทางใจ เป็นคนละเรื่องกับนางธรณีในวันตรัสรู้ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งเกิดจากบารมีของพระองค์เฉพาะกิจ พอเสร็จกิจปราบมารก็หายไป ครูไม่ใหญ่แซวว่าถ้าไหว้แม่ธรณีแล้วจะเหยียบดินได้อย่างไร ไหว้แม่คงคาก็ลงน้ำไม่ได้ ไหว้แม่โพสพแล้วจะกินข้าวลงคอหรือ การกราบบูชาสิ่งที่ไม่มีตัวตนจึงไม่มีผล ที่บังเอิญอธิษฐานแล้วสมปรารถนาก็เข้าใจว่าสิ่งสมมุตินั้นบันดาล ความจริงความสำเร็จขึ้นกับบุญที่เคยทำมา เท่ากับยกความดีของตัวเองไปให้สิ่งสมมุติ ส่วนต้นข้าวที่งอกให้เก็บบูชาก็เป็นเหตุบังเอิญ นกกินข้าวเปลือกแล้วมาถ่ายมูลไว้เหมือนกรณีต้นโพ

ครูไม่ใหญ่อ่านข้อมูลประเทศกรีซ อยู่ตะวันออกเฉียงใต้ของยุโรป เหนือติดบัลแกเรีย มาซิโดเนีย แอลเบเนีย ตะวันออกติดตุรกีและทะเลอีเจียน ตะวันตกติดทะเลไอโอเนียน ใต้ติดเมดิเตอร์เรเนียน (แซวว่าพูดให้ติดหูเท่านั้นเพราะไม่เคยไป) พื้นที่ 80 เปอร์เซ็นต์เป็นภูเขาและเนินเขา อากาศสบาย เมืองหลวงคือกรุงเอเธนส์ ประชากรราวสิบล้านคน 98 เปอร์เซ็นต์นับถือคริสต์นิกายกรีกออร์โธดอกซ์ ชาวกรีกโบราณนับถือธรรมชาติว่ามีพลังลึกลับ และนับถือเทพเจ้าแบบเทวนิยม เทพเจ้ามีรูปร่างและความรู้สึกเหมือนมนุษย์แต่มีอำนาจ มีซุสเป็นเทพเจ้าสูงสุด ครูไม่ใหญ่ชี้ว่าศาสนาเทวนิยมจะมีเทพเจ้าสูงสุดเหมือนกันแต่คนละชื่อ

ครูไม่ใหญ่เล่าว่าศาสนาอื่นแพร่ขยายมาพร้อมการค้าและสงคราม คำสอนแบบเทวนิยมเข้าไปถึงขั้นบังคับว่าจะตายหรือจะนับถือเทพเจ้าที่ตนนับถือ พระพุทธศาสนาจึงค่อย ๆ ถอยออกจากกรีก แต่ยามใดที่พระพุทธศาสนาเจริญ แสงสว่างของธรรมะก็เข้าไปได้ เพราะเทวนิยมมีข้อจำกัด ศึกษาไปแล้วเจอสิ่งที่เป็นสมมุติฐานไม่ make sense คนก็เริ่มแสวงหาคำสอนที่มีเหตุมีผล คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงได้ช่องเข้าไป สลับกันไปมาอย่างนี้ ตามด้วยช่วงที่ถอดเพี้ยนและบรรทัด jingle ช่วงพัก

เฉลยว่าพ่อไม่นับถือศาสนาใดแต่เชื่อว่าคนจะดีได้เพราะความสามารถส่วนตัว เป็นนิสัยที่ติดข้ามชาติ ชาติก่อนนับถือศาสนาเทวนิยม สวดอ้อนวอนเทพเจ้าให้ช่วยเรื่องธุรกิจการงานทุกวัน ต่อมาเลิกนับถือแล้วช่วยตัวเอง ประจวบกับบุญเก่ามาส่งผลพอดีจึงประสบความสำเร็จ จึงเข้าใจว่าสำเร็จได้เพราะขวนขวายเองอย่างเดียว (ช่วงกลางมีเรื่องที่ครูไม่ใหญ่แทรกซึ่งถอดเพี้ยนจนจับความไม่ได้) ครูไม่ใหญ่ยกคำสอนว่าจงช่วยตัวเองแล้วพระเจ้าจะช่วย ซึ่งก็คืออัตตา หิ อัตตโน นาโถ แต่คนจะสำเร็จไม่ใช่หนึ่งสมองสองมืออย่างเดียว ต้องมีบุญเก่าได้ช่องด้วย ตายแล้วพ่อไปเป็นภุมเทวา (ที่ถอดได้เพี้ยนเป็น บุมาติวาท) ที่มีสมบัติไม่มาก เพราะไม่ค่อยได้สร้างบุญไว้ ชีวิตในปรโลกยาวนานเป็นพันเป็นหมื่นเป็นล้านปี อย่าไปเสี่ยง บางคนทีมถึง ใจถึง มือถึง แต่ไม่สำเร็จเพราะบุญไม่ถึง ได้รับบุญที่อุทิศไปจึงพอมีพอกินขึ้นมา ให้อุทิศไปให้บ่อย ๆ