ประเภทสารคดี

เวลา 22.00 น. เป็นพิธีขอขมาและรับผ้าไตรจากคณะญาติ ให้พ่อแม่ผู้ปกครองอดโทษในความผิดพลาดล่วงเกิน เพื่อความบริสุทธิ์ในชีวิตพรหมจรรย์ นับเป็นนิมิตหมายแห่งสันติภาพในดินแดนแห่งนี้ จากนั้นเป็นพิธีขอไตรสรณคมน์และขอศีล พระศีลาจารย์ให้ศีลและคล้องผ้าไตรจีวรให้นาคธรรมทายาททั้งสิบรูป เวลา 23.00 น. คณะผู้ปกครองถวายบาตรและปัจจัยไทยธรรม สามเณรให้พรเป็นภาษาบาลี ประธานสงฆ์ให้โอวาท แล้วถ่ายภาพประวัติศาสตร์ร่วมกัน

สารคดีเรื่องมหาทุคตะ ผู้มีฝนรัตนชาติตกท่วมบ้าน ตอนที่ 6 มหาทุคตะเดินไปพระวิหารด้วยความหวังสุดท้ายว่าจะกราบอาราธนาพระศาสดาให้มารับภัตตาหารของตน แต่ไปถึงก็พบพระราชาและเสนาบดีรออยู่ก่อน พระราชาตรัสถามว่ามาทำไมเพราะยังไม่ถึงเวลาอาหาร เพราะเคยเห็นเขามารอรับอาหารที่เหลือจากพระภิกษุ เขาตอบว่ามากราบพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไม่ได้มารอรับอาหาร แล้วซบเศียรลงทูลอาราธนา

พระบรมศาสดาเสด็จออกมาประทานบาตรให้ เขาดีใจสุดประมาณ ประคองอุ้มบาตรนำเสด็จไปเสวยที่เรือนของตน โดยไม่สนใจทรัพย์มากมายที่พระราชาและมหาเศรษฐีมาขอซื้อบาตรในราคาแพงลิบ เขาถวายภัตตาหารด้วยจิตเลื่อมใส พระบรมศาสดาตรัสอนุโมทนาแล้วเสด็จลุกจากอาสนะ ท้าวสักกะแนะให้เขารับบาตรตามส่งเสด็จไปพระวิหาร ส่วนท้าวสักกะยืนที่ประตูเรือน แลดูท้องฟ้าและอธิษฐานจิต อาศัยบุญของมหาทุคตะและเทวานุภาพบันดาลให้ฝนรัตนชาติเจ็ดประการตกลงมาในเรือน

มหาทุคตะกลับมาเห็นภรรยาและลูก ๆ ออกมานั่งอยู่ข้างถนน ภรรยาบอกว่าเรือนเต็มไปด้วยแก้วเจ็ดประการทั่วทั้งหลังจนทะลักออกมานอกเรือน ไม่มีที่จะอยู่แล้ว เขาคิดว่าทานของเราให้ผลทันตาเห็นภายในวันเดียว แต่จะซ่อนทรัพย์มากมายไว้ใช้ตามลำพังไม่ได้ จึงไปเข้าเฝ้ากราบทูลพระราชาให้ขนทรัพย์เหล่านั้นไป พระราชาดำริว่าน่าอัศจรรย์ที่ทานถวายแด่พระพุทธเจ้าให้ผลในวันนี้เลย แล้วตรัสถามว่ามากขนาดไหน เขาทูลขอพระราชทานเกวียนสักพันเล่มจึงจะพอขน

พระราชาส่งเกวียนพันเล่มไปขนทรัพย์มาเกลี่ยไว้ที่พระลานหลวง กองรัตนชาติสูงประมาณเท่าต้นตาล จึงรับสั่งให้ชาวเมืองประชุมกันแล้วถามว่ามีใครมีทรัพย์มากเท่านี้บ้าง ชาวเมืองทูลว่าไม่มี และเสนอให้ตั้งเป็นเศรษฐีประจำพระนคร พระราชาจึงทำการเฉลิมฉลองอย่างยิ่งใหญ่และพระราชทานฉัตรเศรษฐีให้ พร้อมมอบที่ดินซึ่งเคยเป็นที่ตั้งบ้านของเศรษฐีคนหนึ่งให้เขาปลูกเรือน ขณะแผ้วถางพื้นที่มีหม้อที่เต็มไปด้วยทรัพย์เบียดเสียดกันผุดขึ้น พระราชาให้ใช้สอยตามใจ เมื่อสร้างเรือนเสร็จเขาถวายมหาทานแก่ภิกษุสงฆ์มีพระพุทธเจ้าเป็นประมุขตลอดเจ็ดวัน

ชีวิตของมหาทุคตะจากยากจนที่สุดในเมืองกลับกลายเป็นเศรษฐีรวยที่สุดในเมือง ด้วยทานบารมีที่ทำถูกเนื้อนาบุญในพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะเขาและภรรยามีใจเลื่อมใส แม้ยากจนก็ตั้งใจประกอบสัมมาอาชีวะ ได้ทรัพย์มาด้วยความบริสุทธิ์ ถวายทานในเนื้อนาบุญอันบริสุทธิ์ด้วยใจปลื้มปิติทุกขั้นตอน บุญจึงมากมายมหาศาลบันดาลให้ฝนรัตนชาติตกจนล้นออกมานอกบ้าน ส่วนผลบุญจะส่งต่อในภพชาติเบื้องหน้าอย่างไรให้ติดตามตอนต่อไป

เล่าว่าพุทธันดรที่แล้วแผ่นดินตรงนั้นติดกันหมด ไม่มีเกาะไม่มีแก่งไม่มีทะเล เป็นเมืองใหญ่ที่อุดมสมบูรณ์ มีต้นหมากรากไม้ และมีพระพุทธศาสนามาปักหลัก สลับกับยุคที่มนุษย์เสื่อมจากศีลธรรม คือไม่เห็นความสำคัญของการรักษาศีล ไม่ให้ความปลอดภัยต่อชีวิตและทรัพย์สินของกันและกัน มีอบายมุขเกิดขึ้น ความโลภ ความโกรธ ความหลงงอกงามในใจของคนยุคนั้น จึงเกิดทุพภิกขภัย และในที่สุดก็กลายเป็นทะเลทรายที่แห้งเหือด และตอนนี้กำลังจะย้อนกลับมาฟื้นฟูเมื่อแสงสว่างแห่งธรรมเริ่มไปปักหลัก

สังกิจจะออกบวชเมื่ออายุเจ็ดขวบ ท่านมีความเป็นมาน่าอัศจรรย์ โยมมารดาเป็นธิดาของตระกูลมั่งคั่งในกรุงสาวัตถี เสียชีวิตด้วยโรคร้ายชนิดหนึ่งตั้งแต่ท่านยังอยู่ในครรภ์ เมื่อมารดาถูกเผาอยู่บนเชิงตะกอน เนื้อส่วนอื่นไหม้ไปจนหมดแต่ยังเหลือเนื้อส่วนท้อง นี่คือความอัศจรรย์ตั้งแต่ต้นเรื่อง

แม้เนื้อท้องไหม้จนหมดแล้ว ทารกกลับไม่ไหม้ ยังคงนอนหลับสบายเหมือนนอนอยู่ในห้องกลีบดอกบัว ด้วยอานุภาพของผู้ที่เกิดมาเพื่อเป็นภพชาติสุดท้าย คือกำลังบารมีเต็มเปี่ยมแล้ว จะมาเกิดเป็นมนุษย์ชาติสุดท้ายและเป็นพระอรหันต์ แม้ถูกภูเขาสิเนรุที่ใหญ่กว่าโลกใบนี้ทับก็จะไม่สิ้นชีวิตจนได้บรรลุธรรม วันรุ่งขึ้นพวกสัปเหร่อกลับมาเพื่อจะดับเชิงตะกอน ก็เกิดความอัศจรรย์ใจที่เห็นทารกนอนอยู่บนเชิงตะกอน ทั้งที่ใช้ฟืนมากขนาดนั้นกับศพเดียว

เพราะเป็นเรื่องอัศจรรย์จึงต้องหาคนที่มีความรู้มาดู หมอดูทำนายว่าถ้าทารกนี้อยู่ครองเรือน หมู่ญาติตลอดเจ็ดชั่วเครือสกุลจะไม่ยากจน แต่ถ้าออกบวชจะได้บรรลุธรรมและมีสมณะห้าร้อยรูปเป็นลูกศิษย์ หมู่ญาติตั้งชื่อว่าสังกิจจะเพราะไฟไหม้ไม่ตายและหางตาถูกหลาวแทง แล้วมอบให้เป็นลูกศิษย์ของพระสารีบุตร เมื่ออายุเจ็ดปีท่านเพิ่งได้ยินเรื่องของตัวเอง จึงเกิดความสลดสังเวชในการเกิดบ่อย ๆ บอกหมู่ญาติว่าแม้รอดพ้นจากความตายมาได้ สักวันก็ต้องตายอยู่ดี จะขอบวชเพื่อแสวงหาทางที่ไม่ต้องตายอีกต่อไป เพราะถ้าไม่เกิดก็ไม่ตาย หมู่ญาติก็อนุโมทนาว่าตั้งใจไว้อย่างนั้นเหมือนกัน

หมู่ญาตินำสังกิจจะไปหาพระสารีบุตรและขอร้องให้ท่านช่วยบวชให้ ท่านให้กรรมฐานคือแนะนำวิธีเจริญภาวนาโดยมีผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เป็นอารมณ์ไปพร้อมกับปลงผม ครูไม่ใหญ่เทียบกับที่หลวงปู่สอนให้นึกปอยผมไว้ในกลางกาย นึกว่าโคนชี้ไปทางไหนปลายชี้ไปทางไหน จนใจหยุดนิ่งเห็นปอยผมใสเป็นแก้ว แล้วปอยผมนั้นรวมตัวเป็นดวงใส คือเข้าถึงดวงธรรม สังกิจจะก็ทำตามไปเรื่อย ๆ ใจหยุดนิ่งอยู่ภายใน พอปลงผมเสร็จก็ได้บรรลุเป็นพระอรหันต์พร้อมปฏิสัมภิทาทันที เพราะมีบารมีมาก

คณะจาริกไป เดินทางถึงร้อยยี่สิบโยชน์จนถึงหมู่บ้านแห่งหนึ่ง ชาวบ้านเห็นภิกษุสงฆ์เดินธุดงค์ผ่านมาก็เกิดจิตเลื่อมใส ถวายอาหารบิณฑบาตด้วยความเคารพ แล้วถามว่าจะเดินธุดงค์ไปไหน เมื่อทราบว่ากำลังหาสถานที่สัปปายะเหมาะแก่การปฏิบัติธรรม จึงกราบนิมนต์ให้อยู่จำพรรษาที่หมู่บ้านนี้ โดยชาวบ้านจะสมาทานศีลห้าและรักษาศีลอุโบสถ พระทุกรูปเห็นโยมมีศรัทธาแรงกล้าจึงรับนิมนต์ แล้วครูไม่ใหญ่บอกว่าหมดกระดาษแล้ว ไว้ต่อพรุ่งนี้

ทบทวนว่าตอนที่แล้วมหาทุคตะได้ถวายภัตตาหารแด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้วอุ้มบาตรไปส่งที่พระวิหาร เมื่อกลับมาถึงบ้านก็เห็นภรรยาและลูก ๆ ออกมานั่งอยู่ข้างถนน เพราะฝนรัตนชาติตกจนท่วมล้นออกมานอกบ้าน เขาจึงไปกราบทูลขอเกวียนหนึ่งพันเล่มจากพระราชาเพื่อไปขนรัตนชาติมา เมื่อขนมากองไว้ที่พระลานหลวงก็กองสูงขนาดต้นตาล พระราชาให้ประชุมชาวเมืองแล้วตรัสถามว่ามีใครมีทรัพย์มากขนาดนี้บ้าง เมื่อทรงทราบว่าไม่มีใครมี จึงพระราชทานตำแหน่งเศรษฐีให้แก่เขา

เมื่อได้ตำแหน่งเศรษฐี ชีวิตก็มีความสุขสะดวกสบายขึ้น ไม่ต้องทำงานรับจ้างเหนื่อยยากดังแต่ก่อน แต่ก็ไม่ลืมคุณค่าของบุญ ได้ถวายมหาทานแด่ภิกษุสงฆ์โดยมีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นประธาน และสั่งสมทานบารมีเรื่อยมาจนตลอดอายุขัย เมื่อละโลกแล้วได้ไปบังเกิดในเทวโลก เสวยทิพยสมบัติท่องเที่ยวอยู่ในเทวโลกชั้นต่าง ๆ สิ้นพุทธันดรหนึ่ง มาถึงสมัยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าของเรา จึงจุติมาเกิดในครรภ์ธิดาคนโตของตระกูลอุปัฏฐากพระสารีบุตรในกรุงสาวัตถี ด้วยบุญของเด็กในครรภ์ทำให้มารดาแพ้ท้อง อยากถวายทานแก่ภิกษุห้าร้อยรูปโดยมีพระสารีบุตรเป็นประธาน ด้วยอาหารที่ปรุงด้วยปลาตะเพียน และตัวเองก็อยากนุ่งผ้ากาสาวพัสตร์นั่งบนอาสนะต่อท้ายพระภิกษุ เมื่อทำตามแล้วอาการแพ้ท้องก็ระงับไป มารดาบิดายังทำบุญอย่างนั้นถึงเจ็ดครั้งขณะตั้งครรภ์ ซึ่งเป็นผลบุญจากการถวายอาหารปรุงด้วยปลาตะเพียนตอนเกิดเป็นมหาทุคตะนั่นเอง

มารดานิมนต์พระเถระมาฉันที่บ้าน แล้วประชุมหมู่ญาติให้ช่วยทำสักการะแก่ลูก ภายในวันนั้นมารดาบิดาและหมู่ญาติก็ทำการเฉลิมฉลองให้อย่างยิ่งใหญ่ ถึงเวลาเย็นก็พาไปสู่พระวิหารและมอบถวายแก่พระเถระ พระสารีบุตรบอกให้เขาทราบว่าการบวชเป็นสิ่งที่ทำได้ยาก เป็นอยู่ด้วยความลำบาก ต้องนอนคนเดียว ฉันมื้อเดียว เมื่อเขารับรองว่าจะทำตามโอวาท ท่านจึงบอกกรรมฐานโดยให้พิจารณาผม ขน เล็บ ฟัน หนัง แล้วให้รับไตรสรณคมน์ รับศีล และบวชเป็นสามเณรในเย็นวันนั้น ส่วนมารดาบิดาพักอยู่ในพระวิหารเพื่อถวายภัตตาหารแก่ภิกษุสงฆ์โดยมีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นประมุข ด้วยอาหารที่ปรุงด้วยปลาตะเพียนอย่างเดียวตลอดเจ็ดวัน แล้วจึงกลับไปยังเรือนของตน

สารคดีเรื่องสิ่งที่บังเกิดขึ้นได้ยากในโลก อธิบายว่าจักรแก้วคือประธานแห่งรัตนะเจ็ด เป็นสมบัติคู่บุญของพระเจ้าจักรพรรดิที่มีอานุภาพมากที่สุด บันดาลความสุขความสำเร็จได้ตามความปรารถนา และได้จำลองลงมาให้ชาวโลกประจักษ์ถึงอานุภาพของพระพุทธศาสนาและวิชชาธรรมกาย

พิธีอัญเชิญจักรแก้วประดิษฐาน ณ ด้านหน้ามหาวิหารพระมงคลเทพมุนี ตรงกับวันเสาร์ที่ 31 ธันวาคม 2548 สาธุชนหลายหมื่นคนทั้งในและต่างประเทศมาร่วมบุญอย่างเนื่องแน่น เวลา 17 นาฬิกาพระราชภาวนาวิสุทธิ์นำนั่งสมาธิกลั่นใจให้ใสเพื่อเป็นภาชนะรองรับบุญใหญ่ เมื่อถึงเวลาพระเดชพระคุณหลวงพ่อกดปุ่มประกอบพิธี เจ้าภาพผู้มีบุญถือสายสมบัติสีขาวเชื่อมสายบุญบารมี แล้วจุดประทีปต่อกันไปนับหมื่นนับแสนดวงจนสว่างทั่วบริเวณ พร้อมใจกันสวดสรรเสริญพระมงคลเทพมุนี และจุดพลุขึ้นสู่ท้องฟ้าเฉลิมฉลอง

ปิดสารคดีด้วยการย้อนรำลึกภาพความปลื้มปีติของพิธีที่ทำมาตลอดปี ทุกอนุวินาทีเต็มไปด้วยบุญกุศลทั้งการทำทาน รักษาศีล และเจริญสมาธิภาวนา จึงเป็นทวีมหากุศลที่จะติดตามเป็นเสบียงเดินทางข้ามวัฏสงสารจนถึงที่สุดแห่งธรรม

ทบทวนว่ามหาเศรษฐีผู้เคยเป็นมหาทุคตะ เมื่อได้ฝนรัตนชาติแล้วก็ถวายมหาทานแด่หมู่สงฆ์โดยมีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นประมุข และสั่งสมบุญจนตลอดชีวิต เมื่อละโลกได้ไปบังเกิดในเทวโลกเสวยทิพยสมบัติตลอดหนึ่งพุทธันดร ต่อมาในสมัยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าองค์ปัจจุบันมาเกิดในครรภ์ของธิดาคนโตในตระกูลอุปัฏฐากของพระสารีบุตร มารดาแพ้ท้องอยากถวายภัตตาหารที่ปรุงด้วยปลาตะเพียนแด่พระสงฆ์โดยมีพระสารีบุตรเป็นประธาน เมื่อทำตามแล้วอาการก็ระงับ และถวายทานทำนองนี้อีกถึงเจ็ดครั้ง

เมื่อเขามาเกิด คนในบ้านที่ไม่ฉลาดพูดไม่ค่อยรู้เรื่องกลับฉลาดและพูดรู้เรื่องขึ้น มารดาจึงตั้งชื่อว่าบัณฑิต อายุเจ็ดขวบเด็กชายบัณฑิตขออนุญาตมารดาบวชเป็นสามเณรกับพระสารีบุตร วันรุ่งขึ้นเวลาเย็นมารดาจึงนำไปพระวิหาร สามเณรน้อยตั้งใจฝึกตน อยู่ในโอวาทของพระอุปัชฌาย์ มีความเพียรสม่ำเสมอ ดูแลความสะอาดของพระวิหาร แล้วตามพระเถระไปบิณฑบาตในหมู่บ้านโดยอุ้มบาตรตามไปด้วย

ระหว่างทางสามเณรเห็นเหมืองจึงถามพระสารีบุตรว่าคืออะไรและใช้ทำอะไร ท่านตอบว่าเขาไขน้ำให้ไหลไปตามเหมืองเข้าไปในนาเพื่อเลี้ยงข้าวกล้า สามเณรถามต่อว่าน้ำมีจิตไหม ท่านตอบว่าไม่มี สามเณรจึงคิดว่าคนไขน้ำที่ไม่มีจิตให้ไปตามที่ต้องการได้ แล้วคนที่มีจิตใจแท้ ๆ ทำไมจะทำจิตของตนให้อยู่ในอำนาจและบำเพ็ญสมณธรรมไม่ได้

สามเณรเดินต่อไปเห็นช่างศรเอาลูกศรลนไฟแล้วเล็งด้วยหางตาดัดให้ตรง จึงถามว่าคนเหล่านี้เป็นใครทำอะไร และลูกศรมีจิตไหม พระเถระตอบว่าไม่มีจิต สามเณรจึงคิดว่าถ้าคนดัดลูกศรที่ไม่มีจิตให้ตรงได้ แล้วคนที่มีจิตแท้ ๆ ทำไมจะดัดจิตของตนไม่ได้

สามเณรถามถึงช่างไม้ที่เอาไม้มาถากแล้วต่อเข้าด้วยกันทำล้อเกวียน และถามว่าไม้เหล่านี้มีจิตไหม พระเถระไม่หงุดหงิดที่สามเณรซักถามมาก แต่ตอบด้วยจิตประกอบด้วยเมตตาว่าไม้ก็ไม่มีจิตเหมือนกัน สามเณรจึงคิดชัดขึ้นว่าควรกลับวัดไปบำเพ็ญสมณธรรมได้แล้ว

สามเณรเรียนพระเถระว่าถ้าท่านถือบาตรของตนได้ ผมจะขอกลับวัดไปบำเพ็ญสมณธรรม พระเถระไม่ถือสาที่สามเณรเพิ่งบวชแต่กล่าวว่าส่งมาสิสามเณร สามเณรคืนบาตรแล้วขอให้ท่านบิณฑบาตอาหารที่ปรุงด้วยปลาตะเพียนมาฝาก เมื่อพระเถระถามว่าจะไปเอาจากที่ไหน สามเณรผู้เกิดในตระกูลมั่งคั่งและไม่เคยผิดหวังในสิ่งที่ตนปรารถนาตอบว่า ถ้าไม่ได้โดยบุญของท่านก็จะได้โดยบุญของกระผม

พูดถึงการขยายจานดาวธรรมไปถึงหมู่เกาะโซโลมอน ซึ่งอยู่ในทวีปโอเชียเนีย ทางตะวันออกเฉียงเหนือของออสเตรเลีย แบ่งการปกครองเป็นเก้าจังหวัดกับหนึ่งเขตเมืองหลวง คนท้องถิ่นแดนนี้เคยเป็นมนุษย์กินคน ล่าหัวมนุษย์เอามาย่อด้วยสมุนไพรทำเป็นเครื่องประดับ มีการรักษาด้วยธาตุและมีเวทมนตร์อย่างแบล็กเมจิก และอยู่ใกล้ปาปัวนิวกินี ใกล้กันจนข้ามเกาะไปกินกันได้

ให้นักเรียนทายว่าแถบนี้มีภาษาท้องถิ่นกี่ภาษา เฉลยว่าแปดร้อยภาษา คุยกันไม่รู้เรื่องก็กินกันเลย แต่ปัจจุบันหันมากินก๋วยเตี๋ยว ข้าวซอย และอาหารไทยจนติดใจแล้วเลิกกินคน ประชากร 94 เปอร์เซ็นต์เป็นเชื้อชาติเมลานีเซียน ผิวสีเข้มผมหยิก อีก 6 เปอร์เซ็นต์เป็นไมโครนีเซีย ปัจจุบันนับถือศาสนาคริสต์ 96 เปอร์เซ็นต์ และความเชื่อดั้งเดิม 4 เปอร์เซ็นต์ เริ่มมีการก่อสร้างถนนหนทาง มีสัญญาณโทรศัพท์และอินเทอร์เน็ต และมีสถานที่พักผ่อนของชาวออสเตรเลียโดยไม่ต้องระแวงเหมือนเมื่อก่อน

ชี้ให้ดูแผนที่ยืนยันว่าเกาะโซโลมอนอยู่ตรงไหน ดูเทพีของเกาะซึ่งเป็นนางงามท้องถิ่นที่แต่งงานแล้วในชุดแต่งตัวดั้งเดิม และบอกว่าคนทั่วโลกยอมเสียเงินข้ามน้ำข้ามทะเลไปเพื่อดูชุดนี้ ถ้าแต่งชุดใหม่กลับไม่มีใครดู แล้วชี้ให้ดูบ้านเดิมของชาวโซโลมอนที่เหมือนรีสอร์ต เชื่อหรือไม่ว่ามหาเศรษฐีระดับโลกชอบบ้านดิบ ๆ อย่างนี้ แต่ข้างในต้องสะดวกสบายและปลอดภัย ห้ามไปปรับปรุงภายนอก ราคาคืนละสี่แสนบาท สองคืนแปดแสน ครูไม่ใหญ่เทียบว่าเท่ากับเสาแก้วพันปีเป็นพันสามร้อยต้น ต้นละร้อยบาท แต่บางคนทำต้นละพัน แล้วชี้ให้ดูเมืองหลวงที่กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ชาวโลกต้องไปเยือน ทั้งที่อดีตเป็นถิ่นล่าหัวมนุษย์

เมื่อกลับถึงพระวิหาร สามเณรใช้ลูกดาลที่พระเถระมอบให้เปิดประตูเข้าไปนั่งทำสมาธิภายในกุฏิ ดำเนินจิตเข้าสู่ภายใน ตามดูกายละเอียดที่ซ้อนอยู่ในกลางกายไปตามลำดับ ทำให้อาสน์ของท้าวสักกะเกิดอาการร้อนขึ้นด้วยอานุภาพแห่งบุญของสามเณร ท้าวเธอตรวจดูด้วยทิพยจักษุก็ทรงเห็นเหตุทั้งหมด จึงคิดว่าควรไปถวายการคุ้มครองแก่สามเณร แล้วตรัสเรียกท้าวมหาราชทั้งสี่ให้ไปไล่นกที่ส่งเสียงรบกวนในป่าใกล้วิหารและทำการอารักขาโดยรอบ ตรัสสั่งจันทเทพบุตรให้หลังมณฑลพระจันทร์ไว้ และสุริยเทพบุตรให้หลังมณฑลพระอาทิตย์ไว้ ส่วนพระองค์เองเสด็จไปประทับยืนอารักขาอยู่ที่หน้าประตูกุฏิ

ฝ่ายพระเถระเมื่อสามเณรกลับไปแล้วก็คิดว่าจะได้โภชนะที่สามเณรต้องการจากตระกูลไหน จึงไปสู่ตระกูลอุปัฏฐากที่มีศรัทธาเลื่อมใสรักและเคารพท่าน วันนั้นเองคนในตระกูลนั้นได้ปรุงปลาตะเพียนไว้หลายตัวและนั่งคอยการมาของพระเถระอยู่พอดี เมื่อเห็นท่านเดินมาก็ลุกขึ้นต้อนรับ รับบาตรนิมนต์เข้าไปในเรือน ถวายข้าวยาคูและภัตตาหารที่ปรุงด้วยปลาตะเพียน เมื่อได้อาหารแล้วท่านนึกถึงสามเณรว่าคอยนานคงจะหิว จึงกล่าวอำลาเพื่อนำอาหารไปให้ แต่โยมอุปัฏฐากขอให้ฉันก่อนแล้วจะถวายอีกส่วนหนึ่งสำหรับนำไปพระวิหาร ท่านจึงฉันในเรือน เมื่อเสร็จแล้วโยมนำบาตรไปล้างแล้วใส่โภชนะที่ปรุงด้วยปลาตะเพียนจนเต็มถวายท่าน ท่านคิดว่าสามเณรคงหิวมากแล้วจึงรีบกลับพระวิหาร

อ่านคำบอกเล่าของคุณลักกี้ กัลยาณมิตรเจ้าของบ้านกัลยาณมิตร ว่ามีชาวบาห์เรนอีกท่านหนึ่งมาถามเสมอด้วยความห่วงใยว่าพระภิกษุที่มาเป็นอย่างไรบ้าง ท่านกลับไปแล้วหรือยัง และบอกว่ายูทำอย่างนี้ดีแล้ว เดี๋ยวยูจะโชคดี สิ่งดี ๆ จะเข้ามาหา เรื่องแปลกน่าอัศจรรย์คือชาวบาห์เรนเมื่อเห็นพระภิกษุมักจะยิ้มให้เป็นการส่งไมตรีจิต บางคนไม่รู้ธรรมเนียมก็ทักทายว่าฮัลโล วันหนึ่งขณะติดไฟแดง รถตำรวจบาห์เรนมาจอดเทียบข้าง ตำรวจเปิดกระจกมองแล้วยิ้มพร้อมยกมือไหว้พระด้วย สรุปว่านี่คือผู้ที่เข้าถึงคำสอนของพระศาสดา คือให้รักเพื่อนมนุษย์ ไม่เกลียดเพื่อนมนุษย์ และให้โอกาสกับคนดีที่กำลังจะทำความดี แล้วปิดท้ายช่วงสารคดีด้วยประโยคว่า This is Islam

เข้าช่วงสารคดีเรื่องพระราชธิดาสุมนา ผู้เกิดมามีฝนดอกมะลิตกท่วมถึงเข่า ตอนที่สอง ทบทวนจากตอนที่แล้วว่าเมื่อพระราชธิดามีพระชนมายุเจ็ดขวบ ได้รับสนองงานพระราชบิดาให้ขึ้นราชรถ 500 คัน พร้อมเด็กหญิงบริวาร 500 คน ไปรับเสด็จพระบรมศาสดา ครั้งนั้นได้ฟังธรรมและบรรลุธรรมเป็นพระโสดาบันพร้อมหญิงบริวาร เล่าบุพกรรมว่าในสมัยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี พระเจ้าพันธุมราชผู้เป็นพระพุทธบิดาทรงหวงแหนพระพุทธเจ้าและเหล่าพระสงฆ์ ยึดการปฏิบัติบำรุงไว้ลำพังพระองค์เอง ไม่ยอมให้ชาวเมืองได้ทำบุญเลย กระทั่งท่านเสนาบดีรวมกับชาวเมืองท้ารบกับพระองค์เพื่อให้ได้ทำบุญบ้าง พระเจ้าพันธุมราชไม่อาจรบกับชาวเมืองได้จึงยินยอม โดยวันแรกเป็นวาระของท่านเสนาบดี ซึ่งส่งทหารไปคุ้มกันไม่ให้ใครตัดหน้าถวายทานก่อน

เล่าว่าวันนั้นภรรยาของท่านเศรษฐีก็อยากถวายทานเป็นคนแรกเช่นกัน นางร้องไห้รำพันว่าถ้าท่านเศรษฐียังมีชีวิตอยู่ นางจะต้องได้ถวายทานในวันนี้ ธิดาของนางเห็นมารดาเสียใจจึงเข้าไปปลอบและให้สัญญาว่าจะทำอุบายสักอย่างเพื่อให้มารดาได้ถวายทานก่อนใครให้ได้ ธิดาเศรษฐีบรรจุข้าวมธุปายาสที่ปรุงด้วยเนยใส น้ำผึ้ง และน้ำตาลกรวดอย่างประณีต ลงในถาดทองคำราคาหนึ่งแสนจนเต็ม แล้วนำถาดอีกใบมาครอบไว้ และเอาพวงมาลัยดอกมะลิประดับไว้เบื้องบน ให้คนมองเห็นว่าเป็นเพียงถาดพวงมาลัยดอกมะลิธรรมดา เมื่อพระศาสดาเสด็จเข้าสู่เมือง นางจึงยกถาดด้วยตนเองแวดล้อมด้วยบริวารเข้าไปเฝ้า

เหล่าทหารของเสนาบดีเข้ามากั้นไม่ให้นางเข้าเฝ้าพระบรมศาสดา แต่นางเป็นผู้มีบุญและมีปัญญา ใช้ถ้อยคำปิยวาจาพูดกับทหารด้วยถ้อยคำไพเราะและให้เหตุผลว่าจะบูชาพระบรมศาสดาด้วยถาดดอกมะลินี้จะไม่ได้หรือ ท่านเห็นอาหารของดิฉันที่ตรงไหน ทหารเห็นว่าเป็นเพียงถาดดอกมะลิจึงอนุญาต โดยไม่รู้ว่าในถาดนั้นมีข้าวมธุปายาสซ่อนอยู่เต็ม เมื่อถวายไทยธรรมแล้ว ธิดาเศรษฐีตั้งความปรารถนาว่าด้วยอานุภาพแห่งการถวายทานครั้งนี้ เมื่อเกิดในภพน้อยภพใหญ่ ขออย่าให้มีชีวิตอยู่ด้วยความสะดุ้งหวาดกลัว ในภพที่เกิดแล้วขอให้เป็นที่รักดุจพวงดอกมะลินี้ และขอให้มีนามว่าสุมนาด้วยเถิด พระบรมศาสดาตรัสว่าเจ้าจงมีความสุขเถิด

เมื่อเสนาบดีถือข้าวยาคูน้อมเข้าไปถวาย พระบรมศาสดาทรงเอาพระหัตถ์ปิดปากบาตรไว้ แล้วตรัสว่าได้บิณฑบาตอย่างหนึ่งมาในระหว่างทางแล้ว เสนาบดีจึงนำพวงมาลัยออกจากถาด เห็นข้าวมธุปายาสในถาดทองคำก็สงสัยว่าใครมาชิงถวายก่อนได้ เมื่อรู้ว่าธิดาเศรษฐีลวงบริวารของตนแล้วถวายก่อน ก็นึกชื่นชมว่านางเป็นผู้มีปัญญา หญิงมีปัญญาเช่นนี้เมื่ออยู่ในเรือนของชายใด สมบัติของชายผู้นั้นย่อมหาได้ไม่ยาก จึงไปสู่ขอนางมาเป็นภรรยาและมอบความเป็นใหญ่ในเรือนทั้งหมดให้

ธิดาเศรษฐีใช้ทรัพย์ทั้งของบิดามารดาและของเสนาบดีผู้เป็นสามี ทำบุญถวายทานแด่พระบรมศาสดาและเหล่าภิกษุสงฆ์จนตลอดอายุขัย เมื่อละโลกแล้วได้ไปบังเกิดในเทวโลก เสวยสมบัติอันเป็นทิพย์ด้วยความร่าเริงบันเทิงใจ ในสถานที่ที่นางเกิด ฝนดอกมะลิอันเป็นทิพย์ได้ตกทั่วทั้งเทวโลกประมาณเข่า ในสมัยพระบรมศาสดาองค์ปัจจุบัน นางได้เข้าสู่พระครรภ์ของพระอัครมเหสีของพระเจ้าปเสนทิโกศล ในวันที่พระราชธิดาประสูติ ฝนดอกมะลิได้ตกเต็มพื้นแผ่นดินจนสูงประมาณเข่า จึงได้รับพระราชทานนามว่าสุมนา เป็นผู้พรั่งพร้อมบริบูรณ์ด้วยมนุษย์สมบัติ ดังที่พระนางตั้งความปรารถนาไว้ทุกประการ

สรุปข้อคิดว่าผู้คนในสมัยก่อนกว่าจะได้ทำบุญถวายทานแด่เนื้อนาบุญอย่างพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้นไม่ใช่เรื่องง่าย ถึงกับต้องตัดสินใจทำสงครามเพื่อให้ตนได้ทำบุญ เมื่อรู้ว่าทำบุญได้ยากเขาจึงทำอย่างเต็มที่เต็มกำลัง เพราะรู้ว่าบุญเป็นบ่อเกิดแห่งความสุขและความสำเร็จทั้งในโลกนี้และโลกหน้า ครูไม่ใหญ่เสริมว่าคนในสารคดีต้องเอาชีวิตไปเสี่ยงเดิมพันฝ่าทหารเข้าไปจึงจะทำบุญได้ แต่ที่นี่เปิดตลอด ไม่มีทหาร ไม่มีอะไรกั้น ทำได้เลย และชี้ว่าในอนาคตอันใกล้เมื่อมหารัตนวิหารคดสำเร็จ พวกเราจะได้สร้างบุญใหญ่ถวายภัตตาหารและไทยธรรมแก่พระภิกษุสงฆ์ทั่วประเทศพร้อมกัน จึงควรร่วมแรงร่วมใจสร้างให้สำเร็จโดยเร็ว ท้ายช่วงถามผู้ฟังว่าจะฟังกรณีศึกษาคืนนี้หรือพรุ่งนี้ดีเพราะดึกแล้ว สุดท้ายตกลงว่าเอาก็เอา

เริ่มสารคดีเรื่องโสณโกฬิวิสะ บุตรเศรษฐีผู้สมบูรณ์พร้อมในทุกสิ่ง ตอนที่หนึ่ง เกริ่นว่าชีวิตของมนุษย์ที่รุ่งเรืองและมั่นคงดำรงอยู่ได้ก็เพราะมีบุญคอยเกื้อกูลค้ำจุนอยู่ตลอดเวลา เมื่อใดที่บุญส่งผลดวงบุญในตัวสว่างชีวิตก็เจริญรุ่งเรือง แต่คราวใดที่บุญอ่อนกำลังลง ดวงบุญเริ่มเศร้าหมอง ชีวิตก็ร่วงโรยประสบความล้มเหลว ความทุกข์กายทุกข์ใจก็ประดังเข้ามา ผู้มีญาณทัศนะจึงหมั่นเติมบุญในตัวอยู่เป็นนิตย์

โสณะได้สร้างบุญกับเนื้อนาบุญอันเลิศคือพระสัมมาสัมพุทธเจ้าหลายพระองค์ และตั้งผังของชีวิตด้วยการอธิษฐานจิตขณะที่ใจกำลังผ่องใส จึงเกิดมาพรั่งพร้อมบริบูรณ์ด้วยสมบัติทั้งปวง ในจัมปานครแห่งแคว้นมคธมีตระกูลมหาเศรษฐีประจำนครตระกูลหนึ่งนามว่าโกลิวิสะ ท่านโกลิวิสะเศรษฐีมีบุตรชายคนหนึ่งนามว่าโสณะ นับตั้งแต่เด็กน้อยโสณะปฏิสนธิในครรภ์มารดา โภคทรัพย์สมบัติก็บังเกิดขึ้นแก่ท่านเศรษฐีผู้เป็นบิดาเป็นอันมาก แม้ในวันที่คลอด ชาวเมืองทั้งสิ้นก็ส่งเครื่องบรรณาการมาให้ท่านเศรษฐีเป็นจำนวนมาก

โสณโกฬิวิสะเป็นสุขุมาลชาติ มีรูปกายงดงามผุดผ่องดังทองคำ สัมผัสแห่งร่างกายอ่อนนุ่มดังปุยสำลีที่ปั่นอย่างดีถึงร้อยครั้ง ฝ่ามือและฝ่าเท้ามีสีแดงงามคล้ายดอกชบาแดง และที่พื้นเท้าทั้งสองข้างมีขนอ่อนดังปุยสำลีเป็นที่น่าอัศจรรย์ เป็นที่รักดังแก้วตาดวงใจของบิดามารดา เมื่อจะเดินทางไปที่ใดบิดามารดาจะให้บริวารปูพรมให้เดิน แต่ถ้ามีสิ่งใดที่ไม่พอใจก็จะกล่าวกับหมู่ญาติและบริวารว่าตนจะเหยียบลงไปที่พื้น จะไม่เดินบนพรม เพียงเท่านี้ทุกคนก็ยอมตามใจทุกประการ ครั้นเจริญวัยบิดามารดาได้สร้างปราสาทขึ้นสามหลังให้อยู่ในแต่ละฤดู และจัดหาหญิงสาวที่มีความงามมาคอยบำรุงบำเรออีกเป็นจำนวนมาก ทุกสิ่งรอบกายล้วนละเอียดประณีต เสวยกามสุขประหนึ่งเทพบุตรบนสวรรค์

ข้าวที่โสณะรับประทานแต่ละมื้อเป็นข้าวสาลีที่เพาะปลูกอย่างพิถีพิถัน ท่านเศรษฐีผู้เป็นบิดาให้ปลูกในนาที่เนื้อดินอุดมสมบูรณ์ รดด้วยน้ำสามอย่างคือน้ำธรรมดา น้ำผสมน้ำนม และน้ำผสมน้ำหอม เมื่อข้าวตั้งรวงเป็นน้ำนมก็ให้นำผ้าเนื้อละเอียดมามุงบังกันแมลง เมื่อรวงข้าวเริ่มแก่ก็ให้พรมด้วยน้ำหอมอย่างดีจนท้องทุ่งหอมเป็นที่กล่าวขานของชาวเมือง เมื่อถึงคราวเก็บเกี่ยว บริวารนับแสนคนเกี่ยวข้าวนำมาใส่ยุ้งฉางที่ปูลาดเครื่องหอมไว้ภายใน ปิดประตูอบกลิ่นนานถึงสามปี เมื่อเปิดยุ้งกลิ่นหอมตลบอบอวนไปทั่วเมือง แล้วให้ร่อนด้วยตะแกรงทองคำนับร้อยครั้ง หุงแล้วมีกลิ่นหอมและสีขาวคล้ายดอกมะลิ คดใส่ภาชนะทองคำวางบนภาชนะเงินที่เต็มไปด้วยข้าวปายาสข้นร้อน ๆ แล้วน้อมเข้าไปให้โสณะรับประทานทุกวันไม่เคยว่างเว้น

ครั้งนั้นพระบรมศาสดาประทับอยู่ที่กรุงราชคฤห์ มหานครแห่งแคว้นมคธ ทรงประชวรด้วยโรคเล็กน้อยต้องเสวยยาถ่าย หมอชีวกโกมารภัจจ์แพทย์หลวงประจำพระราชวังจึงถวายการรักษาและกราบทูลว่าไม่ควรเสวยพระกระยาหารที่ปรุงด้วยน้ำต้มผักจนกว่าพระวรกายจะหายเป็นปกติ เมื่อทรงหายเป็นปกติแล้วมหาชนชาวเมืองต่างจัดแจงเครื่องไทยธรรมเพื่อเตรียมถวายภัตตาหารอันประณีต เช้าวันนั้นพระมหาเถระรูปหนึ่งคิดว่าวันนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าสมควรได้ประถมบิณฑบาตจากที่ใด แล้วเห็นโสณโกฬิวิสะเข้ามาในญาณทัศนะ จึงคิดว่าโสณะบริโภคแต่ข้าวสาลีหอมที่รดด้วยน้ำหอมและน้ำนมสดซึ่งหาได้ยาก จะนำบิณฑบาตจากโสณะบุตรเศรษฐีมาถวายพระผู้มีพระภาคเจ้า แต่ระยะทางจากกรุงราชคฤห์ถึงจัมปานครยาวไกลหลายสิบโยชน์ พระเถระจะเดินทางมาด้วยวิธีใดให้ติดตามตอนต่อไป

บอกว่าวันนี้กรณีศึกษาชื่อเรื่องรางวัลคนสู้ชีวิต และมีสารคดีเรื่องมนุษย์กินคน ว่าเขากินใคร กินตรงไหน กินกับอะไร กินตอนไหน และทำไมจึงติด DMC ทั้งยังตั้งคำถามที่แปลกคือถามว่าคนที่มาให้เขากินนั้นมีวิบากกรรมอะไร ไม่ได้ถามว่าถ้าตนกินคนแล้วตนจะมีวิบากอย่างไร

ทบทวนว่าเมื่อวานรายการพาเข้าไปสู่ดินแดนอินเดียนแดง วันนี้จะเล่าเรื่องราวของเกาะโซโลมอน และชวนทบทวนเพลงของอินเดียนแดงเพื่อสร้างบรรยากาศก่อน โดยให้จำทำนองไว้เพราะเดี๋ยวจะมีเพลงของอินเดียนแดงที่ทำนองคล้ายกัน ทั้งที่อยู่คนละประเทศคนละทวีป

พาเข้าไปสู่เกาะโซโลมอนซึ่งเป็นดินแดนมนุษย์กินคน บอกว่าเมื่อไม่กินคนก็กินข้าว และไม่ว่าคนรวย คนชั้นกลาง หรือคนจน ก็กินข้าววันละหนึ่งมื้อมาตลอด แล้วเปิดสารคดีให้ดู ชมว่าดินแดนมนุษย์กินคนกลับสวยงาม สังเกตเส้นผมสีสวยที่ถูกแดดและสายลมชายหาด และภาษาที่ใช้เป็นภาษาพื้นเมืองจึงต้องมีคำบรรยายไทยและอังกฤษกำกับ

ทบทวนว่าโสณะบุตรเศรษฐีผู้เกิดมาสมบูรณ์พร้อมทุกสิ่ง ได้เห็นพระมหาโมคคัลลานเถระมาบิณฑบาตที่ปราสาทของตนก็ดีใจ เข้าไปต้อนรับ รับบาตร นิมนต์ให้ฉันภัตตาหารอันประณีตในปราสาท และถวายฝากไปถวายพระบรมศาสดาอีกส่วนหนึ่ง วันนั้นพระเจ้าพิมพิสารมาถวายบังคมพระบรมศาสดา ได้ทราบถึงรูปสมบัติอันงดงามของโสณะจึงอยากเห็น จึงรับสั่งให้โสณะเข้าเฝ้าพร้อมชาวจำปานครแปดหมื่นตำบล เมื่อทอดพระเนตรฝ่าเท้าของโสณะแล้วก็ประทานพระโอวาท และให้ไปเข้าเฝ้าพระบรมศาสดาเพื่อฟังธรรม ชาวจำปานครแปดหมื่นตำบลได้ฟังธรรมแล้วบรรลุธรรมเป็นพระโสดาบัน

เริ่มสารคดีเรื่องพระภัททชิเถระ เกริ่นว่าบุคคลแม้จะมีความสามารถมาก มีปัญญา มีทุนถึง ทีมถึง แต่หากขาดบุญแล้วก็สำเร็จได้ยาก บุญจึงเป็นเสมือนทุกสิ่งทุกอย่างของชีวิต ผู้มีปัญญาจึงเพียรสั่งสมบุญเสมอ เพราะบุญนำมาซึ่งความสุขและความสำเร็จ และคอยเกื้อหนุนให้ปลอดจากภัยในสังสารวัฏจนเข้าสู่พระนิพพาน ดังนักสร้างบารมีท่านหนึ่งที่ทุกภพทุกชาติที่เกิดเป็นมนุษย์ท่านไม่ประมาท เพียรสั่งสมบุญกับทักขิไณยบุคคลผู้เป็นเนื้อนาบุญอันเลิศ ผลบุญอันเป็นอจินไตยจึงทำให้ท่านได้เกิดเป็นพระราชาพระนามว่ามหาปนาทะ ผู้ได้ครอบครองปราสาทแก้วที่วิสสุกรรมเทพบุตรเนรมิตให้ และในภพชาติสุดท้ายก่อนบรรลุพระอรหันต์ก็เกิดในตระกูลมหาเศรษฐีนามว่าภัททชิ เสวยมนุษย์สมบัติในปราสาทสามหลังในสามฤดู ประดุจเจ้าชายสิทธัตถะก่อนทรงออกบวช

ภัททชิเกิดในนครอันมั่งคั่งนามว่าภัททิยนคร เป็นบุตรชายคนเดียวของมหาเศรษฐีผู้มีทรัพย์แปดสิบโกฏิ ท่านเป็นสุขุมาลชาติ พรั่งพร้อมด้วยทรัพย์สมบัติ คุณสมบัติ และบริวารสมบัติ มีปราสาทประดับตกแต่งอย่างสวยงามดังทิพยวิมานบนสวรรค์จำนวนสามหลัง สำหรับอยู่อาศัยในสามฤดู เมื่อล่วงเข้าฤดูใหม่ภัททชิพร้อมบริวารจำนวนมากก็จะย้ายเข้าสู่ปราสาทอีกหลังหนึ่งด้วยขบวนแห่ที่สวยงามอลังการ วันที่ภัททชิเปลี่ยนปราสาท มหาชนชาวภัททิยนครจะรอคอยดูขบวนแห่อันน่าตื่นตาตื่นใจ ถึงขนาดต้องผูกเตียงซ้อนกันสูงขึ้นไปเพื่อจะได้เห็นเต็มตา ระหว่างทางจึงเต็มไปด้วยผู้คนที่หลั่งไหลมาจากทั้งในและนอกพระนคร

ครั้งนั้นพระบรมศาสดาประทับอยู่ในพระวิหารเชตวัน กรุงสาวัตถี ทรงเห็นอุปนิสัยแห่งการบรรลุมรรคผลของภัททชิ และมีพระประสงค์จะอนุเคราะห์เขาและชาวพระนคร จึงเสด็จจากกรุงสาวัตถีมุ่งสู่ภัททิยนครพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ ทรงประทับจำพรรษาอยู่ที่ชาติยาวันนอกพระนคร เพื่อรอคอยความแก่รอบแห่งอินทรีย์ของภัททชิ ครั้นออกพรรษาแล้วพระพุทธองค์ตรัสอำลาชาวพระนครว่าถึงเวลาที่จะเสด็จไปแคว้นอื่น ชาวเมืองผู้เลื่อมใสในพระรัตนตรัยยังไม่อิ่มในการสั่งสมบุญ จึงกราบทูลอาราธนาให้ประทับอยู่อีกวันหนึ่งเพื่อถวายมหาทานและฟังธรรมเป็นวาระสุดท้าย

เมื่อทราบว่าพระบรมศาสดารับอาราธนาแล้ว ชาวเมืองจึงช่วยกันสร้างมณฑปขึ้นกลางพระนคร ตกแต่งด้วยไม้ดอกไม้ประดับอย่างสวยงาม รุ่งขึ้นก็ถวายมหาทานแด่ภิกษุสงฆ์ทั้งหมดโดยมีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นประธาน วันเดียวกันนั้นเป็นวันเปลี่ยนฤดูที่ภัททชิย้ายปราสาท เมื่อไม่เห็นมหาชนมาเฝ้าดูตนอย่างเคยก็สงสัย ครั้นทราบเหตุจึงประสงค์จะไปฟังธรรมบ้าง เดินทางไปพร้อมบริวารหมู่ใหญ่แล้วยืนฟังธรรมอยู่ท้ายมณฑป พระบรมศาสดาทรงแสดงธรรมให้ลุ่มลึกไปตามลำดับ ภัททชิฟังด้วยจิตเลื่อมใสจนบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ขณะที่ยังทรงเพศคฤหัสถ์ ณ ที่นั้นเอง พระบรมศาสดาจึงตรัสกับบิดาว่าหากบุตรของท่านไม่ออกบวชก็จะต้องดับขันธ์เข้าสู่นิพพาน บิดากราบทูลว่าบุตรยังเยาว์วัย ขอพระองค์ทรงบวชให้เขาด้วยเถิด พระองค์จึงประทานการบวชแบบเอหิภิกขุอุปสัมปทาให้

สิ่งที่มนุษย์แสวงหาทั้งอำนาจและทรัพย์ไม่ได้ให้ความสุขที่แท้จริง แม้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ เป็นบรมเศรษฐี มีที่นอนอ่อนนุ่ม มีดนตรีขับกล่อม มีบริวารแวดล้อม ก็ยังนอนเป็นทุกข์ การตัดสินใจเข้ามาสู่ร่มเงาพระพุทธศาสนาจึงถูกต้องแล้ว เมื่อตัดสินใจถูกแล้วก็ต้องดำเนินชีวิตให้ถูกต้อง อย่าให้เวลาที่ผ่านไปเปลี่ยนความตั้งใจดีดั้งเดิม