หิริโอตตัปปะ

เล่าว่ากลางคืนซุปเปอร์มาร์เก็ตของเขาคือการจุดเทียนหน้าบ้านขายหมากกันทุกบ้าน เหมือนเมืองไทยห้าสิบหกสิบปีก่อน วันเสาร์อาทิตย์เขาหยุดไปโบสถ์ เพราะชาวอังกฤษและมิชชันนารีเข้าไปเผยแผ่คำสอน ที่นั่นยังไม่มีวัดแต่กำลังจะมี ชาวโซโลมอนเข้าใจว่าถ้าทำบาปแล้วรอไปสารภาพบาปวันอาทิตย์ก็หมดบาปและวันจันทร์เริ่มทำใหม่ได้ ครูไม่ใหญ่ชี้ว่าคงยังไม่ได้บอกให้ครบ เพราะการสารภาพบาปคือการตั้งใจกลับเนื้อกลับตัว ต้องมีหิริโอตตัปปะ ละอายและกลัวผลของบาป และเมื่อล้างบาปแล้วบาปไม่ได้หมดไป ยังอยู่ที่เดิม ต้องมาถ่วงขึ้นอีกทีด้วยการทำบุญ

เล่าว่าทุกครั้งที่มีการตายของฝ่ายตรงข้าม คนในเผ่าจะรวมตัวกันทำพิธีเพื่อให้ตัวเองไม่บาปจากการฆ่ามนุษย์ แสดงว่าลึก ๆ ยังมีมโนธรรมและเกรงกลัวผลของบาป คือไม่มีหิริแต่ยังมีโอตตัปปะ แล้วจึงเริ่มตัดเนื้อเป็นส่วน ๆ โดยให้ปอด ตับ ไต หัวใจ แก่หัวหน้าเผ่าก่อน

โรเบิร์ตบอกว่าอยากสมัครเป็นสมาชิกใหม่ร่วมเป็นชาวพุทธ ตอนแรกไม่รู้ว่าคนอื่นกำลังทำอะไรกันเพราะสนใจแต่นั่งสมาธิกับงาน เขามั่นใจว่ารักษาศีลได้ เพราะไม่เคยฆ่าสัตว์ ไม่เคยขโมยของใครเพราะอายตัวเอง แม้คนอื่นไม่เห็นแต่เราก็เห็น เรื่องไม่ยุ่งกับภรรยาคนอื่นง่ายมากเพราะยังโสด ไม่เคยโกหก แต่เคยดื่มเหล้าและเคี้ยวหมากเป็นบางครั้ง ถ้าให้เลิกก็ทำได้ ครูไม่ใหญ่ชี้ว่านี่ไม่ธรรมดา เป็นหิริโอตตัปปะ และแซวว่าความโสดอิสระดีจะยืนยันไปถึง พ.ศ. ไหน

ทบทวนเรื่องโรเบิร์ต แมฟฟิตตี้ ที่ดีใจมากว่าภาพชุดที่ใส่อยู่ได้ไปปรากฏทั่วโลก (ถ้อยคำช่วงนี้ถอดไม่ชัด) เขาขอสมัครเป็นชาวพุทธ มั่นใจว่าทำได้ ไม่เคยฆ่าสัตว์ ไม่เคยขโมยเพราะอายตัวเอง แม้คนอื่นไม่เห็นแต่เราเห็น ครูไม่ใหญ่ว่าจะมีชาวพุทธอย่างนี้สักกี่คน เรื่องภรรยาคนอื่นง่ายเพราะยังโสด ไม่เคยโกหก เคยดื่มเหล้าและเคี้ยวหมากบางครั้งแต่เลิกได้

นับวันแล้วเอ่ยถึงวันคุ้มครองโลก แต่เราจะคุ้มครองโลกได้ต่อเมื่อทุกคนเป็นคนดี มีหิริ ละอายต่อการทำบาป เพราะคิดว่าเราเป็นมนุษย์ผู้มีใจสูงมีศักดิ์ศรี ต้องเว้นจากศีลห้าข้อ และมีโอตตัปปะ เกรงกลัวผลของบาป ในปัจจุบันคือความร้อนใจ กลัวคนรู้ กลัวติดคุก ในอนาคตคือวิบากกรรมพาไปนรก เปรต อสุรกาย สัตว์เดรัจฉาน แล้ววนกลับมาเป็นมนุษย์ชั้นล่างที่มีแต่ทุกข์และอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ทำให้ตกไปในวงจรเดิม ถ้าทุกคนมีหิริโอตตัปปะ โลกก็จะอยู่เย็นเป็นสุข โลกดีอยู่แล้วแต่คนบนโลกมีกิเลสอาสวะ