-
1:43:12
แม่ถูกหมั้นกับลูกพี่ลูกน้องตั้งแต่เด็ก ลูกสาวที่ขัดจะถูกฆ่า และหลังพ่อถูกตัดคอครอบครัวต้องเวียนเข้าคุก
แม่เป็นลูกพี่ลูกน้องของพ่อ ตามศาสนาและประเพณีญาติต้องแต่งงานกันเอง แม่ถูกผู้ใหญ่หมั้นไว้ตั้งแต่เด็ก โตขึ้นจะรักหรือไม่ก็ต้องแต่ง บางครอบครัวลูกสาวไปรักคนที่ไม่ได้หมั้น หรือแต่งกับคนต่างศาสนาต่างนิกาย โทษคือถูกฆ่าทิ้งเพราะถือว่าทำให้ครอบครัวสกปรก แม่เคร่งศาสนาเชื่อฟังพ่อแม่ แต่งงานตอนอายุ 18 กับพ่อที่อายุ 26 อยู่ด้วยกันแล้วรักกันมาก พ่อรับผิดชอบสูง ให้แม่เป็นแม่บ้านดูแลลูก เมื่อเกิดสงครามพ่อถูกทางการจับไปตัดคอ แม่กับลูกเล็ก ๆ ถูกสั่งให้เวียนเข้าออกคุกทุกสามเดือน อดอยากจนลูกบางคนตาย แม่เจ็บช้ำที่สามี ลูกเจ็ดคน และญาติหลายคนตายจากไป บ้านเมืองระส่ำระสาย ทหารถือปืนจับคนขังคุกเป็นว่าเล่น ท้ายช่วงเสียงถอดเพี้ยน
-
1:47:51
แม่อายุหกสิบสอง และภรรยาของผู้เขียนเป็นลูกพี่ลูกน้องที่พ่อแม่หมั้นหมายไว้
ผู้เขียนเล่าว่าแม่ตอนนี้อายุหกสิบสองปี ภรรยาของเขาเป็นชาวอิรักนับถืออิสลามเคร่งครัด เป็นลูกพี่ลูกน้องของเขาเอง พ่อแม่หมั้นหมายไว้ให้ก่อนแต่งงาน ทั้งสองรู้จักคุ้นเคยกันมาก่อนและเคยคุยเรื่องแต่งงานกันตั้งแต่เด็ก แล้วเขาขอรำพึงเป็นเพลง
-
2:00:02
ชาวพุทธไม่สอนให้คนเข้าวัดบ้างหรือ: ครูไม่ใหญ่สอนวิธีตอบ และความสงสัยว่าแต่งงานในเครือญาติแต่ฆ่ากันเอง
ทั้งคู่คุยกันทุกวันแต่เธอไม่เคยตอบคำถาม จนวันหนึ่งเขาถามตรง ๆ ว่าคุณเป็นชาวพุทธตั้งแต่เกิดทำไมไม่รู้หลักปฏิบัติ ถามเรื่องอิสลามเขาตอบได้หมด ชาวพุทธไม่สอนให้คนเข้าวัดบ้างหรือ ครูไม่ใหญ่เตือนชาวพุทธว่าถ้าเจอผู้มีบุญถามอย่างนี้ให้ตอบว่าละชั่ว ทำดี ทำใจให้ใส ละชั่วคืออกุศลกรรมบถ ทำใจใสคือนั่งหลับตาทำสมาธิ เอาอะไรก็ได้เช่นมะพร้าวหรือซาลาเปามาวางไว้กลางกาย เขาบอกว่าต้องการแสวงหาความสงบเพราะเบื่อการรบราฆ่าฟันกันเอง และเริ่มปรึกษาเรื่องส่วนตัวกับเธอ เขาสงสัยว่าศาสนาของเขาให้แต่งงานกันเองในเครือญาติ แต่กลับทำสงครามฆ่ากันเองในเครือญาติ ขณะที่ศาสนาอื่นไม่บังคับ สุดท้ายเขาก็กลับไปแต่งงานกับภรรยาชาวอิรักคนปัจจุบัน
-
2:21:13
คำตอบ: แม่เคยยินดีกับสงครามระหว่างเผ่า แต่งงานในเผ่าเพื่อกันความลับรั่ว และซึมเศร้าเพราะอนุโมทนาบาป
แม่มาเกิดในอิรักและนับถืออิสลามเพราะเคยนับถือเทวนิยมแบบพ่อมาหลายชาติ และยินดีในการทำสงครามระหว่างเผ่าที่มีความเชื่อต่างกัน แม้คนละยุคแต่กรรมเสมอกันจึงดึงดูดเข้าหากัน ที่ต้องแต่งกับพ่อที่เป็นญาติเพราะในอดีตหลายชาติทั้งสองอยู่ในเผ่าที่เข่นฆ่ากันระหว่างเผ่า จึงไม่นิยมแต่งงานข้ามเผ่าเพื่อป้องกันความลับรั่วไหล ความคุ้นนี้ดึงดูดให้มาอยู่ในหมู่ความเชื่อเดิมซึ่งตอนนี้ขยายเป็นระดับประเทศ ที่ถูกขังคุกจนซึมเศร้าเพราะเคยยินดีอนุโมทนาสนับสนุนสงครามระหว่างเผ่า ครูไม่ใหญ่สรุปว่าความเชื่อต่างกันก็ทะเลาะกัน ทั้งพุทธ คริสต์ อิสลาม แม้ความเชื่อเดียวกันแต่ความคิดต่างกัน หรือสามีภรรยาในบ้านเดียวกันก็ยังทะเลาะกัน
-
2:30:22
คำตอบ: เคยเป็นชาวพุทธในทะเบียนบ้านจึงพลัดไป และหญิงไทยถูกคลุมถุงชนเพราะเคยคลุมถุงชนลูกหลาน
ที่อยากเรียนรู้พุทธศาสนา ชอบสมาธิ และดู DMC ทั้งที่ไม่เข้าใจ เพราะในอดีตเคยเป็นชาวพุทธในทะเบียนบ้านเหมือนชาวพุทธปัจจุบัน ไม่ศึกษาจริงจังจึงพลัดไปตามวิบาก แต่เชื้อเดิมยังพอมี เมื่อทุกข์จากสงครามที่ความเชื่อต่างกันจึงขวนขวายหาคำสอนที่ดับทุกข์ได้ซึ่งมีในพระพุทธศาสนา และรู้ว่าใจร้อนรุ่มเพราะโลภ โกรธ หลง จึงอยากให้ทุกคนนั่งสมาธิจนเลิกเบียดเบียนกันด้วยความสมัครใจ หญิงไทยที่ถูกคลุมถุงชนกับชาวต่างชาติจนมีลูกสาวหนึ่งคน เพราะในอดีตสมัยสังคมเกษตรกรรมเคยจับลูกหลานคลุมถุงชน ที่เลิกกับสามีเพราะกรรมกาเมเจ้าชู้สมัยเป็นผู้ชาย และปัจจุบันศีล ศรัทธา ทิฐิไม่เสมอกัน ลูกสาวก็มีเศษกรรมเคยมีภรรยาหลายบ้านทำให้ครอบครัวแตกแยก ให้สั่งสมบุญและอธิษฐานจิต ส่วนที่มาอยู่ต่างประเทศเป็นเรื่องปัจจุบันไม่ใช่วิบาก