รักษาสัจจะ

โปริสาทไม่วางใจว่าคนที่พ้นความตายไปเสวยสุขแล้วจะกลับมาหาศัตรูอีก พระเจ้าสุตโสมตรัสด้วยน้ำเสียงหนักแน่นว่าผู้มีศีลบริสุทธิ์ยินดีรับความตายมากกว่าทำบาปเพราะเห็นแก่ชีวิต คำเท็จไม่คุ้มครองให้พ้นทุคติ แม้ลมพัดภูเขาเอน ดวงจันทร์ดวงอาทิตย์ตกลงดิน หรือแม่น้ำไหลย้อน ก็จะไม่เปลี่ยนคำพูด แล้วขอให้วางลงจากบ่า ทรงเอาดาบเป็นพยานทำสัตย์สาบานว่าทำตามนัดแล้วจะกลับมา โปริสาทจะปล่อยหรือไม่ โปรดติดตามตอนต่อไป

ละครชาดกต่อจากตอนที่แล้ว โปริสาทซุ่มในสระมงคลโบกขรณี เมื่อพระเจ้าสุตโสมสรงสนานเสร็จก็กระโจนขึ้นแบกพระองค์ข้ามกำแพงหนีไป เสนาบดีปลอบข้าราชบริพารว่าพระองค์ประพฤติธรรมจะปลอดภัยกลับมา โปริสาทเห็นเหงื่อไหลนึกว่าน้ำตาเพราะกลัวตาย พระเจ้าสุตโสมตรัสว่าเสียใจเพราะนัดฟังสตารหคาถาของพระกัสสปพุทธเจ้าไว้กับพราหมณ์ จะเสียสัจจะ จึงสาบานต่อดาบว่าจะกลับมา โปริสาทนิ่งอึ้งแล้วยอมปล่อย และคิดว่าถ้าไม่กลับมาจะเชือดแขนตนเอาเลือดทำพลีกรรมแทน

พระราชบิดาตัดพ้อว่าคาถานั้นควรค่าแค่แปดสิบถึงร้อยกหาปณะ พระเจ้าสุตโสมทูลว่าปรารถนาให้สัตบุรุษมาคบหาและไม่เคยอิ่มในสุภาษิต แล้วทูลลากลับไปหาโจรโปริสาทตามคำสาบาน พระราชบิดาจะยกกองทัพช้างม้าไปจับโจรมาประหาร แต่พระองค์ยืนยันว่าถ้าไม่ไปจะเสียสัจจะแล้วใครจะนับถือ พระราชบิดามารดา พระสนม และข้าราชบริพารร่ำไห้ขอไม่ให้เสด็จ จบตอนด้วยโปรดติดตามตอนต่อไป

ครูไม่ใหญ่บอกว่าชาวโซโลมอนกำลังจะเป็นพุทธมามกะ แล้วเข้าละครชาดกคนกินคนตอนที่สิบห้า ทวนตอนที่แล้วที่เทวดาสาธุการ พระราชบิดามารดาเสียดายทรัพย์สี่พันที่บูชาคาถา พระเจ้าสุตโสมทูลว่าไม่อิ่มในสุภาษิต และต้องกลับไปหาโจรโปริสาทตามคำสาบาน พระราชบิดาจะยกทัพไปจับ ทั้งวังและพระนครร่ำไห้ รุ่งเช้าเสด็จออกจากประตูพระนคร มหาชนตามไม่ยอมกลับ จึงเอาไม้ขีดเส้นขวางทาง ประกาศว่าผู้จงรักภักดีอย่าข้ามเส้น มหาชนร้องไห้อยู่แค่เส้นนั้น (ช่วงต้นมีบรรทัดถอดเสียงซ้ำ)

ละครชาดกคนกินคนตอนต่อ (ถอดได้ว่าตอนที่สิบหก ฟังไม่ชัด) ทวนว่าพระเจ้าสุตโสมถวายบังคมลาพระราชบิดามารดาและพระมเหสี มหาชนร้องไห้ตามส่งไม่ยอมกลับ จึงขีดเส้นขวางทางว่าใครจงรักภักดีอย่าข้ามมา ฝ่ายโปริสาทก่อไฟรอจนเป็นถ่าน เห็นพระองค์กลับมาตามสัญญาและเชิญให้ฆ่าบูชายัญ จึงคิดว่าไม่กลัวตายเพราะอานุภาพของคาถา ขอฟังบ้างระหว่างรอไฟหมดควัน พระเจ้าสุตโสมตรัสว่าคนบาปกับคาถาที่ยกย่องธรรมลงรอยกันไม่ได้

โปริสาทถูกแทงใจดำจึงเบี่ยงประเด็นว่าพระองค์หลุดมือไปแล้วยังกลับมา ไม่รู้หลักขัตติยธรรม พระเจ้าสุตโสมตอบว่าขัตติยธรรมในความหมายนั้นคือความฉลาดเอาตัวรอดโดยไม่คำนึงศีลธรรม ผู้ยึดถือจึงตกนรกกันมามาก ถ้าพระองค์ไม่กลับมาก็จะตกนรกเพราะเสียสัจจะ โปริสาทเริ่มสนุกกับการสนทนา ถามว่าทำไมทิ้งปราสาท แผ่นดิน และกามสุขทั้งหมดเพียงเพื่อรักษาสัจจะ พระองค์ตอบว่าบรรดารสอร่อยในโลก สัจจะเป็นรสที่ดีกว่า

ละครชาดกคนกินคนตอนต่อ ทวนว่าโปริสาทกล่าวหาว่าพระเจ้าสุตโสมไม่รู้หลักขัตติยธรรม หลุดมือไปแล้วยังกลับมาหาความตาย พระองค์ตรัสว่ารู้ดีแต่ไม่ยึดมั่น เพราะขัตติยธรรมแบบนั้นคือความฉลาดเอาตัวรอดโดยเบียดเบียนผู้อื่น ผู้ยึดถือจะตกนรกเพราะเสียสัจจะ โปริสาทถามว่าทำไมละปราสาทและกามสุขเพื่อรักษาสัจจะ พระองค์ตอบว่าสัจจะเป็นรสอันเลิศ รสทั้งหลายอร่อยได้เมื่อมีสัจจะต่อกัน ผู้รักษาสัจจะข้ามชราและมรณะถึงพระนิพพาน ส่วนที่ไม่กลัวตายเพราะทำแต่ความดี บำรุงบิดามารดาญาติมิตร ทำหน้าที่พระเจ้าแผ่นดินไม่บกพร่อง ให้ทานมาก แล้วตรัสว่าคนเช่นท่านไม่ใช่ภาชนะรองรับธรรม เชิญบูชายัญเถิด โปริสาทยิ่งเคารพและอ้อนวอนขอฟังธรรม

เมื่อทรงขอพรข้อสุดท้ายให้งดกินเนื้อมนุษย์ โปริสาทหัวเราะแล้วทูลว่าพรข้อนี้เสมอกับชีวิต ยอมสละราชบัลลังก์เข้าป่ามาก็เพราะอาหารนี้ ขอให้เลือกพรข้ออื่น พระเจ้าสุตโสมตรัสว่าคนที่มัวรักษาของรักแล้วห่างจากประโยชน์คือความดี เหมือนคอสุราดื่มสุราเจือยาพิษจะเป็นทุกข์ภายหน้า ส่วนผู้ละของรักได้แม้ยากเหมือนคนไข้ฝืนดื่มยาขมจะมีสุขภายหน้า โปริสาทร้องไห้อ้อนวอนว่าทิ้งพระชนกชนนีมาเพราะเนื้อมนุษย์ ต้องเสื่อมยศเสื่อมเกียรติเพราะมัน พระเจ้าสุตโสมทวนว่าบัณฑิตไม่กล่าววาจาเป็นสอง โปริสาทเคยบอกว่าจะให้ทุกพรที่ขอ สัตบุรุษยอมสละชีวิตแต่ไม่สละธรรม พึงสละทรัพย์รักษาอวัยวะ สละอวัยวะรักษาชีวิต และสละทั้งหมดเพื่อรักษาธรรม

พระเจ้าสุตโสมทรงยกความหลังว่าเคยเป็นอาจารย์ให้ศิลปวิทยาแก่โปริสาทที่สำนักทิศาปาโมกข์ และแสดงสตารหคาถาให้อีก ถ้อยคำของอาจารย์ผู้มีคุณศิษย์ไม่ควรทำลาย โปริสาทไตร่ตรองแล้วเห็นว่าพระองค์ไม่เคยทอดทิ้งแม้ตนทำบาปหยาบช้า ยึดมิตรธรรมอย่างมั่นคง คนเกิดมาต้องตาย ตายเพื่อรักษาสัจจะและบูชาคุณอาจารย์ก็สมควร จึงกราบทูลทั้งน้ำตาว่ายอมถวายพรข้อนี้ พระเจ้าสุตโสมรับพรและขอให้สมาทานศีลห้า โปริสาทรับจะตั้งมั่นตลอดชีวิต พระองค์ตรัสว่าศีลห้าจะเป็นเกราะป้องกันภัย คนจะหายกลัว หายเกลียด หายโกรธ แล้วกลับมานับถือ ท้ายตอนทิ้งคำถามว่าเมื่อปล่อยกษัตริย์ร้อยเอ็ดนครแล้วพวกนั้นจะไว้ชีวิตโปริสาทหรือไม่ โปรดติดตามต่อไป

มินิซีรีส์คนกินคนตอนที่ 19 ต่อจากที่พระเจ้าสุตโสมขอพรข้อสุดท้ายให้งดกินเนื้อมนุษย์ พระเจ้าสุตโสมเปรียบคนที่เสพสิ่งเป็นที่รักทั้งที่ห่างไกลความดีว่าเหมือนคอสุราดื่มสุราเจือยาพิษ โปริสาทร้องไห้อ้อนวอนให้ขอพรข้ออื่น พระเจ้าสุตโสมทวงว่าท่านกล่าวเองว่าออกปากให้พรแล้วกลับคำไม่ควร และเตือนว่าตนเป็นอาจารย์ผู้ให้ศิลปวิทยาตั้งแต่อยู่สำนักทิสาปาโมกข์ โปริสาทตรองแล้วเห็นว่าตายเพื่อรักษาสัจจะและบูชาคุณอาจารย์ก็สมควร จึงยอมถวายพร พระเจ้าสุตโสมประทานศีลห้าให้รักษามั่นคง ช่วงต้นมีบรรทัด jingle คั่นราวครึ่งนาที

โปริสาทรับศีลแล้วไม่รู้จะทำอย่างไร พระเจ้าสุตโสมให้ปล่อยกษัตริย์ แต่โปริสาทกลัวถูกรุมทำร้ายจึงขอไปปล่อยพร้อมกัน พระเจ้าสุตโสมดำริว่ากษัตริย์มีทิฐิมานะแรง อาจทุบตีโปริสาทจนตาย จึงไปขอให้ทุกพระองค์รับปฏิญญาว่าจะไม่โกรธแค้นและไม่ทำร้ายโปริสาท ทุกพระองค์รับสัจจะ พระเจ้าสุตโสมสอนว่าโปริสาทจะอนุเคราะห์พวกท่านเหมือนบิดามารดาต่อบุตร ให้ปฏิบัติต่อเขาเหมือนเป็นบุตร

เฉลยข้อแรก การรับปากจะไปเป็นเพื่อนหลวงตาแต่ไม่ได้ไป มีวิบากกรรมคือถึงเวลาตัวเองก็จะโดนอย่างนี้บ้าง และประสบความสำเร็จในชีวิตได้ไม่เท่าที่ตั้งใจไว้ เพราะขาดสัจจบารมี จะแก้ไขต้องหักดิบจากความโลเล ไม่มีสัจจะ หรือไม่ทำอย่างที่ตั้งใจ ต้องอดทนตั้งใจทำให้ได้อย่างที่ตั้งใจไว้