รุกขเทวดา

รุกขเทวดาประจำต้นไทรเห็นว่าการแก้บนจะสร้างความพินาศแก่วงศ์กษัตริย์ทั่วชมพูทวีปแต่ไม่มีอำนาจห้าม จึงไปเฝ้าท้าวมหาราชทั้งสี่ซึ่งปฏิเสธว่าห้ามไม่ได้ แล้วไปเฝ้าท้าวสักกะเทวราชที่ดาวดึงส์ ซึ่งก็ห้ามไม่ได้ แต่บอกว่าในมนุษย์โลกและเทวโลกมีเพียงพระเจ้าสุตโสมแห่งอินทปัตนคร แคว้นกุรุ ที่อาจทำให้โปริสาทละพยศและปล่อยกษัตริย์ทั้งร้อยเอ็ดนครได้

รุกขเทวดาแปลงเป็นฤๅษีเดินใกล้ ๆ โปริสาทคิดว่านักบวชส่วนใหญ่เคยเป็นพระราชา เดินมาให้จับเองเป็นกำไร จึงคว้าดาบวิ่งตาม แต่ตามไปราวสามโยชน์ก็ไม่ทันทั้งที่ฤๅษีเดินปกติ ทั้งที่แต่ก่อนวิ่งไล่ช้าง ม้า รถ ได้ จึงตะโกนให้สมณะหยุด ฤๅษีตอบว่าเราหยุดแล้ว ท่านนั่นแหละจงหยุด โปริสาทต่อว่าว่านักบวชไม่พูดโกหกแต่เดินอยู่กลับว่าหยุดแล้ว ฤๅษีย้ำคำเดิม จบตอนด้วยคำถามว่าโปริสาทจะเข้าใจความหมายหรือไม่ โปรดติดตามตอนต่อไป

สารคดีโปริสาทคนกินคนตอนต่อ ทบทวนว่าโปริสาทได้มนต์วิ่งเร็ว จับพระราชามาเจาะพระหัตถ์ร้อยแขวนไว้กับต้นไทร เจ็ดวันครบร้อยเอ็ดพระองค์ แล้วเตรียมพิธีบูชายัญ รุกขเทวดาไปขอท้าวมหาราชทั้งสี่และท้าวสักกะให้ช่วยห้าม แต่ห้ามไม่ได้ ท้าวสักกะแนะให้ไปหาพระเจ้าสุตโสมแห่งอินทปัตถนคร รุกขเทวดาจึงแปลงเป็นฤๅษีเดินใกล้ต้นไทร โปริสาทคว้าดาบวิ่งไล่สามโยชน์ก็ตามไม่ทัน ตะโกนให้หยุด ฤๅษีตอบว่าเราหยุดแล้ว ท่านนั่นแหละจงหยุดเถิด

เมื่อเมฆหมอกแห่งความชั่วร้ายผ่านพ้นไป พระเจ้าพรหมทัตระลึกถึงอุปการคุณของรุกขเทวดา จึงทำพลีกรรมด้วยวิธีใหม่ตามวิสัยผู้มีกตัญญูกตเวที ให้ขุดสระใหญ่ใกล้ต้นไทร ให้ผู้คนไปตั้งถิ่นฐานดูแลต้นไทร ถากถางให้ราบเรียบ สร้างกำแพงมีเสาระเนียดล้อมรอบ ตั้งแท่นบูชา ต่อมาที่นั่นขยายเป็นตำบลใหญ่มีตลาดร้านค้า ท้าวเธอพระราชทานนามหมู่บ้านว่าบ้านกัมมาสบาท เป็นอนุสรณ์ครั้งที่ถูกตอตะเคียนแทงพระบาทจนทะลุเป็นแผลด่าง