สูบบุหรี่

ผู้เขียนเล่าว่าพี่ชายคนโตไม่ดื่มเหล้าแต่ชอบสูบบุหรี่มากมาตลอด ภายหลังประสบโรคแทรกซ้อนหลายโรค คือโรคหัวใจ โรคปอด โรคไต และโรคเบาหวาน ซึ่งทำให้ต้องถูกตัดขาไปหนึ่งข้างเหมือนมารดา ส่วนพี่ชายบุญธรรมเคยเป็นพนักงานโรงงานทอผ้าหลายปี พอโรงงานเจ๊งก็หันมาเลี้ยงนกกระทาขายไข่ ทำอยู่สี่ห้าปีก็เริ่มป่วยเป็นอัมพฤกษ์ตอนอายุหกสิบกว่าปี ตั้งใจรักษาตัวดีมาก นอนโรงพยาบาลสองเดือนก็หายจนเกือบปกติช่วยเหลือตัวเองได้ อยู่ต่อมาอีกหลายปีวันหนึ่งก็อาเจียนออกมาเป็นเลือดจำนวนมาก หมอบอกว่ากระเพาะทะลุ อยู่โรงพยาบาลได้หนึ่งวันก็เสียชีวิต รวมอายุ 77 ปี

เล่าว่าพอนิ้วเริ่มกุด ปู่ก็เลิกสูบบุหรี่ เพราะหมอบอกว่าสาเหตุที่นิ้วกุดมาจากการสูบบุหรี่ ครูไม่ใหญ่แทรกว่าสูบที่มือที่ปากแต่ไปกุดที่นิ้วเท้า ปู่เป็นอยู่หลายปีจนอายุได้ 70 กว่าปีก็เสียชีวิต แล้วถามลูกนักเรียนว่าใครเคยสูบบ้าง เลิกตอนไหน ได้แรงบันดาลใจอย่างไร และถามว่าเห็นแล้วกลัวไหม

ผู้เขียนเล่าว่าพ่อเป็นคนจีนที่อพยพมาจากเมืองจีน แต่งงานกับแม่ซึ่งเป็นคนไทย มีลูกด้วยกันสิบสามคน ตัวเองเป็นคนที่สิบสอง พ่อเสียชีวิตตั้งแต่ยังเล็ก ทราบประวัติพ่อเพียงสั้น ๆ ว่าพ่อชอบสูบบุหรี่มากจนกระทั่งเสียชีวิต ญาติฝ่ายแม่ทำบุญเก่งมาก โดยเฉพาะคุณยายเคยถวายบ้านทรงไทยขนาดใหญ่ให้กับวัด เสาบ้านขนาดสี่คนโอบยังไม่รอบ เวลามีใครมาขอให้แม่เป็นเจ้าภาพบวชให้ แม่ก็จะบวชให้หมด แต่แม่ชอบสูบบุหรี่จึงเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งปอดเมื่ออายุเจ็ดสิบหกปี

แนะว่างานสังสรรค์วันครูเพียงรับประทานข้าว อาหาร ขนม ผลไม้ก็พอ ถ้าครูยังดื่มน้ำเมาหรือสูบบุหรี่ก็ยังไม่ใช่ครูที่สมบูรณ์ เพราะครูไม่ได้ให้แต่ความรู้ทางโลก ต้องให้วิธีดำเนินชีวิตแก่ลูกศิษย์ด้วย ชี้ว่านักเรียนคอยดูอยู่ เห็นครูสูบบุหรี่ก็คิดว่าเป็นเรื่องถูกต้องแล้วทำตาม ทั้งที่ครูเองก็คอยจับลูกศิษย์ที่สูบบุหรี่ ที่ดีที่สุดคือไม่สูบไม่เสพเลย

พ่อของเจ้าของเรื่องใจดีชอบทำบุญ เมื่อภรรยาคนแรกเสียชีวิต พ่อทำเครื่องหมายไว้ที่หลังศพตามความเชื่อโบราณว่ากลับชาติมาเกิดจะจำได้ ต่อมาแต่งงานกับแม่มีลูกสี่คน เจ้าของเรื่องเป็นคนที่สาม เกิดมามีปานใหญ่สีขาวที่หลัง ญาติจึงเชื่อว่าเป็นภรรยาเก่าของพ่อกลับมาเกิด โตขึ้นหน้าตาและท่าเดินก็คล้าย พ่อไม่ชอบฆ่าสัตว์แต่สูบบุหรี่จัดจนเป็นพังผืดหุ้มปอด ก่อนตายสี่ห้าปีเกลียดตุ๊กแก เห็นที่ไหนจะเอาไม้แทงตาจนตกลงมา เจ้าของเรื่องเคยห้าม ก่อนสิ้นใจเจ็บทรมานและร้องว่าอย่ามาทิ่มตาฉัน ฉันเจ็บ เสียชีวิตอายุ 74 ปี (ช่วงกลางเสียงถอดหลุดบางส่วน)

เปิดจดหมายกรณีศึกษาทางจานดาวธรรม ผู้เขียนเป็นลูกคนที่สี่ในหกคน น้องสาวคนรองเข้าวัดตั้งแต่เรียนรามคำแหง เป็นอาสาสมัครแผนกธรรมวาลีตั้งแต่ปี 2527 และเข้าอบรมเจ้าหน้าที่วัดในโครงการอุบาสิกาแก้วรุ่นที่หก แล้วชักนำพ่อแม่และทุกคนในบ้านเข้าวัด เตี่ยเป็นคนสบาย ๆ ไม่มีระเบียบแต่ใจดี ไม่ดื่มเหล้าแต่สูบบุหรี่ทุกวันตั้งแต่วัยรุ่น ไม่เคยขัดเรื่องทำบุญ เมื่ออายุ 72 ป่วยเป็นมะเร็งปอด น้องสาวซึ่งเป็นอุบาสิกาดูแลและเปิดเทปนำนั่งสมาธิของหลวงพ่อให้ฟังจนอาการทุรนทุรายสงบ แต่วันสุดท้ายพี่ชายคนที่สองมาผลัดเวรและไม่ได้เปิดเทปให้ เตี่ยเสียชีวิตอายุ 74 ปี

ครูไม่ใหญ่ตอบว่าเตี่ยเป็นมะเร็งปอดเพราะกรรมสูบบุหรี่ในปัจจุบันเป็นหลัก รวมกับกรรมปาณาติบาตฆ่าสัตว์ ต่อจากนั้นมีบรรทัด jingle ช่วงพักซ้ำยาวราวหนึ่งนาที คำตอบเรื่องภพภูมิของเตี่ยจึงไม่ปรากฏในบรรทัดถอดเสียง แล้วตอบว่าพี่ชายคนที่สองที่เตี่ยไม่ชอบแต่ต้องดูแลจนวินาทีสุดท้าย ในอดีตเคยเป็นเพื่อนรักของเตี่ย ทะเลาะกันบ้างดีกันบ้าง ชาตินั้นเตี่ยช่วยเหลือเขา จึงมาเกิดเป็นลูก ไม่ได้มีวิบากกรรมอะไรต่อกัน นี่คือชีวิตในวัฏฏะ

ครูไม่ใหญ่ชวนให้เลิกบุหรี่ โดยเฉพาะพุทธบุตรต้องเป็นต้นแบบที่ดีของชาวโลก ควันบุหรี่บดบังความสง่างามของพุทธบุตร จะมองให้ชัดก็มีควันบัง ช่วงต่อจากนั้นประมาณครึ่งนาทีถอดเพี้ยนเป็นภาษาปน ฟังไม่ชัด แล้วพูดถึงคนที่ไม่ยอมเลิกเพราะอยากได้รสและอยากสูดควัน

ครูไม่ใหญ่อธิบายว่าการสูบบุหรี่มีวิบาก มีผลไปถึงอบาย ทุกการกระทำเกี่ยวกับวิบากกรรม สูบอยู่คนเดียวดูเหมือนไม่น่ามีวิบาก ไม่ผิดกฎหมาย ไม่ผิดกฎสังคม แค่คนรำคาญ แต่ผิดกฎแห่งกรรม ตอนสูบรู้สึกเพลินสบายใจ แต่ใจหมองเพราะความคิดผิดแล้วทำผิด พอใกล้ตายจะมีภาพยนตร์ส่วนตัวเป็นกรรมนิมิตว่าพ่นควันอยู่อย่างนั้น ทำให้คนอื่นเดือดร้อนและทำลายสังขารที่พ่อแม่ให้มาสร้างความดี แล้วภพภูมิที่รองรับจะดูดลงไป จึงอนุโมทนาที่เลิกได้

ตอบว่าพ่อเป็นมะเร็งปอดเพราะกรรมสูบบุหรี่ทั้งในอดีตและปัจจุบัน กับกรรมในอดีตที่เกิดในสังคมเกษตรกรรมแล้วเผาที่นาจนควันรบกวนสัตว์และชาวบ้าน ทั้งวัวควายสำลักจาม สัตว์ที่อยู่ในนั้นตาย และกรรมฆ่าสัตว์ทำอาหาร รวมกันมาส่งผล ตายแล้วไปเป็นเทพบุตรชั้นจาตุมหาราชิกา สายยักษ์ชั้นสูง เป็นยักษ์ไฮโซ ได้รับบุญที่อุทิศไปให้แล้วทำให้มีทิพยสมบัติเพิ่มขึ้น ครูไม่ใหญ่เตือนว่าอย่าไปเป็นยักษ์เลยเพราะบริวารยักษ์เขี้ยวงอกออกมา ท้ายช่วงถอดเพี้ยนปนภาษาอังกฤษ