สารคดีและมินิซีรีส์ในรายการ

สารคดีเล่าย้อนไปสมัยที่พระบรมศาสดาประทับอยู่ในกรุงราชคฤห์ มีชายยากจนเข็ญใจคนหนึ่งชื่อปุณณะ อาศัยรับจ้างในบ้านของสุมนเศรษฐีเพื่อเลี้ยงชีพ วันหนึ่งเป็นวันนักขัตฤกษ์ใหญ่ ชาวเมืองแต่งตัวสวยงามและเล่นสนุกสนานกันตลอดเจ็ดวัน ท่านเศรษฐีถามนายปุณณะว่าจะหยุดงานไปเล่นสนุกหรือจะรับจ้างทำงานเช่นทุกวัน นายปุณณะตอบว่าการเที่ยวเล่นเป็นของคนมีทรัพย์ แต่ในเรือนของเขาแม้ข้าวสารจะต้มเป็นข้าวต้มเช้าวันรุ่งขึ้นก็ยังไม่มี หากได้โคสักคู่ก็จะไปไถนา ท่านเศรษฐีจึงมอบโคคู่หนึ่งให้

สารคดีเล่าว่าเช้าวันนั้นพระสารีบุตรพระอัครสาวกเบื้องขวาได้ออกจากนิโรธสมาบัติที่เข้ามาแล้วตลอดเจ็ดวัน ขณะตรวจดูว่าจะไปโปรดใคร ท่านเห็นนายปุณณะเข้ามาในญาณทัศนะว่าเป็นผู้มีศรัทธาและจะได้เป็นเจ้าของบุญใหญ่ จึงอุ้มบาตรไปยืนอยู่ใต้พุ่มไม้ใกล้บ่อน้ำไม่ห่างจากที่นายปุณณะไถนา นายปุณณะเห็นแล้วเกิดความเลื่อมใส จึงพักการไถมากราบ ทำไม้ชำระฟันถวาย แล้วตักน้ำในบ่อมาถวายให้ท่านล้างหน้า เมื่อพระเถระเห็นด้วยทิพยจักษุว่าภรรยาของนายปุณณะกำลังนำอาหารมาส่ง จึงเดินสวนทางไปเพื่อโปรดนาง

สารคดีตอนที่สองเล่าว่าภรรยาของนายปุณณะพบพระเถระกลางทาง นางคิดว่าบางคราวพบพระเถระแต่ไทยธรรมไม่มี บางคราวไทยธรรมมีแต่ไม่พบพระเถระ บัดนี้มีทั้งสองอย่างแล้ว แต่ไม่รู้ว่าท่านจะรับไทยธรรมของคนหาเช้ากินค่ำหรือไม่ นางจึงนั่งลงนมัสการและนิมนต์ พระเถระน้อมบาตรเข้าไป นางตักอาหารใส่ลงในบาตร เมื่อได้ครึ่งหนึ่งพระเถระปิดฝาบาตรเพราะคิดถึงส่วนของสามี แต่นางขอถวายทั้งหมดโดยกล่าวว่าขอได้โปรดสงเคราะห์ข้าพเจ้าในโลกหน้าเถิด อย่าสงเคราะห์เพียงในโลกนี้ แล้วตั้งความปรารถนาขอเป็นผู้มีส่วนแห่งโลกุตรธรรมที่ท่านได้เห็นแล้ว พระเถระอนุโมทนาแล้วนั่งฉันในที่ใกล้ ๆ ให้นางเห็นและเกิดปีติยิ่งขึ้น

สารคดีเล่าว่าภรรยาปีติมากที่พระเถระฉันอาหารของตน แล้วรีบกลับไปปรุงอาหารใหม่เพราะสามีคงหิว ส่วนนายปุณณะไถนารอจนสายก็ยังไม่เห็นอาหาร ทั้งหิวทั้งอ่อนเพลียจึงปลดแอกและไถมานั่งพักมองทาง เมื่อภรรยามาถึงและเห็นว่าสามีหิวมาก นางคิดว่าถ้าสามีด่าหรือตีก่อน บุญที่ทำไว้ก็จะลดค่าลง จึงชิงพูดยกใจไว้ก่อนว่าที่มาช้าไม่ใช่เพราะเหลวไหล แต่เพราะได้ถวายอาหารที่นำมาครั้งแรกแด่พระสารีบุตรจนหมด แล้วกลับไปหุงมาใหม่ ขอให้ทำใจให้เลื่อมใสไว้ก่อน นายปุณณะฟังแล้วปลื้มใจ บอกว่าเธอทำดีแล้ว เพราะเช้านี้เขาเองก็ได้ถวายไม้ชำระฟันและน้ำแก่พระคุณเจ้าเช่นกัน

สารคดีเล่าว่านายปุณณะได้อาหารเมื่อสายมากแล้ว รับประทานเสร็จก็อ่อนเพลียจึงนอนหนุนตักภรรยาหลับไป เมื่อตื่นขึ้นมามองไปยังนาที่ไถไว้ ก็เห็นว่าก้อนดินทั้งหมดที่พลิกขึ้นมาได้กลายเป็นทองคำไปทั้งหมด แม้ฝุ่นละอองดินก็กลายเป็นทอง เขาถามภรรยาว่าตาฝาดไปหรือไม่ นางก็ตอบว่าเห็นอย่างนั้นเหมือนกัน เขาจึงหยิบมาก้อนหนึ่งตีที่งอนไถก็รู้ว่าเป็นทองคำจริง จึงอุทานว่าทานที่ถวายแก่พระคุณเจ้าให้ผลในวันนี้เชียว แล้วคิดว่าไม่อาจซ่อนทองมากขนาดนี้ไว้ใช้ลำพัง จึงเอาทองใส่ถาดจนเต็มไปสู่พระราชวังขอเข้าเฝ้าพระราชา

เกริ่นว่าปี 2548 เหลืออีกราว 18 วันจะสิ้นปี จึงคัดบุญใหญ่จากเป็นร้อยบุญเหลือราวสามสิบบุญมาทบทวน วันนี้เป็นบุญที่สอง สารคดีเล่าเหตุการณ์คลื่นยักษ์สึนามิถล่มชายฝั่งทะเลอันดามัน 6 จังหวัดภาคใต้ เมื่อ 26 ธันวาคม 2547 มีผู้เสียชีวิตกว่าหมื่นคนและสูญหายอีกมาก ปัญหาใหญ่ที่ต้องเร่งแก้คือการฟื้นฟูขวัญและกำลังใจของญาติผู้ประสบภัย จึงจัดพิธีบำเพ็ญกุศลไว้อาลัยครั้งที่หนึ่งที่จังหวัดภูเก็ต วันพุธที่ 5 มกราคม 2548 พระธรรมกิตติวงศ์เป็นประธานสงฆ์นำคณะภิกษุกว่าพันรูปสวดพระพุทธมนต์ ประธานฝ่ายฆราวาสคือประธานวุฒิสภาและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ร่วมจุดโคมประทีปและโคมลอยกว่าหมื่นดวง พร้อมเพลงอย่าร้องไห้ที่สนามกีฬาสะพานหิน

พิธีครั้งที่สองจัดวันพุธที่ 19 มกราคม 2548 ที่สนามกีฬาอำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา พระธรรมกิตติวงศ์เป็นประธานสงฆ์ พิธียิ่งใหญ่และงดงามตระการตากว่าครั้งแรก ภาพดวงไฟนับหมื่นดวงลอยขึ้นฟากฟ้าคล้ายกลุ่มดาวทางช้างเผือกพร้อมบทเพลง Part of Life ราวกับน้อมส่งดวงวิญญาณผู้ล่วงลับไปสู่สุคติ และยืนยันว่าธรรมะของพระบรมศาสดาเป็นที่พึ่งอันประเสริฐของมวลมนุษยชาติ

นายปุณณะเข้าเฝ้ากราบทูลเรื่องทั้งหมดและขอให้พระราชาส่งราชบุรุษไปขนทองคำ แต่ทองทุกก้อนที่ราชบุรุษหยิบขึ้นมากลับกลายเป็นดินอย่างเดิม พระราชาตรัสถามว่าพูดคำที่ไม่เป็นมงคลอะไรไว้หรือไม่ ราชบุรุษตอบว่าพูดเพียงว่าเป็นราชสมบัติของพระองค์ พระราชาจึงให้กลับไปพูดใหม่ว่าเป็นทรัพย์ของนายปุณณะ ทองจึงเป็นทองคำแท้และขนมากองไว้ที่พระราชวังได้

ทองคำกองสูงมาก พระราชาให้ชาวพระนครประชุมกันแล้วถามว่ามีใครมีทองมากขนาดนี้บ้าง ชาวพระนครตอบว่าไม่มี จึงถามว่าควรให้อะไรแก่นายปุณณะ ชาวพระนครทูลว่าควรมอบฉัตรสำหรับเศรษฐี พระราชาจึงตั้งนายปุณณะเป็นเศรษฐีประจำพระนครตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นไป พร้อมพระราชทานฉัตรและทรัพย์อีกมากมาย

ปุณณเศรษฐีกราบทูลขอที่อยู่เพราะยังอาศัยตระกูลสุมนเศรษฐี พระราชาจึงมอบที่ดินที่เคยเป็นเรือนเศรษฐีเก่าให้ เมื่อสร้างเรือนเสร็จจึงทำมงคลพิธีขึ้นบ้านใหม่รวมกับพิธีฉลองฉัตรมงคลเศรษฐีเป็นงานเดียวกัน อาราธนาพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและหมู่ภิกษุมาถวายมหาทานตลอดเจ็ดวัน วันสุดท้ายพระบรมศาสดาทรงอนุโมทนาและแสดงธรรมเรื่องอานิสงส์ของทาน ศีล และการออกบวช ปุณณเศรษฐี ภรรยา และธิดาชื่ออุตรา ได้บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบันในที่นั้นเอง

สรุปว่าอานุภาพของทานเกิดจากศรัทธาของภรรยานายปุณณะที่ถวายโดยไม่คิดเสียดาย รวมกับใจที่เลื่อมใสปลื้มในบุญของนายปุณณะ และถูกเนื้อนาบุญคือพระสารีบุตรที่เพิ่งออกจากนิโรธสมาบัติ ทั้งสามีภรรยาและธิดามีศรัทธา ศีล และทิฐิเสมอกัน สนับสนุนกันทำบุญ ยินดีในบุญร่วมกัน บุญจึงส่งผลสะดวก แม้ทานเป็นอาหารเพียงมื้อเดียวก็ยกฐานะจากคนยากจนเป็นเศรษฐีทันที จึงชวนว่ามหารัตนวิหารคดที่รองรับพระภิกษุสงฆ์นับแสนใกล้เสร็จแล้ว ให้ช่วยกันสร้างให้เสร็จโดยเร็วเพื่อถวายมหาสังฆทาน

สารคดีอ้างพุทธพจน์ว่าการบูชาบุคคลที่ควรบูชาเป็นมงคลอันสูงสุด คุณยายอาจารย์มหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง เป็นต้นแบบต้นบุญแห่งการสร้างบารมีของหมู่คณะ เพราะถ้าไม่มีคุณยายก็คงไม่มีวัดพระธรรมกาย และคงไม่มีหมู่คณะที่ได้มาสร้างบุญจนถึงทุกวันนี้ เนื่องในวันคล้ายวันสลายร่างของท่านซึ่งตรงกับวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2548 เหล่าศิษยานุศิษย์จึงพร้อมใจกันแสดงความกตัญญูบูชาธรรม ในพิธีอัญเชิญรูปหล่อทองคำของคุณยายอาจารย์ไปประดิษฐานยังมหาวิหารคุณยายอาจารย์

เวลา 11 นาฬิกา พระภาวนาวิริยคุณเป็นประธานสงฆ์นำคณะพระภิกษุเจริญพระพุทธมนต์ดังกึกก้องไปทั้งหอฉัน จากนั้นผู้แทนสาธุชนนำกล่าวคำถวายภัตตาหารเป็นสังฆทาน ภาคบ่ายเวลา 13 นาฬิกา เหล่าผู้มีบุญถือผ้าเช็ดถูมาคนละผืน เพื่อร่วมสืบสานวัฒนธรรมคุณยายด้วยการทำความสะอาดพื้นหอฉัน เป็นช่วงเวลาแห่งความสุขและความเบิกบานใจที่หาดูหาชมได้ยาก

เวลา 15 นาฬิกา เหล่าเทพบุตรในชุดขาวจัดริ้วขบวนอัญเชิญรูปหล่อทองคำของคุณยายบริเวณด้านหน้าหอฉัน นำหน้าด้วยขบวนธง ขบวนพานพุ่มบุปผชาติ และแถวพระภิกษุสงฆ์ เคลื่อนไปตามถนนอย่างสงบสง่า สาธุชนหลายพันคนร่วมขบวนโดยถือสายสมบัติสีขาวบริสุทธิ์ที่เชื่อมโยงมาจากรูปหล่อทองคำ พร้อมอธิษฐานจิตขอสร้างบารมีติดตามคุณยายไปทุกภพทุกชาติจนถึงที่สุดแห่งธรรม ริ้วขบวนเวียนประทักษิณรอบอุโบสถ แล้วจึงอัญเชิญรูปหล่อทองคำเข้าสู่มหาวิหาร

เวลา 17 นาฬิกา พระราชภาวนาวิสุทธิ์เป็นประธานนำสาธุชนนั่งสมาธิเจริญภาวนา รายรอบรัตนบัลลังก์ที่ประดิษฐานรูปหล่อทองคำคุณยายอาจารย์มหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง ทุกสายตาจับจ้องไปยังรูปหล่อทองคำที่ประดิษฐานบนรัตนบัลลังก์รูปดอกบัวสีทอง รัศมีเรืองรองส่องสว่างงดงาม เปรียบดังชีวิตของคุณยายที่เกิดมาเพื่อสร้างความสว่างให้แก่ชาวโลก ปฏิปทาในการสร้างบารมีของท่านไร้ขีดจำกัด เข้มแข็ง เด็ดเดี่ยว เป็นแบบอย่างให้คนรุ่นหลังไปอีกนานนับพันปี

อารัมภบทว่าคนที่ไม่มีศรัทธาเมื่อได้ยินเรื่องบริจาคทานย่อมไม่สบายใจเพราะหวงแหนกลัวทรัพย์จะสิ้นไป แต่ผู้มีศรัทธาย่อมปีติดีใจที่จะได้สั่งสมบุญ เพราะทราบว่าบุญเท่านั้นทำให้มีความสุขและชีวิตดีขึ้นทุกทาง ยิ่งทำบุญด้วยความสดชื่น ใจใส มีศรัทธา และทำกับเนื้อนาบุญ ผลบุญก็ยิ่งทวีคูณ ตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสสอนไว้ เหมือนเศรษฐีท่านหนึ่งที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้เลิศกว่าอุบาสกทั้งหลายในฝ่ายเป็นธรรมกถึก คือจิตตคฤหบดี ผู้มีศรัทธาตั้งมั่นไม่หวั่นไหวในพระรัตนตรัย และได้บรรลุคุณวิเศษสูงสุดเท่าที่ผู้ยังไม่ออกบวชจะบรรลุได้

ย้อนไปในครั้งพุทธกาล ในดินแดนชื่อมัชฉิกาสัณฑนคร มีมหาเศรษฐีผู้เปี่ยมศรัทธาชื่อจิตตคฤหบดี ในวันที่ท่านเกิดมีฝนดอกไม้ห้าสีตกลงบนพื้นดินสูงประมาณเข่าทั่วพระนคร บิดามารดาเห็นบุพนิมิตนั้นจึงคิดว่าบุตรของเราเกิดมาพร้อมกับนำชื่อของตนมาด้วย จึงขนานนามว่าจิตตกุมาร แปลว่ากุมารผู้มีความวิจิตร เมื่อเติบโตขึ้นดำรงอยู่ในฆราวาสวิสัย และเมื่อบิดาล่วงลับก็ได้ตำแหน่งเศรษฐีในนครนั้น

สมัยนั้นพระเถระชื่อมหานามะ หนึ่งในห้าของพระปัญจวัคคีย์ เดินทางไปถึงมัชฉิกาสัณฑนคร จิตตคฤหบดีเลื่อมใสในอิริยาบถของท่าน จึงเข้าไปต้อนรับ รับบาตร นิมนต์เข้าไปในเรือน และถวายอาหารบิณฑบาต เมื่อท่านฉันเสร็จก็นำไปยังสวนของตนชื่ออัมพาฏการาม แล้วมอบถวายสวนนั้นแด่พระเถระ ต่อมาสร้างที่อยู่ถวายในสวนนั้นและนิมนต์ให้ท่านพักอยู่ พระเถระเห็นอุปนิสัยจึงรับนิมนต์และแสดงธรรมโปรด ในที่สุดจิตตคฤหบดีก็บรรลุธรรมเป็นพระอนาคามี

แม้บรรลุเป็นพระอนาคามีแล้วท่านก็ยังใฝ่การศึกษา หมั่นเข้าไปสอบถามธรรมะจากท่านผู้รู้เนือง ๆ ท่านกลายเป็นกำลังสำคัญที่ทำให้พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองในดินแดนนั้น สละทรัพย์ออกทำทานจำนวนมหาศาลเพื่อบำรุงเลี้ยงพระภิกษุที่มาจากทิศต่าง ๆ และสร้างพระอารามชื่ออัมพาฏการาม ทำให้พระพุทธศาสนาหยั่งรากมั่นคงในมัชฉิกาสัณฑนคร คำร่ำลือถึงศรัทธาของท่านเลื่องลือไปทั่ว จนพระอัครสาวกทั้งสองเดินทางมาพร้อมพระสงฆ์หมู่ใหญ่เพื่อสงเคราะห์ท่าน และเมื่อได้ฟังธรรมเพียงข้อคิดเล็กน้อยจากพระสารีบุตร ท่านก็แตกฉานเชี่ยวชาญในพระไตรปิฎก เมื่อท่านเดินทางไปที่ใด มหาชนจะนำเครื่องบรรณาการหนึ่งพันชนิดมาสักการะบูชาเสมอ

สารคดีข่าวรายงานว่าภาคใต้ตอนล่างเกิดอุทกภัยจากฝนตกต่อเนื่อง จึงลงไปช่วยเหลือพี่น้องผู้ประสบภัยในวันที่ 21 ธันวาคม พระราชภาวนาวิสุทธิ์ ประธานมูลนิธิธรรมกาย มีนโยบายช่วยเหลืออย่างเต็มที่ จะทยอยส่งเครื่องอุปโภคบริโภคชุดต่อ ๆ ไปจนกว่าจะเข้าสู่ภาวะปกติ โดยช่วยจังหวัดที่เดือดร้อนหนักก่อนแล้วเรียงตามลำดับความเสียหาย และเชิญชวนบริจาคได้ที่สำนักงานใหญ่มูลนิธิธรรมกาย

สารคดีทบทวนบุญพิธีมุทิตาสักการะพระภิกษุสามเณรผู้สอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยคทั่วประเทศ ครั้งที่ 18 และถวายปัจจัยไทยธรรมแด่พระเถรานุเถระ 3,000 วัด เมื่อวันอาทิตย์ที่ 7 สิงหาคม 2548 เปรียบผู้ขวนขวายศึกษาพระธรรมวินัยว่าเป็นยอดอัญมณี ภาคเช้าเวลา 9 นาฬิกา 30 นาที พระราชภาวนาวิสุทธิ์นำสาธุชนนั่งสมาธิกลั่นใจให้ใสบริสุทธิ์ ภาคบ่ายปูพรมสีแดงเปรียบเป็นเส้นทางเกียรติยศของพระมหาเปรียญ ประธานสงฆ์ในพิธีเป็นพระเดชพระคุณเจ้าคณะภาคผู้มอบพัดและไตรจีวร ปิดท้ายด้วยการเปิดใจของตัวแทนสามเณรที่ยกย่องหลวงพี่ทุกรูปว่าเป็นยอดซุปเปอร์มัง เก่งกว่าซุปเปอร์แมน

สารคดีเล่าว่าเวลา 15 นาฬิกา 30 นาที เป็นพิธีถวายปัจจัยไทยธรรมแด่พระเถรานุเถระ 3,000 วัดทั่วประเทศ สาธุชนแปรแถวเข้าประจำพื้นที่ ผู้แทนกล่าวคำอัญเชิญเทวดาและคำถวายไทยธรรม อธิบายว่าภาษาบาลีเป็นภาษาที่รักษาพระธรรมคำสอนไว้ ผู้เรียนได้บุญกุศลทุกตัวอักษร การเชิดชูความรู้ด้านปริยัติจึงเป็นหนทางนำสู่การปฏิบัติและเป็นแสงสว่างแห่งความหลุดพ้น

สารคดีเล่าว่าเหตุการณ์ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ พระภิกษุสามเณรถือเป็นกลุ่มผู้บริสุทธิ์ที่เป็นเป้าหมายแรก การลอบทำร้ายพระรุนแรงและบ่อยครั้งขึ้น ท่านไม่สามารถปฏิบัติศาสนกิจหรือออกบิณฑบาตได้ แต่ท่านไม่เคยปริปากบ่น ยืนหยัดรักษาพระพุทธศาสนาไว้ด้วยเลือดเนื้อและชีวิต ด้วยเห็นความสำคัญของคณะสงฆ์ พิธีถวายปัจจัยไทยธรรมแด่ 238 วัดในสามจังหวัดจึงจัดขึ้นเป็นประจำทุกเดือน โดยดำริของพระราชภาวนาวิสุทธิ์ หลวงพ่อธัมมชโย ประธานมูลนิธิธรรมกาย

สารคดีไล่ลำดับพิธี ครั้งที่หนึ่งวันที่ 7 มิถุนายน 2548 ที่วัดมุจลินทวาปีวิหาร จังหวัดปัตตานี และวันที่ 8 มิถุนายนที่วัดทองดีประชาราม จังหวัดนราธิวาส ครั้งที่สองวันที่ 13 กรกฎาคม 2548 โดยพระอุดมธรรมคณี เจ้าคณะจังหวัดปัตตานี เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ ครั้งที่สามวันที่ 22 และ 23 สิงหาคม ที่วัดมุจลินทวาปีวิหารและวัดทองดีประชาราม อำเภอสุไหงโก-ลก ครั้งที่สี่วันที่ 14 กันยายน 2548 ที่วัดพุทธภูมิ จังหวัดยะลา ซึ่งเป็นพื้นที่เสี่ยงภัยที่สุด ครั้งที่ห้าขยายเพิ่มจังหวัดสงขลารวมเป็น 266 วัดใน 4 จังหวัด ที่หน้าหอประชุมองค์การบริหารส่วนจังหวัดปัตตานี วันที่ 13 ตุลาคม 2548 ครั้งที่หกวันที่ 25 พฤศจิกายน 2548 ที่วัดพุทธภูมิ และครั้งที่เจ็ดวันที่ 23 ธันวาคม 2548 ที่โรงเรียนเทศบาล 1 อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส ซึ่งตรงกับช่วงที่ภาคใต้ประสบอุทกภัยหนัก แต่เหล่ากัลยาณมิตรยังคงจัดพิธีต่อไป

สารคดีเล่าว่าที่วัดคีรีวงศ์เดิมมีพระธุดงค์มาพบซากโบราณวัตถุ สงสัยว่าเป็นวัดร้างจึงแจ้งกรมการศาสนาและกรมศิลปากรมาสำรวจเมื่อปี 2507 ท่านชวนญาติโยมสร้างกุฏิเล็ก ๆ สี่ห้าหลังกับศาลา แต่ถูกต่อต้านจากคนที่ครอบครองที่อยู่ก่อน สมัยนั้นเป็นป่าเป็นเขา ไม่มีไฟฟ้าไม่มีน้ำ ไม่มีใครอยากมาอยู่ ท่านเป็นพระที่มีศีลาจารวัตรงดงามและมักบอกว่ามารไม่มีบารมีจะไม่เกิด

เมื่อครั้งยังเป็นสามเณรบุญรอด ท่านได้ไปศึกษานักธรรมบาลีที่วัดปากน้ำภาษีเจริญโดยการสนับสนุนของหลวงปู่วัดปากน้ำภาษีเจริญ จนสอบนักธรรมประโยค 3 ได้สำเร็จ และปี 2497 ก็ไปเรียนต่อที่นั่นอีก ท่านบอกว่าที่ท่านมีวันนี้ได้ก็เพราะบารมีของหลวงปู่วัดปากน้ำ ถ้าไม่มีวัดปากน้ำท่านคงไม่ได้ไปอยู่กรุงเทพ

ท่านได้รับมอบหมายให้มาฟื้นฟูวัดคีรีวงศ์ซึ่งเป็นวัดร้างที่มีหลายกลุ่มเข้ามาครอบครองแสวงหาผลประโยชน์อยู่ก่อน แต่ท่านยังมุมานะทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาท่ามกลางความขัดแย้งโดยมีเมตตาธรรมเป็นเกราะป้องกันภัย ปี 2510 ตั้งศูนย์ส่งเสริมพุทธศาสนาขึ้นที่วัด จัดประชุมธรรมทุกวันอาทิตย์ เชิญญาติโยมมาฟังธรรมและนิมนต์พระวิทยากรจากที่ต่าง ๆ มาช่วยบรรยาย

ท่านให้ความเห็นว่าถ้ามีรายการโทรทัศน์แนวดาวธรรมมาก ๆ จะเป็นประโยชน์ในการกระตุ้นเตือนจิตใจคนให้สำนึกเรื่องบุญบาปและการดำเนินชีวิตที่ถูกต้อง เพราะรายการโทรทัศน์ทั่วไปส่งเสริมราคะ โลภะ โทสะ โมหะ จนจิตใจคนตกต่ำ แต่รายการดาวธรรมยกระดับจิตของคนให้สูงขึ้นด้วยสติ สมาธิ ปัญญา

เล่าว่าสมัยหนึ่งมีหนังสือพิมพ์และหนังสือหลายฉบับโจมตีวัดพระธรรมกายว่าสอนผิด ท่านทำหนังสือคัดค้านไปหลายแห่ง ชี้แจงทั้งฝ่ายบ้านเมืองและฝ่ายคณะสงฆ์ว่าหลวงปู่วัดปากน้ำท่านสอนศีล สมาธิ ปัญญา วัดพระธรรมกายก็สอนศีล สมาธิ ปัญญา และส่งเสริมทั้งการศึกษา การปฏิบัติ และการเผยแผ่ธรรม จะผิดได้อย่างไร คนที่ว่าผิดคือคนที่ไม่เข้าใจ

สารคดีสรุปว่า 40 ปีแห่งการทุ่มเทชีวิตพลิกผืนป่าให้เป็นธรรมสถานเพื่อการปฏิบัติธรรม ดั่งที่เห็นเป็นวัดคีรีวงศ์ในวันนี้ ท่านต้องเอาชีวิตเป็นเดิมพันครั้งแล้วครั้งเล่าแต่ไม่เคยหวั่นไหวต่ออุปสรรค กลับสร้างมรดกธรรมไว้ให้อนุชนรุ่นหลัง จึงกล่าวได้ว่าท่านคือเพชรแท้ในพระพุทธศาสนา เป็นพุทธบุตรต้นแบบที่ควรสักการะบูชา

สารคดีเล่าวันเข้าถึงธรรมของพระมงคลเทพมุนี ณ อุโบสถวัดโบสถ์บน บางคูเวียง ปีนี้ตรงกับวันที่ 18 กันยายน 2548 ภาคเช้าเวลา 9.30 น. พระราชภาวนาวิสุทธิ์ประธานสงฆ์จุดเทียนธูปบูชาพระรัตนตรัยและเปิดกรวยสักการะครูวิชชาธรรมกาย แล้วนำสาธุชนนั่งสมาธิกลั่นใจ น้อมบูชาท่านผู้สละชีวิตเป็นเดิมพันจนค้นพบแผนผังชีวิตที่แท้จริงของมวลมนุษยชาติ พร้อมตั้งใจว่าท่านไปเกิดที่ไหนเราจะไปเกิดที่นั่น

สารคดีเล่าพิธีหล่อรูปเหมือนทองคำพระมงคลเทพมุนี สด จันทสโร หลวงปู่วัดปากน้ำภาษีเจริญ องค์ที่สาม เนื่องในวันคล้ายวันเกิดครบ 121 ปี ณ สภาธรรมกายสากล วัดพระธรรมกาย จังหวัดปทุมธานี เริ่มพิธีเวลา 17 นาฬิกา พระราชภาวนาวิสุทธิ์นำสาธุชนนั่งสมาธิกลั่นใจให้เหมาะเป็นภาชนะรองรับบุญใหญ่ นึกถึงคุณธรรมของท่านที่มุ่งปราบมารประหารกิเลสไปจนถึงที่สุดแห่งธรรม

เมื่อถึงเวลาสว่าง ประธานสงฆ์นำอธิษฐานจิต แล้วหลวงพ่อทำพิธีหย่อนเป็นปฐมเริ่ม เสียงดวงสุวรรณนิธิสีทองกระทบรางโลหะดังกังวานคล้ายทิพยดนตรีบนสวรรค์ ยังความปลื้มปีติให้เจ้าของบุญทุกคน ผู้แทนคณะสงฆ์นำมหาสุวรรณนิธิใส่ลงในเบ้าหลอมท่ามกลางเสียงสวดชยันโตประกาศชัยชนะแห่งธรรม จากนั้นประธานสงฆ์นำแผ่เมตตาและถ่ายภาพประวัติศาสตร์ร่วมกัน

ย้อนไปวันที่ 10 ตุลาคมเมื่อ 121 ปีที่แล้ว หากไม่มีหลวงปู่วัดปากน้ำภาษีเจริญถือกำเนิดขึ้น พวกเราคงไม่มีโอกาสพบผลทางการเข้าถึงกายธรรมในวันนี้ เพราะช่องว่างระหว่างสองพันปีที่ความรู้อันทรงคุณค่าสูญหายไป แม้มนุษย์มีพระธรรมกายในตัวแต่ถ้าไร้ผู้ชี้แนะชีวิตก็ไร้แก่นสาร ทองคำที่นำมาหล่อรูปเหมือนองค์ที่สามจึงไม่ใช่เพียงภาพประวัติศาสตร์ แต่เป็นแผนที่การดำเนินชีวิตให้ผู้แสวงหาเป้าหมายที่แท้จริง

ครูไม่ใหญ่ชี้ว่าเสียงดนตรีในทะเลทรายจะส่งไปได้ไกลหลายกิโลเมตร แล้วเข้าสารคดีข่าวนิวนิวส์ว่ามีธรรมทายาทจากสองประเทศคือราชอาณาจักรบาห์เรนและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์เดินทางมาจากภูมิภาคต่าง ๆ ในตะวันออกกลาง วันนี้จัดพิธีปลงผมธรรมทายาททั้งเก้าท่าน ณ บ้านกัลยาณมิตรในประเทศบาห์เรน เลือกช่วง 24 นาฬิกาซึ่งอากาศสบายที่สุด เสร็จพิธีเวลาตีสอง โดยนำนั่งสมาธิกลั่นใจให้เหมาะเป็นภาชนะรองรับบุญ บรรยายอานิสงส์ของการออกบวชเป็นอนาคาริกมุนีผู้ไม่มีเรือน แล้วธรรมทายาทคลานเข่าเข้าไปให้พระอาจารย์ตัดปลงผมเป็นปฐมเริ่ม ต่อด้วยคุณพ่อคุณแม่ ผู้ปกครอง และพี่น้องกัลยาณมิตร

เล่าว่ามหาทุคตะกับภรรยาตั้งใจจะถวายภัตตาหารแด่พระภิกษุหนึ่งรูป แม้ยังไม่มีไทยธรรมแต่มีใจเปี่ยมด้วยบุญ จึงไปรับจ้างทำงานที่บ้านท่านเศรษฐีด้วยความร่าเริงเบิกบาน เศรษฐีเห็นก็แปลกใจจึงเข้าไปถาม เมื่อทราบความจึงสั่งจ่ายค่าจ้างเป็นรางวัลเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าจากสี่เป็นแปด ส่วนภรรยาก็ได้เครื่องเทศเครื่องแกงเพิ่มเป็นพิเศษ เช้าวันรุ่งขึ้นทั้งสองตื่นแต่เช้าหุงหาอาหาร มหาทุคตะออกไปเก็บผักและช่วยเขาขายปลาจึงได้ปลามาสี่ตัว

เล่าว่าวันนั้นพระบรมศาสดาทรงบริหารพระกายแต่เช้าตรู่แล้วเสด็จเข้าพระคันธกุฎี ประทับนั่งด้วยทรงดำริว่าจะสงเคราะห์มหาทุคตะ ขณะนั้นบัณฑุกัมพลศิลาอาสน์ของท้าวสักกะเกิดอาการร้อนขึ้น ท้าวเธอทรงตรวจดูจึงทราบว่ามหาทุคตะกับภรรยารับจ้างทำงานด้วยตั้งใจจะถวายภัตตาหารแก่พระภิกษุหนึ่งรูป และทรงทราบว่าพระบรมศาสดาตั้งพระทัยจะสงเคราะห์เขา ประทับคอยอยู่ในพระคันธกุฎี ท้าวสักกะจึงอยากได้บุญด้วย

บุรุษผู้เป็นบัณฑิตแบ่งพระภิกษุให้คนทั้งหลายตามบัญชีเจ้าของทานจนหมดไม่เหลือแม้แต่รูปเดียว เมื่อมหาทุคตะไปถามว่าพระของผมรูปไหน บัณฑิตนึกได้ทันทีว่าลืมจดพระของเขาไว้ จึงขอโทษว่าลืมจริง ๆ มหาทุคตะได้ยินแล้วรู้สึกเหมือนถูกแทงที่ท้องด้วยหอกอันคม ประคองแขนร้องไห้รำพันว่าคุณไปชวนผมเองเมื่อวาน สองคนผัวเมียสู้ทนรับจ้างทั้งวัน วันนี้ลุกแต่เช้าไปหาผักมาต้มเตรียมถวายพระ ขออย่าให้ผมเสียความตั้งใจ ขอแบ่งพระให้สักรูปหนึ่งเถิด

ทบทวนบุญพิธีสถาปนาพุทธอุทยานนานาชาติ สารคดีเล่าว่าการจุดดวงประทีปถวายเป็นพุทธบูชามีผู้คนทั้งในและต่างประเทศเดินทางมาร่วมเป็นจำนวนมากตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ด้วยความเหมาะสมของพื้นที่อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 62 ซึ่งเป็นพื้นที่ที่เคยเกิดปรากฏการณ์มากที่สุด จึงให้ก่อตั้งเป็นพุทธอุทยานนานาชาติ กำหนดให้วันที่ 18 ตุลาคม 2548 เป็นวันสถาปนา เริ่มเวลา 13 นาฬิกา ประธานในพิธีเป็นรัฐมนตรี ประธานสงฆ์คือเจ้าคณะจังหวัดหนองคาย นำนั่งสมาธิกลั่นแผ่นดินให้บริสุทธิ์เหมาะเป็นบุญสถาน

ต่อด้วยพิธีปลูกต้นสนมงคลเพื่อให้ร่มเงาแก่ผู้มาปฏิบัติธรรม ผู้แทนสาธุชนกล่าวคำถวายต้นสน ประธานในพิธีปลูกต้นศรีมหาโพธิ์ แล้วสาธุชนร่วมปลูกต้นสนพร้อมเพรียงกัน เวลา 18 นาฬิกาเป็นพิธีจุดประทีปโคมเอกและจุดโคมลอยฟ้าถวายเป็นพุทธบูชา ประธานรับดวงประทีปจากคณะสงฆ์แล้วส่งต่อความสว่างเรื่อยไป พร้อมใจกันอธิษฐานจิตภายใต้แสงจันทร์ในคืนวันมหาปวารณา ให้พุทธอุทยานนานาชาติแห่งนี้บอกเล่าเรื่องราวของพระพุทธศาสนาและความเป็นมาแห่งบั้งไฟพญานาค

สารคดีบุญทำความสะอาดพื้นลานธรรมเล่าว่าไม่มีที่เว้นว่างจากการสร้างบุญเลย ทุกตารางนิ้วกลายเป็นธรรมเลทองให้จับจองเป็นเจ้าของบุญ มองไปทางไหนก็เห็นพี่น้องนักสร้างบารมีทุกเพศทุกวัย ตั้งแต่เด็กเล็กอายุไม่กี่ขวบไปจนถึงวัยคุณปู่คุณย่า ช่วยกันรับบุญด้วยความสนุกสนานเบิกบานเป็นบรรยากาศครอบครัวธรรมกายที่อบอุ่น อานิสงส์ของการทำความสะอาดลานธรรมย่อมทำให้มีผิวพรรณวรรณะผ่องใส ละมุนละไม จนฝุ่นละอองไม่อาจสัมผัสผิวกาย มีบริวารมากมายในทุกที่ และปฏิบัติธรรมได้เข้าถึงธรรมโดยง่าย

ชวนทบทวนบุญที่ทำผ่านมาเมื่อวันอังคารที่ 1 พฤศจิกายน 2548 คือบุญหล่อองค์พระพุทธปฏิมา แล้วเข้าสารคดีซึ่งเล่าว่าขบวนอัญเชิญเคลื่อนผ่านมหาวิหารพระมงคลเทพมุนีมาสู่สภาธรรมกายสากล ในวันอังคารที่ 1 พฤศจิกายน 2548 เพื่อประกอบพิธีหล่อองค์พระประธานประดิษฐาน ณ อาคารภาวนา 60 ปี สาธุชนทั่วทุกทิศเดินทางมาร่วมสถาปนาต้นแบบกายมหาบุรุษจำลองเป็นพุทธปฏิมากร ทำให้ภายในสภาธรรมกายสากลเนืองแน่นทั้งคนไทยและต่างประเทศ เวลา 17 นาฬิกา ท่านประธานสงฆ์นำอธิษฐานจิตและเชิญผู้มีบุญลุกขึ้นยืนเตรียมพิธี

สารคดีเล่าว่าหลวงพ่อหย่อนมหาสุวรรณนิธิรูปจักรแก้วเป็นปฐมเริ่ม แล้วผู้มีบุญค่อย ๆ หย่อนมหาสุวรรณนิธิที่อธิษฐานจิตมาแล้วลงสู่รางรับสีทอง เสียงโลหะมงคลรูปรัตนะเจ็ด คือจักรแก้ว ดวงแก้ว ขุนพลแก้ว ขุนคลังแก้ว นางแก้ว ช้างแก้ว และม้าแก้ว นับหมื่นนับแสนกระทบรางรับมุ่งสู่เบ้าหลอม จากนั้นถือสายสมบัติสีขาวเชื่อมสายบุญบารมีให้ผังสำเร็จแห่งกายมหาบุรุษและผังสมบัติจักรพรรดิตักไม่พร่อง ปิดท้ายว่าการสร้างพระพุทธรูปเปรียบได้กับจำลองสภาวธรรมภายใน ใครเห็นลักษณะมหาบุรุษ 32 ประการพร้อมอนุพยัญชนะ 80 ย่อมเกิดแรงบันดาลใจศึกษาธรรมปฏิบัติ

เล่าถึงท่านที่หกของมินิซีรีส์ ซึ่ง Whisper จับชื่อไม่ชัด ว่าอดีตชาติทำบุญไว้จนมีฝนดอกไม้ห้าสีตกลงมาสูงถึงเข่าทั่วเมือง มีของบรรณาการมากมาย และไม่ค่อยมีโอกาสทำทานด้วยตัวเองเพราะมีมนุษย์และเทวดามาทำแทน ตอนหลังจึงลงมือทำเองเพราะรู้ว่าทำแทนได้บุญน้อยกว่า และท่านที่เจ็ดคือมหาทุคตะซึ่งเป็นคนจนที่สุด แล้วเตือนว่าอย่ารอให้ขายที่ขายบ้านขายรถให้รวยก่อนแล้วจึงทำบุญ ทำก่อนได้ก่อน บุญจะต่อบุญและเชื่อมสายสมบัติเป็นทรัพย์ต่อทรัพย์

เริ่มมหาทุคตะตอนที่ 5 ทบทวนว่าตอนที่แล้วมหาทุคตะกำลังจะไปรับพระมาฉันภัตตาหารที่บ้าน แต่พบท้าวสักกะที่อยากได้บุญด้วย มาขออาสาทำกับข้าวให้โดยไม่คิดค่าจ้าง ขอเปลี่ยนเป็นบุญแทน เมื่อให้ท้าวสักกะเข้าไปทำอาหารในบ้านแล้วเขาก็ออกไปรับพระ แต่บุรุษผู้เป็นบัณฑิตกลับบอกว่าลืมจดพระของมหาทุคตะไว้ และแบ่งพระให้คนอื่นไปหมดแล้ว มหาทุคตะเสียใจมาก ร้องไห้พร่ำพรรณนาถึงความยากลำบากขอพระสักรูปเดียว แต่ไม่มีใครยอมแบ่งให้ ในที่สุดจึงแนะให้ไปอาราธนาพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่พระวิหารด้วยตัวเอง

มหาทุคตะมุ่งไปพระวิหารด้วยความหวังสุดท้าย พระราชาตรัสถามว่ายังไม่ถึงเวลาอาหารมาทำไม เพราะเคยเห็นเขามารอรับอาหารที่เหลือจากพระภิกษุ เขากราบทูลว่ามาเพื่อถวายบังคมพระศาสดา แล้วซบศีรษะลงที่ธรณีพระคันธกุฎี ถวายบังคมด้วยเบญจางคประดิษฐ์ กราบทูลว่าไม่มีใครยากจนกว่าตนในพระนครนี้ ขอทรงเป็นที่พึ่งและสงเคราะห์ตนด้วย พระบรมศาสดาจึงประทานบาตรให้ ซึ่งใครก็แย่งไปไม่ได้เพราะเป็นบุญของคนนั้น

พระราชาตรัสขอบาตรของพระศาสดา จะให้ทรัพย์พันหนึ่งหรือแสนหนึ่งแลก บอกว่าเธอเป็นคนเข็ญใจจงเอาทรัพย์ไปเถอะ มหาทุคตะตอบว่าวันนี้ไม่ต้องการทรัพย์ แต่จะให้พระศาสดาเสวยภัตตาหารของตน ขออย่าเอาทรัพย์มาล่อ ขอให้หลีกทางให้ เศรษฐีทั้งหลายก็มาอ้อนวอนขอบาตรแล้วต่างแยกย้ายกลับไป พระราชาจึงดำริว่าถูกล่อด้วยทรัพย์ก็ไม่ให้ แต่อาหารของเขาจะเหมาะกับพระศาสดาหรือ คิดว่าเมื่อถวายเสร็จจะนำพระศาสดาเข้าวังไปถวายอาหารประณีตที่จัดไว้ แล้วตามเสด็จไปด้วย ขณะนั้นท้าวสักกะปรุงอาหารเสร็จด้วยกำลังแห่งเทวฤทธิ์และปูอาสนะคอยอยู่แล้ว เมื่อพระเสด็จมาถึง เรือนของมหาทุคตะมีหลังคาต่ำที่ใครจะเข้าต้องก้มศีรษะ แต่วันนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จเข้าไปโดยไม่ต้องก้มพระเศียร เพราะแผ่นดินยุบลงพร้อมกับหลังคาเรือนสูงขึ้น ด้วยผลแห่งทานที่พระองค์สั่งสมไว้ดีแล้ว

พระราชาขอดูสักการะที่มหาทุคตะจัดถวาย แต่ด้วยพุทธานุภาพและเดชของท้าวสักกะทำให้ทรงเปิดภาชนะอาหารด้วยพระองค์เองไม่ได้ ท้าวสักกะจึงเปิดฝาถ้วยข้าวยาคูและภัตตาหารให้ทอดพระเนตร เมื่อเปิดออกกลิ่นเครื่องอบอาหารหอมตลบไปทั่วพระนคร พระราชาทอดพระเนตรแล้วอัศจรรย์ใจถึงกับตะลึง กราบทูลว่าเดิมคิดว่าอาหารของมหาทุคตะจะไม่ประณีต ตั้งใจจะนำเสด็จเข้าวังไปถวายอาหารที่ประณีตกว่า

รายการ New News ประจำวันพุธที่ 28 ธันวาคม 2548 รายงานความคืบหน้างานบุญใหญ่ครั้งประวัติศาสตร์ คือโครงการบรรพชาสามเณรเก้ารูป จัดขึ้นครั้งแรกในประเทศบาห์เรน พระเดชพระคุณพระภาวนาวิริยคุณ หลวงพ่อทัตตชีโว ประธานสงฆ์ในพิธี เดินทางด้วยเที่ยวบินกัลฟ์แอร์ของวันอังคารที่ 27 ธันวาคม ถึงบาห์เรนเวลา 22 นาฬิกาตามเวลาท้องถิ่น แล้วเดินทางไปบ้านกัลยาณมิตรที่ใช้เป็นสถานที่จัดพิธีในใจกลางเมือง สาธุชนยืนตั้งแถวสองข้างทางรอต้อนรับ ท่านไม่หยุดพักผ่อน เมตตาให้โอวาท สอบถามถึงการติดตั้งเครื่องรับสัญญาณ DMC ว่าชัดเจนหรือไม่ และถามความเป็นอยู่ของทุกคนอย่างใกล้ชิด

รายการ New News เสนอสกู๊ปข่าวพิเศษโครงการบรรพชาสามเณรในตะวันออกกลางรุ่นแรกของโลก ณ ประเทศบาห์เรน พิธีบรรพชาสามเณรทั้ง 10 รูป ตรงกับวันพฤหัสบดีที่ 28 ธันวาคม 2548 เวลา 21.35 ถึง 24.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น เริ่ม 21.30 น. คณะญาติรับผ้าไตรคุณธรรมที่ได้รับความเมตตาจากพระราชภาวนาวิสุทธิ์ ให้ผู้แทนนำมามอบแก่นาคธรรมทายาททั้งสิบท่าน แล้วจัดริ้วขบวนอัญเชิญผ้าไตรเข้าสู่ศูนย์กลางพิธีพร้อมบทสวดอิติปิโส