พุทธานุภาพ

อธิบายว่าปีนี้ผู้ปกครองพญานาคมีภารกิจ และการจะพ่นบั้งไฟพญานาคได้ต้องอยู่จำพรรษา เกิดมหาปีติในพระสัมมาสัมพุทธเจ้า บวกพุทธานุภาพ จึงจะกลั่นเป็นดวงไฟใส ๆ ผ่านสายน้ำขึ้นสู่ท้องฟ้าได้ ไม่ใช่เรื่องธรรมดา ถ้ามีภารกิจมากก็จะให้บริวารจำพรรษาแทน

เล่าว่าพระมหากัสสปะเมื่อรับบิณฑบาตแล้วก็กลับไปยังมหาวิหาร เข้าเฝ้าพระบรมศาสดาแล้วน้อมถวายข้าวยาคูที่เพิ่งได้มา พระศาสดาทรงรับเพียงพอสำหรับพระองค์แล้วทรงถวายต่อให้พระภิกษุรูปอื่น ด้วยพุทธานุภาพข้าวยาคูส่วนที่เหลือมีเพียงพอสำหรับพระภิกษุถึงห้าร้อยรูป พระมหากัสสปะจึงทูลถามถึงผลบุญที่นายการะวริยะและภรรยาจะได้รับ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพยากรณ์ว่าด้วยอานุภาพแห่งบุญนี้ พวกเขาจะกลายเป็นมหาเศรษฐีภายในเจ็ดวัน ข่าวนี้แพร่สะพัดไปทั่วเมือง มหาชนต่างคลางแคลงว่าทรัพย์มหาศาลจะบังเกิดขึ้นกับคนทั้งสองได้อย่างไร และคอยดูว่าคำพยากรณ์จะเป็นจริงหรือไม่

สารคดีเล่าว่านางดีใจมากที่เนื้อนาบุญมายืนอยู่เบื้องหน้า จึงนิมนต์พระเถระให้รับบาตรแล้วใส่ข้าวยาคูที่เตรียมไว้ทั้งหมดลงในบาตร โดยมิได้นึกว่าตนและสามีจะบริโภคอะไร นางตัดความตระหนี่ให้หลุดขาดจากใจแล้วน้อมถวายด้วยความปลาบปลื้ม เมื่อแจ้งให้นายกาลวริยะทราบ เขาก็ปีติยินดีอย่างยิ่งและอนุโมทนาในบุญนั้น ฝ่ายพระมหากัสสปะกลับไปยังมหาวิหาร น้อมถวายข้าวยาคูแด่พระบรมศาสดา พระองค์ทรงรับแต่เพียงพอสำหรับพระองค์แล้วทรงถวายต่อให้พระภิกษุรูปอื่น ด้วยพุทธานุภาพข้าวยาคูส่วนที่เหลือเพียงพอสำหรับพระภิกษุถึงห้าร้อยรูป

ย้ำว่าพระมหากัสสปะหวังอนุเคราะห์จริง ๆ เพราะอาหารมื้อนั้นเป็นมื้อแรกของการออกจากนิโรธสมาบัติหลังอดมาเจ็ดวัน ท่านก็ยังไม่ฉันแต่นำไปถวายพระบรมศาสดา ชวนให้ลองอดสองวันดูจะรู้ว่ายากเพียงไร แล้วอธิบายว่าการที่ข้าวยาคูนิดเดียวแบ่งให้พระได้ห้าร้อยรูปเป็นเรื่องพุทธานุภาพ ขนาดวิชาไสยเวทย์ยังทำหม้อข้าวหม้อดินเล็ก ๆ ให้ตักเลี้ยงคนได้จนอิ่มจุก นั่นวิชาเด็ก ๆ ยังทำได้ พุทธานุภาพจึงไม่มีประมาณ อีกทั้งการแบ่งถวายพระให้เป็นมหาสังฆทานที่มีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นประมุขและมีพระอริยสาวกร่วมด้วย ทำให้บุญยิ่งใหญ่ขึ้นไปอีก และย้ำว่าพระพุทธองค์ทรงคำนวณตรวจตราเห็นตามความจริงว่าทั้งสองจะได้สมบัติเป็นบรมเศรษฐีจึงพยากรณ์ ไม่ใช่ตรัสไปลอย ๆ

พระราชาตรัสขอบาตรของพระศาสดา จะให้ทรัพย์พันหนึ่งหรือแสนหนึ่งแลก บอกว่าเธอเป็นคนเข็ญใจจงเอาทรัพย์ไปเถอะ มหาทุคตะตอบว่าวันนี้ไม่ต้องการทรัพย์ แต่จะให้พระศาสดาเสวยภัตตาหารของตน ขออย่าเอาทรัพย์มาล่อ ขอให้หลีกทางให้ เศรษฐีทั้งหลายก็มาอ้อนวอนขอบาตรแล้วต่างแยกย้ายกลับไป พระราชาจึงดำริว่าถูกล่อด้วยทรัพย์ก็ไม่ให้ แต่อาหารของเขาจะเหมาะกับพระศาสดาหรือ คิดว่าเมื่อถวายเสร็จจะนำพระศาสดาเข้าวังไปถวายอาหารประณีตที่จัดไว้ แล้วตามเสด็จไปด้วย ขณะนั้นท้าวสักกะปรุงอาหารเสร็จด้วยกำลังแห่งเทวฤทธิ์และปูอาสนะคอยอยู่แล้ว เมื่อพระเสด็จมาถึง เรือนของมหาทุคตะมีหลังคาต่ำที่ใครจะเข้าต้องก้มศีรษะ แต่วันนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จเข้าไปโดยไม่ต้องก้มพระเศียร เพราะแผ่นดินยุบลงพร้อมกับหลังคาเรือนสูงขึ้น ด้วยผลแห่งทานที่พระองค์สั่งสมไว้ดีแล้ว

พระราชาขอดูสักการะที่มหาทุคตะจัดถวาย แต่ด้วยพุทธานุภาพและเดชของท้าวสักกะทำให้ทรงเปิดภาชนะอาหารด้วยพระองค์เองไม่ได้ ท้าวสักกะจึงเปิดฝาถ้วยข้าวยาคูและภัตตาหารให้ทอดพระเนตร เมื่อเปิดออกกลิ่นเครื่องอบอาหารหอมตลบไปทั่วพระนคร พระราชาทอดพระเนตรแล้วอัศจรรย์ใจถึงกับตะลึง กราบทูลว่าเดิมคิดว่าอาหารของมหาทุคตะจะไม่ประณีต ตั้งใจจะนำเสด็จเข้าวังไปถวายอาหารที่ประณีตกว่า

ปัญจวัคคีย์เห็นพระพุทธองค์เสด็จมาแต่ไกล นัดหมายกันว่าจะไม่อภิวาท ไม่ลุกต้อนรับ ไม่รับบาตรจีวร เพียงวางอาสนะไว้ แต่ด้วยพุทธานุภาพ เมื่อเสด็จถึงต่างลุกขึ้นต้อนรับ รับบาตรจีวร ปูอาสนะ จัดหาน้ำล้างพระบาท