ชาวพุทธในทะเบียนบ้าน

คำถามแรกที่มานับถามคือคุณเป็นชาวพุทธหรือมุสลิม ถามเรื่องศาสนาเลย คุณกาตูนตอบว่าฉันเป็นชาวพุทธ มานับดีใจมากเพราะรอวันนี้มานานแล้ว จึงถามต่อว่าลักษณะพุทธคืออะไร กาตูนตอบทันทีว่าทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว ครูไม่ใหญ่บอกว่าตอบถูกส่วนหนึ่ง เหมาะสำหรับตอบคนที่ยังไม่รู้ แต่ไม่จบแค่นั้นสำหรับผู้ที่กำลังแสวงหาความรู้อย่างมานับ เมื่อถูกถามต่อว่าหลักปฏิบัติของชาวพุทธคืออะไร กาตูนก็ตอบไม่ได้ กลายเป็นเพียงชาวพุทธในทะเบียนบ้าน ครูไม่ใหญ่จึงชวนพระ เณร และญาติโยมทั้งหลายมาหารือกันว่าถ้าเจอผู้มีบุญถามอย่างนี้เราจะตอบว่าอย่างไร

ผู้สัมภาษณ์ชาวโซโลมอนไม่ใช่คุณเปเล่ แต่เป็นอีกคนหนึ่งจากอีกประเทศที่ส่งข้อมูลมา (ชื่อถอดได้ว่าคุณจร ยังไม่ยืนยันการสะกด) ผู้สัมภาษณ์เองก็ทึ่งว่าจะดูแค่รูปร่างภายนอกไม่ได้ ถ้อยคำที่ตอบเป็นเครื่องวัดดวงปัญญาเหมือนดึงสายบัวขึ้นจากสระ แม้ครูไม่ใหญ่อยู่ในเมืองพุทธก็ยังไม่ค่อยได้ยินชาวพุทธพูดอย่างนี้ จึงชวนดูตัวเองว่าเป็นพุทธแท้หรือพุทธเทียม พุทธในทะเบียนบ้าน ถ้าไม่ศึกษาคำสอนปฏิบัติไม่ถูก อาจพลัดไปสู่เทวนิยมและพลาดมรรคผลนิพพาน ท้ายช่วงเสียงถอดหลุดยาวราวหนึ่งนาทีครึ่ง

ทั้งคู่คุยกันทุกวันแต่เธอไม่เคยตอบคำถาม จนวันหนึ่งเขาถามตรง ๆ ว่าคุณเป็นชาวพุทธตั้งแต่เกิดทำไมไม่รู้หลักปฏิบัติ ถามเรื่องอิสลามเขาตอบได้หมด ชาวพุทธไม่สอนให้คนเข้าวัดบ้างหรือ ครูไม่ใหญ่เตือนชาวพุทธว่าถ้าเจอผู้มีบุญถามอย่างนี้ให้ตอบว่าละชั่ว ทำดี ทำใจให้ใส ละชั่วคืออกุศลกรรมบถ ทำใจใสคือนั่งหลับตาทำสมาธิ เอาอะไรก็ได้เช่นมะพร้าวหรือซาลาเปามาวางไว้กลางกาย เขาบอกว่าต้องการแสวงหาความสงบเพราะเบื่อการรบราฆ่าฟันกันเอง และเริ่มปรึกษาเรื่องส่วนตัวกับเธอ เขาสงสัยว่าศาสนาของเขาให้แต่งงานกันเองในเครือญาติ แต่กลับทำสงครามฆ่ากันเองในเครือญาติ ขณะที่ศาสนาอื่นไม่บังคับ สุดท้ายเขาก็กลับไปแต่งงานกับภรรยาชาวอิรักคนปัจจุบัน

ที่อยากเรียนรู้พุทธศาสนา ชอบสมาธิ และดู DMC ทั้งที่ไม่เข้าใจ เพราะในอดีตเคยเป็นชาวพุทธในทะเบียนบ้านเหมือนชาวพุทธปัจจุบัน ไม่ศึกษาจริงจังจึงพลัดไปตามวิบาก แต่เชื้อเดิมยังพอมี เมื่อทุกข์จากสงครามที่ความเชื่อต่างกันจึงขวนขวายหาคำสอนที่ดับทุกข์ได้ซึ่งมีในพระพุทธศาสนา และรู้ว่าใจร้อนรุ่มเพราะโลภ โกรธ หลง จึงอยากให้ทุกคนนั่งสมาธิจนเลิกเบียดเบียนกันด้วยความสมัครใจ หญิงไทยที่ถูกคลุมถุงชนกับชาวต่างชาติจนมีลูกสาวหนึ่งคน เพราะในอดีตสมัยสังคมเกษตรกรรมเคยจับลูกหลานคลุมถุงชน ที่เลิกกับสามีเพราะกรรมกาเมเจ้าชู้สมัยเป็นผู้ชาย และปัจจุบันศีล ศรัทธา ทิฐิไม่เสมอกัน ลูกสาวก็มีเศษกรรมเคยมีภรรยาหลายบ้านทำให้ครอบครัวแตกแยก ให้สั่งสมบุญและอธิษฐานจิต ส่วนที่มาอยู่ต่างประเทศเป็นเรื่องปัจจุบันไม่ใช่วิบาก

คนที่มานั่งสมาธิยุคแรกบางคนยังไม่รู้ว่าศีลห้ามีอะไร เล่าเรื่องจริงว่าถูกถามแล้วตอบว่าเมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา และสุราเมรัย ปนพรหมวิหารกับศีลกัน เป็นชาวพุทธในทะเบียนบ้าน จึงต้องชวนกันมานั่งหลับตา เพราะสมาธิเป็นบ่อเกิดของปัญญาและความสุขที่แท้จริง ซึ่งทำแทนกันไม่ได้เหมือนหายใจแทนกันไม่ได้ แล้วค่อยเรียนธรรมะทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ

ครูไม่ใหญ่เล่าว่าเกาหลีเคยเป็นเมืองพุทธที่เคร่งครัด มีพิธีแสดงตนเป็นพุทธมามกะ ประกาศยอมรับนับถือพระพุทธศาสนาเป็นที่พึ่งอย่างเป็นทางการทุกปี วัดใหญ่มีผู้เข้าร่วมหลายพันคน ส่วนเมืองไทยว่างเว้นไปนานตั้งแต่ราวสมัยรัชกาลที่หก ถึงเวลาต้องฟื้นฟูวิถีชาวพุทธ ไม่งั้นก็เป็นชาวพุทธในทะเบียนบ้านที่ไม่ศึกษาไม่ปฏิบัติ ทำให้ภาพพจน์พระพุทธศาสนาเสียโดยไม่รู้ตัว ยกตัวอย่างคนไทยในเดนมาร์กที่ถูกถามว่าเป็นชาวพุทธแล้วทำไมยังดื่มเหล้าเที่ยวกลางคืน พระพุทธเจ้าสอนอะไรก็ตอบไม่ได้ ขณะที่คนศาสนาอื่นศึกษามาอย่างดีตอบได้

ปฏิบัติข้อวัตรสิบข้อด้วยความเพียรที่เบิกบาน ไม่ใช่ฝืน มุ่งโพธิญาณหรือพระนิพพาน ระวังข้อผิดเล็กน้อยเหมือนผ้าที่ไม่ขาดแต่ทะลุ พระรูปที่หกแจกหนังสือธรรมะที่รวมโอวาทไว้ พระที่เหลือสวดชยันโต แล้วบอกข้อปฏิบัติสิบข้อ ห้าข้อแรกคือศีลห้า ครูไม่ใหญ่ยกว่าเคยได้ยินคนตอบว่าศีลห้าคือเมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา และสุรา เป็นชาวพุทธที่ไม่ศึกษาคือชาวพุทธแต่ในทะเบียนบ้าน

ทอมมี่ ธิรา ถามว่าตอนนี้ทะเบียนบ้านของเขาและเพื่อนยังเป็นชาวไม่พุทธ เพื่อนหลายคนถามว่าต้องเปลี่ยนหรือไม่ และเป็นชาวพุทธกับชาวไม่พุทธต่างกันอย่างไร ครูไม่ใหญ่ตอบว่าขึ้นกับความสมัครใจของทอมมี่และเพื่อน ๆ หน้าที่ของครูไม่ใหญ่คือแนะนำถ่ายทอดสิ่งที่ดีงามเติมของเดิมที่ยังไม่สมบูรณ์ให้เต็มขึ้น เรื่องนั้นให้ไปหารือตัดสินใจกันเอง ช่วงท้ายมีบรรทัดคั่นที่ Whisper ถอดซ้ำราวครึ่งนาที

ทบทวนต่อ ทอมมี่ ธิรา ว่าไม่อยากเห็นวงจรการเกิดเป็นมนุษย์กินคนที่หลวงพ่อเล่า หวังว่าความรู้ในพุทธศาสนาและสมาธิจะช่วยให้หลุดจากวงจรนี้ จึงสรุปกับตัวเองว่าต้องเป็นชาวพุทธให้ได้ ครูไม่ใหญ่ชี้ว่าความกระหายอยากเป็นชาวพุทธนี้ชาวพุทธโดยสายเลือดหลายคนยังไม่มี นับถือตามปู่ย่าตายายแต่ไม่ศึกษาต้นธารว่าชาวพุทธต้องทำอย่างไร เป็นแค่ชาวพุทธในทะเบียนบ้าน ทอมมี่ยืนยันว่าสมาธิและกฎแห่งกรรมทำให้ครอบครัวมีความสุข เห็นหลวงพ่อแล้วมีชีวิตชีวา นั่งสมาธิแล้วข้อสงสัยหายไปเรื่อย ๆ เหมือนเดินจากความมืดสู่แสงสว่าง มองเห็นทางแก้ปัญหา และเป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดในชีวิต

ทอมมี่ถามว่าทะเบียนบ้านของเขาและเพื่อนยังเป็นชาวคริสต์ เพื่อนหลายคนถามว่าต้องเปลี่ยนหรือไม่และต่างกันอย่างไร ครูไม่ใหญ่ทวนคำตอบเมื่อวานว่าแล้วแต่ ให้ศึกษาและพิจารณาด้วยปัญญา ด้วยเหตุด้วยผล เห็นประโยชน์อย่างไรก็ตัดสินใจเอง ครูไม่ใหญ่ได้แค่ทรงจำคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและมหาปูชนียาจารย์มาย่อยเป็นโจ๊กให้ดื่มง่าย เป็นเหมือนท่อน้ำให้น้ำไหลผ่าน ใครจะเปิดดื่มหรือไม่ดื่มก็แล้วแต่ จะเป็นชาวพุทธหรือชาวไม่พุทธก็ได้

จะมาเป็นมนุษย์ก็ออกแบบได้ อยากยากจนก็ตระหนี่ อยากเป็นชนชั้นกลางก็ทำบุญพอประมาณ อยากรวยระดับสูงก็ทำให้เยอะ ๆ จะนับถือเทวนิยมก็มีแบบของมัน หรือจะเป็นชาวพุทธก็มีพุทธเทียมกับพุทธแท้ พุทธในทะเบียนบ้านที่ไม่รู้เรื่องเลย ยังดื่มเหล้า เจ้าชู้ เล่นการพนัน ไม่รู้ว่าศีลห้ามีกี่ข้อ ถามศีลห้าแล้วตอบว่าเมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา และสุรา