ประเภทสารคดี

สารคดีอธิบายว่ากฐินคือไม้สะดึงที่ใช้ขึงผ้าให้ตึงเพื่อเย็บง่ายขึ้น คำว่าทอดหมายถึงการวาง คือน้อมนำผ้าจีวรถวายแด่หมู่สงฆ์ เทศกาลทอดกฐินเรียกได้ว่าเป็นฤดูเปลี่ยนผ้าใหม่ของพระภิกษุ เดิมผ้าที่ภิกษุได้ต้องเป็นผ้าไม่มีเจ้าของ เช่นผ้าห่อศพในป่าช้าหรือผ้าที่เขาทิ้ง ต่อมาหมอชีวกโกมารภัจจ์ทูลขอจึงทรงอนุญาตให้คฤหบดีถวายผ้าได้ รูปแบบจีวรเกิดจากพระดำริที่ชี้ให้พระอานนท์ดูคันนาของชาวมคธ แล้วออกแบบใช้เศษผ้าต่อกันเป็นขันธ์คล้ายคันนาเพื่อให้เป็นผ้ามีตำหนิ ทรงบัญญัติให้จีวรมีตั้งแต่ห้าขันธ์ขึ้นไป พร้อมอธิบายวัสดุย้อมหกอย่าง สีที่ห้ามใช้ และการใช้ผ้าเก่าต่อเนื่องจากผ้าดาดเพดานไปจนถึงผ้าเช็ดธุลี

สารคดีเล่าว่าเมื่อพระราชาให้โอวาทชาวปุพพวิเทหทวีปแล้ว จักรแก้วก็ลอยขึ้นสู่อากาศ พระเจ้าจักรพรรดิพร้อมกองทัพเหาะติดตามไปทางทิศตะวันออกเข้าสู่มหาสมุทร ลอยสูงหนึ่งโยชน์ ด้วยอานุภาพจักรแก้วน้ำในมหาสมุทรหลีกออกไปโดยรอบ รัตนชาตินานาชนิดไหลมาให้กองกำลังเก็บได้ตามต้องการ พระองค์ใช้พระหัตถ์ขวาจับสุวรรณภิงคารหยาดน้ำประกาศว่านี่เป็นราชอาณาเขตของเรา แล้วเสด็จพิชิตชมพูทวีป ทิศใต้ อปรโคยานทวีปทางทิศตะวันตก และอุตตรกุรุทวีปทางทิศเหนือ ครบทวีปทั้งสี่ที่มีเกาะบริวารทวีปละห้าร้อย งดงามเหมือนสระสี่สระที่มีกอบัวสี่ชนิดแย้มบาน ก่อนเสด็จกลับราชธานีโดยหนทางที่จักรแก้วแสดงให้

สารคดีอธิบายว่าสมบัติจักรพรรดิได้มาด้วยอานุภาพบุญและจักรวัตติวัตรสิบประการเท่านั้น ไม่ใช่มรดกที่สืบทอดทางวงตระกูล ยกเรื่องพระเจ้าทัฬหเนมิที่ปกครองทวีปทั้งสี่โดยธรรม ทรงสั่งราชบุรุษให้คอยดูจักรแก้ว วันใดเคลื่อนจากที่ให้มาบอก ผ่านไปหลายพันปีจึงเห็นจักรแก้วขยับ ซึ่งเกิดจากสามเหตุคือพระเจ้าจักรพรรดิใกล้หมดพระชนมายุ ทรงผนวช หรือพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกิดขึ้นในโลก พระองค์จึงมอบราชสมบัติแก่พระราชโอรสแล้วออกบวชเป็นฤษี เมื่อผนวชได้เจ็ดวันจักรแก้วก็อันตรธานไป พระราชาองค์ใหม่เสียพระทัย พระฤษีจึงแนะว่าจักรแก้วไม่ใช่สมบัติสืบทอด ให้ประพฤติจักรวัตติวัตรให้สมบูรณ์ แล้วจักรแก้วจะปรากฏในวันอุโบสถขึ้นสิบห้าค่ำ

สารคดีอธิบายว่ากฐินแปลว่าสะดึง คือไม้ที่ใช้ขึงผ้าให้ตึงเพื่อเย็บง่ายขึ้น คำว่าทอดหมายถึงการวาง คือน้อมนำผ้าจีวรถวายแด่หมู่สงฆ์ เทศกาลทอดกฐินคือฤดูเปลี่ยนผ้าใหม่ของพระภิกษุ เดิมผ้าที่ภิกษุได้ต้องไม่มีเจ้าของ เช่นผ้าห่อศพในป่าช้าหรือผ้าที่เขาทิ้ง ต่อมาหมอชีวกโกมารภัจจ์ทูลขอจึงทรงอนุญาตให้คฤหบดีถวายผ้าได้ รูปแบบจีวรเกิดจากพระดำริที่ชี้ให้พระอานนท์ดูคันนาของชาวมคธ แล้วใช้เศษผ้าต่อกันเป็นขันธ์คล้ายคันนาเพื่อให้เป็นผ้ามีตำหนิ ทรงบัญญัติให้จีวรมีตั้งแต่ห้าขันธ์ขึ้นไป พร้อมอธิบายวัสดุย้อมหกอย่าง สีที่ห้ามใช้ และการใช้ผ้าเก่าต่อเนื่องจากผ้าดาดเพดานไปจนถึงผ้าเช็ดธุลี

สารคดีเล่าว่าครั้งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับที่วัดพระเชตวัน เมืองสาวัตถี ภิกษุชาวเมืองปาไฐยรัฐ 30 รูปเดินทางมาเข้าเฝ้าแต่ไม่ทัน จึงต้องจำพรรษาที่เมืองสาเกต ทั้งที่ห่างเพียงหกโยชน์ ครบสามเดือนแล้วรีบเดินทางมาทั้งที่ฝนยังตกและพื้นดินชุ่มโคลน จีวรจึงเปรอะเปื้อนเก่าขาด เมื่อทรงเห็นจึงทรงพุทธานุญาตให้รับผ้ากฐินได้หลังออกพรรษา พร้อมอานิสงส์ห้าประการแก่ผู้กรานกฐิน คือเที่ยวไปไม่ต้องบอกลา ไม่ต้องถือไตรจีวรครบสำรับ ฉันคณโภชนะได้ ทรงอติเรกจีวรได้ตามปรารถนา และจีวรที่เกิดขึ้นในที่นั้นเป็นของพวกเธอ

สารคดีเล่าว่าในสมัยพระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้า มีชายยากจนมากจนไม่มีชื่อ อาศัยอยู่กับเศรษฐีมีหน้าที่เกี่ยวหญ้า เมื่อต้องการร่วมบุญกฐินแต่ไม่มีทรัพย์ จึงตัดสินใจขายเสื้อผ้าของตนแล้วเอาใบไม้มาเย็บเป็นผ้านุ่ง เมื่อเดินไปตลาดคนต่างหัวเราะเยาะ แต่เขากล่าวว่าอย่าหัวเราะเลยเพราะนี่จะเป็นชาติสุดท้ายที่ยากจน ได้เงินมาจึงปรึกษาเศรษฐีแล้วนำไปซื้อด้ายและเข็ม ท้าวสักกเทวราชบนดาวดึงส์เกิดร้อนรุ่มจึงส่องทิพยเนตรเห็นการกระทำที่ทำได้โดยยาก จึงลงมาให้พรสี่ประการ นายติณบาลขอไม่คะนองในสตรี ไม่ตระหนี่ในการทำทาน ไม่มีคนพาลเป็นมิตร และได้ภรรยาที่มีศีลมีธรรม เมื่อถามว่าทำไมไม่ขอทรัพย์ เขาตอบว่าการได้เป็นคนดีและมีคนรอบข้างเป็นคนดีนับเป็นทรัพย์อันประเสริฐ ข่าวเล่าลือถึงพระราชาซึ่งขอแบ่งส่วนบุญและพระราชทานทรัพย์ให้ เขาจึงกลายเป็นเศรษฐีด้วยผลบุญในปัจจุบัน เมื่อละโลกคตินิมิตใสสว่าง มีบริวารมารอรับขึ้นเทวรถกลับวิมานชั้นดาวดึงส์ และชาติสุดท้ายในสมัยพระสมณโคดมได้ออกบวชและบรรลุอรหัตผล

สารคดีเล่าว่าพระฤษีแนะพระราชาให้นับถือธรรม ยำเกรงธรรม และประพฤติจักรวัตติวัตร พระราชาปฏิบัติตามจนถึงวันอุโบสถขึ้นสิบห้าค่ำ จักรแก้วก็ปรากฏ พระองค์ทรงประคองจักรแก้วแล้วรินน้ำจากพระเต้าทองพรมลง ตั้งพระทัยว่าขอจักรแก้วจงหมุนไปทั่วโลกและชนะโลกทั้งปวง จักรแก้วจึงหมุนไปทางทิศตะวันออก ได้ชัยชนะเหนือพระราชาในทวีปทั้งสี่ สืบต่อกันถึงพระเจ้าจักรพรรดิองค์ที่เจ็ด ซึ่งเมื่อจักรแก้วเคลื่อนจากที่ก็มอบราชสมบัติแก่พระราชโอรสแล้วออกบวชเป็นฤษี แต่พระราชาองค์ที่แปดไม่ได้ไปเข้าเฝ้าพระฤษีเพื่อสอบถามจักรวัตติวัตร ปกครองตามความคิดของตนเอง บ้านเมืองจึงเสื่อมโทรม อำมาตย์ราชปุโรหิตจึงกราบทูลให้ประชุมสอบถามจักรวัตติวัตร แต่เมื่อประพฤติไม่ครบถ้วน จักรแก้วจึงไม่ปรากฏ

สารคดีแบ่งพระเจ้าจักรพรรดิเป็นสามประเภทตามกำลังบุญบารมี หนึ่งสมมติจักรพรรดิคือที่ชาวโลกสมมติแต่งตั้งขึ้น ไม่มีรัตนะทั้งเจ็ดในครอบครอง เป็นจักรพรรดิด้วยการขยายอำนาจกองทัพแย่งชิงบ้านเมืองผู้อื่น จึงไม่มั่นคงไม่ยั่งยืนเพราะได้มาบนความทุกข์ของผู้อื่น สองสาวกจักรพรรดิคือผู้สร้างบารมีเพื่อเป็นพระอรหันตสาวก เวียนตายเวียนเกิดสะสมบุญบารมีจนอาจได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิในบางชาติ สามพุทธภูมิจักรพรรดิคือพระโพธิสัตว์ผู้บำเพ็ญบารมีเพื่อเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งการเสวยสมบัติจักรพรรดิจะยิ่งใหญ่เหนือกว่าทั้งอายุ ผิวพรรณ ความสุขและความเป็นใหญ่ แล้วยกตัวอย่างสาวกจักรพรรดิพระองค์หนึ่งที่เป็นกนิษฐภาดาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พร้อมเล่าเรื่องพระเจ้ากาลิงคะแห่งทันตปุรนคร ผู้มีราชโอรสสองพระองค์คือมหากาลิงคะและจุลกาลิงคะ

เปิดสารคดีทบทวนบุคคลสำคัญที่ตั้งใจสร้างบารมีในกฐินปีนี้ คือเทพธิดาแม่ค้าปลาที่สู้จนชนะ ทุกวันบริเวณวงเวียน 22 กรกฎา เวลาประมาณตีสอง หญิงชราจะออกมาจากตรอกเล็ก ๆ เรียกรถตุ๊กตุ๊กไปสะพานปลาเขตยานนาวาเพื่อคัดซื้อปลามาขายที่ตลาด เป็นภาพคุ้นเคยกว่าสามสิบปี ท่านเล่าว่าเศรษฐกิจแย่มาก บางวันขาดทุนเป็นพัน ต้องหมุนของให้หมดแผงทุกวัน แล้วกลับมาคิดบัญชีตอนสี่โมงกว่า

คุณยายบุญช่วยหรือที่คนเรียกกันว่าหม่าม้า เกิดที่อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม ชีวิตวัยเด็กลำบากมากเพราะความยากจน ต้องย้ายที่อยู่อาศัยอยู่เสมอ จนอายุ 28 ปีจึงแต่งงานมีครอบครัว และเล่าว่าต้องถือมีดขายปลาเอาใจลูกค้าเพราะสมัยนี้ลูกค้าแย่งกัน ทั้งยังห่วงแม่ที่มีอยู่คนเดียวจึงต้องดูแลท่าน

ด้วยความลำบากตั้งแต่เยาว์วัย คุณยายบุญช่วยจึงขยันขันแข็งและประหยัดมัธยัสถ์มาก บ้านเป็นเพียงห้องแถวเล็ก ๆ มีตั่งไม้ตัวใหญ่ตัวเดียวใช้เป็นทั้งที่นอน ที่กิน และที่ทำบัญชี เสื้อผ้ามีชุดเก่า ๆ ไม่กี่ชุด อาหารก็นำปลาที่ขายมาทำกินทุกวัน แต่มีอุปนิสัยรักการทำบุญให้ทาน ตักบาตรทุกเช้าและทำบุญกับวัดต่าง ๆ จนลูกชายมาบวชธรรมทายาทภาคฤดูร้อนที่วัดพระธรรมกาย จึงชักชวนคุณแม่ให้สร้างมหาทานเรื่อยมา

คุณยายเล่าว่าตอนอายุสิบเจ็ดสิบแปดเคยพูดกับตัวเองว่าจะต้องทำความดีและสร้างบุญเยอะ ๆ จึงทำบุญมาเรื่อย ๆ จนลูกชายบวชธรรมทายาทจึงได้มาวัดพระธรรมกาย ก่อนหน้านั้นทำบุญข้างนอกมาตลอด แล้วก็ได้ร่วมสร้างทั้งอุโบสถวิหาร รูปเหมือนหลวงปู่ทองคำ เจดีย์หลวงปู่ วิหารหลวงปู่ วิหารคุณยาย และหอฉัน ใครชวนก็ทำหมด แต่ครั้งนี้ไม่มีใครชวน ลูกชายเอามาให้ก็คิดเองว่าคราวนี้ต้องสร้างหนึ่งล้าน

คุณยายบุญช่วยชื่นชมว่าท่านผู้เป็นเนื้อนาบุญมีบารมีสูง มีใจโอบอ้อมอารี เป็นองค์เสียสละ ไม่เคยเห็นผลได้ มีแต่ธรรมลูกเดียว และคิดว่ามีเงินเก็บไว้ไม่มีประโยชน์ ถ้าไม่ทำแล้วตายไปก็ไม่มีโอกาสทำ ทำบุญแล้วต่อชีวิตเราและช่วยให้ลูกหลานดี ชาตินี้ลำบากชาติหน้าคงดีขึ้น ไปเที่ยวเงินก็หมดไปเปล่า ๆ พร้อมย้ำว่าควรทำบุญกับเนื้อนาบุญที่บริสุทธิ์ ส่วนลูกชายบอกว่าคุณแม่ทำเองโดยไม่ต้องพูด ผลส่วนใหญ่มาจากจานดาวธรรม

ทุกวันนี้คุณยายบุญช่วยยังใช้ชีวิตเช่นเดิมแม้อายุหกสิบกว่าปี ปัจจัยทุกบาททุกสตางค์ที่หามาด้วยความยากลำบากและเก็บสะสมมาเกือบตลอดชีวิต บัดนี้ได้ฝากฝังไว้ในพระพุทธศาสนาด้วยการเป็นประธานรองทอดกฐินมหาจักรพรรดิ สร้างมหารัตนวิหารคดรอบมหาธรรมกายเจดีย์ เพราะเห็นคุณค่าของการสั่งสมบุญที่จะเป็นปัจจัยไปสู่ที่สุดแห่งธรรม

พระกุมารเดินไปทางเหนือของแม่น้ำคงคา ได้ยินเสียงเพลงของพระราชธิดาที่นั่งร้องอยู่บนต้นมะม่วง ต่างพิสูจน์กันด้วยการพูดภาษากษัตริย์ แล้วอยู่ร่วมกันจนประสูติพระราชโอรสนามว่ากาลิงคะ เมื่อพระเจ้ามหากาลิงคะผู้เป็นลุงสวรรคต พระบิดาจึงให้กาลิงคกุมารนำพระธรรมรงค์ พระกัมพล และพระขรรค์ไปแสดงต่ออำมาตย์ที่ทันตปุรนคร จนได้อภิเษกครองราชสมบัติ แล้วปฏิบัติจักรวัตติวัตรจนจักรแก้วปรากฏพร้อมรัตนะทั้งเจ็ด

พระเจ้ากาลิงคะครองสมบัติจักรพรรดิปกครองทวีปทั้งสี่โดยธรรม วันหนึ่งเสด็จช้างแก้วแล้วช้างไม่อาจเหาะข้ามมหาโพธิมณฑล ปุโรหิตชื่อภารทวาชะตรวจดูแล้วกราบทูลว่าเป็นสะดือแผ่นดิน ที่ประดิษฐานชัยบัลลังก์และเป็นที่ตรัสรู้ของพระพุทธเจ้าทั้งปวง ใครก็เหาะข้ามไปไม่ได้แม้ท้าวสักกะจอมเทพ พระราชาทรงทดลองต่อจนช้างพระที่นั่งสิ้นชีวิต จึงสลดพระทัย เสด็จลงบูชามหาโพธิ์ ให้ทำกำแพงล้อม แล้วบำเพ็ญกุศลจนสิ้นพระชนม์ ไปบังเกิดในดาวดึงส์เทวโลก

สารคดีอธิบายว่าอุบาสกที่สำเร็จโสดาบันหรือคุณธรรมอื่นที่ยังไม่ถึงอรหัตตผล และมีบุญจากการถวายบาตรและจีวรมาพอสมควร จะได้รับการประทานการบวชแบบเอหิภิกขุอุปสัมปทา โดยจีวรซึ่งสำเร็จด้วยบุญฤทธิ์เกิดขึ้นในวงแขน แต่ร่างกายไม่เปลี่ยน ต้องปลงผมและนุ่งห่มจีวรภายหลัง ส่วนอุบาสกที่สำเร็จอรหัตตผลและถวายบาตรจีวรมามากในกาลก่อน เมื่อได้รับการประทานการบวช จะเกิดความสว่างครอบคลุม ร่างกายค่อย ๆ สว่างใส เปลี่ยนจากเพศคฤหัสถ์เป็นเพศสมณะ มีจีวรทิพย์สวมใส่แทนชุดฆราวาส สะพายบาตร เส้นผมเป็นเช่นสมณะ

สารคดีอธิบายว่าเครื่องประดับมหาลดาปสาธน์เกิดขึ้นเฉพาะกับผู้มีบุญญาธิการที่เคยถวายผ้าไตรจีวรแด่หมู่สงฆ์ในอดีต ในยุคพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์ปัจจุบันมีสตรีครอบครองเพียงสามท่าน หนึ่งในนั้นคือนางวิสาขามหาอุบาสิกา ยอดอุปัฏฐายิกา ท่านธนัญชัยเศรษฐีบิดาสั่งให้ช่างฝีมือดี 500 คนทำขึ้นเป็นของขวัญวันแต่งงาน ใช้เวลาสี่เดือน ส่วนประกอบทำด้วยทองคำ เงิน แก้วมุกดา แก้วมณี แก้วประพาฬ ใช้ทองคำบริสุทธิ์ตีเป็นเส้นด้ายร้อยเย็บ เมื่อสวมแล้วคลุมตั้งแต่ศีรษะจรดหลังเท้า ส่วนที่สวมศีรษะทำเป็นนกยูงรำแพนมีขนทองคำพันขน พร้อมแหวนรูปนกยูงและแหวนบริวารข้างละสี่วง ต่างหู สร้อยคอ ปลอกรัดต้นแขน เข็มขัด และรองเท้า

สารคดีเล่าว่าในพุทธันดรที่ผ่านมาสมัยพระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้า นางวิสาขาบังเกิดเป็นพระราชธิดาองค์สุดท้ายของพระเจ้ากิกิ มีนามว่าสังฆทาสี เป็นผู้มีศรัทธาในพระรัตนตรัยอย่างยิ่ง ได้ถวายผ้าไตรจีวรพร้อมด้วยด้ายและเข็มแด่พระภิกษุสงฆ์สองหมื่นรูป โดยมีพระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นประธาน ถวายด้วยมือตนเองและด้วยจิตอันเลื่อมใส ด้วยเหตุแห่งมหาทานครั้งนี้จึงได้เครื่องประดับมหาลดาปสาธน์

เกริ่นว่าเมื่อวานดูสุขภาพพิเศษของเทพธิดาท่านหนึ่ง วันนี้เป็นเทพธิดาซาลอน แล้วเปิดสารคดีว่าสหรัฐอเมริกาเป็น melting pot ที่ผู้คนมาแสวงหาความมั่งคั่ง แต่สำหรับบางคนคือดินแดนแห่งการสร้างบารมี หนึ่งในนั้นคือคุณจิตสุภา บุญเรือง ที่ชาวไทยในเวอร์จิเนียเรียกว่าพี่วัน เดินทางมาจากเมืองไทยเมื่อปี 2531 รวมกว่า 16 ปี เริ่มจากเป็นลูกจ้างในร้านทำผมที่ต้องทำทุกอย่างในร้าน กลับไปกลับมาถึงสามครั้ง

สารคดีเล่าวันหนึ่งของพี่วันว่าเลิกงานสองทุ่มแล้วขึ้นรถเมล์กลับบ้าน ถึงบ้านเกือบสี่ทุ่ม ยังไม่ได้พักเพราะรับบุญอาสาทำอาหารเช้าถวายพระที่วัดภาวนาดีซี ต้องทำกับข้าวตั้งแต่กลางคืน แล้วค่อยทานข้าวและดูฝันในฝันผ่านอินเทอร์เน็ตไม่เคยขาด สวดมนต์นั่งสมาธิก่อนนอนทุกคืน ตื่นเจ็ดโมงสวดมนต์แล้วไปขึ้นรถเมล์ วันอาทิตย์ก็ทำอาหารเพลไปถวายที่ศูนย์

สารคดีเล่าว่าเงินทุกบาททุกสตางค์ของพี่วันไม่เคยใช้ในทางฟุ้งเฟ้อ ยังใช้เสื้อผ้าราคาไม่แพงและห้องพักที่พอเพียงสำหรับนอน ทานอาหาร และปฏิบัติธรรม ทั้งที่สามารถเปลี่ยนเป็นบ้านและรถได้ แต่เลือกเปลี่ยนเป็นอริยทรัพย์ พี่วันเล่าว่าไปวัดพระธรรมกายครั้งแรกตามเพื่อนไป เห็นคุณยายก็เข้าไปบอกว่าอยากไปเมืองนอก คุณยายบอกว่าเดี๋ยวยายจะช่วย ไม่นานก็ได้ไปจริง ต่อมามีศูนย์ก็ช่วยออกค่าเช่าศูนย์เดือนแรก ค่าน้ำค่าไฟ และช่วยศูนย์มาตลอด

สารคดีเล่าว่าพี่วันทำบุญทุกบุญเพื่อทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะกฐินจักรพรรดิเพื่อสร้างมหารัตนวิหารคดในปีนี้ บอกว่าเงินที่ได้มาก็ให้หลวงปู่เอาไปช่วยเผยแผ่วิชชาธรรมกาย ที่ยังทำงานอยู่ทุกวันนี้เพราะคิดจะเอาเงินไปสร้างสาธารณประโยชน์ให้พระพุทธศาสนา ไม่ใช่เพราะครอบครัวเรียกร้อง และที่ตัดสินใจทำกองใหญ่เพราะได้ฟังว่าหลวงพ่อทำวันละกองอุทิศบุญให้ลูกทุกคน และอธิษฐานขอให้ลูกทุกคนทำให้เต็มกองจะได้รวยเต็ม ๆ

สารคดีเล่าว่าพี่วันบอกว่ายังไม่เข้าใจลึกซึ้ง แต่รู้ว่าทำบุญแล้วมีความสุขจึงทำโดยไม่เสียดาย ทรัพย์ที่ได้ทีละเหรียญสองเหรียญจากลูกค้าดูห่างไกลจากการเป็นประธานกฐิน แต่กลับเป็นสิ่งที่ท้าทายหัวใจดวงเล็ก ๆ แม้ความตั้งใจปีนี้สำเร็จแล้วก็ยังตั้งใจทำต่อเพื่อให้มหารัตนวิหารคดสำเร็จ เพราะสิ่งที่อยากเห็นที่สุดคือการรวมตัวกันของพุทธบริษัทสี่ทั้งแผ่นดินให้เป็นหนึ่งเดียว และไม่รู้ว่าชีวิตนี้จะได้กลับไปเห็นของจริงไหม

สารคดีบรรยายว่าเป็นวาระแห่งมหากาลทานครั้งยิ่งใหญ่ กฐินบรมมหาจักรพรรดิ สถาปนาลานธรรมและสร้างที่จอดรถเพื่อรองรับพุทธบริษัทสี่จากทั่วโลก ตั้งแต่เช้าตรู่ผู้มีบุญมาร่วมตักบาตรพระภิกษุสามเณรบริเวณลานมหาธรรมกายเจดีย์ แล้วพระเดชพระคุณหลวงพ่อนำนั่งสมาธิกลางใจให้ใสสะอาด อธิบายว่ากายละเอียดของท่านผู้ล่วงลับเป็นสมณเทวบุตรที่ประกอบวิชชาธรรมกายมุ่งไปสู่ที่สุดแห่งธรรม ยิ่งหยุดยิ่งนิ่งยิ่งดิ่ง จากนั้นเป็นพิธีถวายภัตตาหารเป็นสังฆทาน

สารคดีบรรยายภาพริ้วขบวนประธานกองลูกพระธรรม สองมือที่ประคองผ้าไตรกับหนึ่งใจที่แน่วแน่ต่อการสร้างบารมีอย่างไม่แปรผัน ย่างก้าวสง่างามดุจชาวสวรรค์ สมเป็นยอดนักรบอาชาไนยที่ตัดใจเอาชนะความตระหนี่ นำทรัพย์ที่หามาได้โดยยากมาฝากฝังไว้ในบวรพระพุทธศาสนา แปรเปลี่ยนเป็นอริยทรัพย์ติดตัวไปในภพเบื้องหน้า

สารคดีบรรยายว่าที่น่าตื่นตาตื่นใจคือได้เห็นเครื่องประดับมหาลดาปสาธน์อันวิจิตรตระการตา สวมใส่โดยนางแบบกิตติมศักดิ์ที่เดินร่วมในริ้วขบวน เรียกเสียงปรบมือเกรียวกราวตลอดเส้นทาง จากนั้นเป็นพิธีถวายผ้ากฐิน โดยผู้แทนประธานใหญ่คือกัลยาณมิตรบุญชัย เบญจรงคกุล น้อมนำผ้ากฐินถวายแด่คณะสงฆ์ และสงฆ์พิจารณาเห็นสมควรมอบผ้ากฐินทานพร้อมผ้าอานิสงส์บริวารแก่พระภิกษุที่ได้รับ

อธิบายว่าจักรแก้วเป็นประธานของรัตนะเจ็ด เป็นของคู่บุญของพระเจ้าจักรพรรดิ ใครมีจักรแก้วบังเกิดขึ้นก็แปลว่าผู้นั้นจะได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ปกครองทวีปทั้งสี่ที่อยู่รอบเขาสิเนรุ ซึ่งเป็นที่ตั้งของสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกาและชั้นดาวดึงส์ และบอกว่าวันนี้ถ้ามีเวลาจะมีมินิซีรีส์พระเจ้าจักรพรรดิสามตอนสุดท้าย สองตอนตามอรรถกถาและอีกหนึ่งตอนตามอรรถกถาโทษาจารย์

ชวนว่าวันนี้วันพระ เรามาทบทวนชีวิตสมณะกันหน่อย แล้วเปิดภาพชีวิตความเป็นอยู่และการบำเพ็ญสมณธรรมของพระ

สารคดีเล่าว่าพระเจ้าจักรพรรดิผู้เป็นพระบรมโพธิสัตว์ปรารถนาตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าย่อมเลิศกว่าจักรพรรดิอื่น คืออายุยืนยาวกว่า ผิวพรรณงดงามกว่า มีความสุขและความเป็นใหญ่มากกว่า ดังเรื่องพระเจ้ามันธาตุราชที่เป็นพระราชกุมารอยู่แปดหมื่นสี่พันปี เป็นอุปราชแปดหมื่นสี่พันปี และครองราชเป็นพระเจ้าจักรพรรดิอีกแปดหมื่นสี่พันปี เพียงปรบพระหัสถ์ฝนรัตนชาติก็ตกรอบพระราชวังท่วมถึงหัวเข่า แต่เมื่อครองราชนานเข้าก็เบื่อระอา อำมาตย์ทูลว่าเทวโลกน่ารื่นรมย์ จึงพุ่งจักรแก้วไปสู่เทวโลกชั้นจาตุมหาราชิกา ท้าวมหาราชทั้งสี่ต้อนรับและถวายราชสมบัติในเทวโลกทั้งหมดให้ครอบครอง

สารคดีเล่าว่าพระเจ้ามันธาตุราชครองสมบัติในดาวดึงส์ครึ่งหนึ่งกับท้าวสักกะ ดำรงพระชนม์ชีพหนึ่งอสงไขย แล้วดำริจะครองดาวดึงส์ทั้งหมดโดยคิดปลงพระชนม์ท้าวสักกะ แต่ทำไม่สำเร็จและพระชนมายุกำลังหมดสิ้น ร่างกายจึงถูกดึงกลับมาสู่มนุษย์โลกที่พระราชอุทยาน ก่อนสวรรคตทรงประทานโอวาทว่าให้ประกาศให้มหาชนทราบว่าพระองค์ครองราชสมบัติในจาตุมหาราชิกาตลอดกาลนาน และครองดาวดึงส์ครึ่งหนึ่งตลอดระยะเวลาที่ท้าวสักกะผ่านไปถึง 36 พระองค์ แต่ก็ยังทำความทะยานอยากให้เต็มไม่ได้ สรุปว่าสมบัติเป็นของประจำโลก จำต้องมีวันเสื่อมและไม่อาจหนีความตายในที่สุด

สารคดีตามอรรถกถาโทษาจารย์กล่าวว่าพระเจ้าจักรพรรดิมีสามแบบ คือจุลจักรพรรดิที่มีอานุภาพน้อยที่สุด มหาจักรพรรดิที่มีอานุภาพปานกลาง และบรมจักรพรรดิที่มีอานุภาพมากที่สุด รัตนะเจ็ดของมหาจักรพรรดิได้แก่จักรแก้ว ดวงแก้ว ขุนพลแก้ว ขุนคลังแก้ว นางแก้ว ช้างแก้ว ม้าแก้ว จักรแก้วเกิดได้สามแบบคือผุดจากดิน จากน้ำ หรือจากอากาศ เมื่อรักษาศีลและอธิษฐานจิต จักรแก้วจะลอยมาประดิษฐานบนยอดปราสาทแก้วเจ็ดชั้น แล้วดวงแก้วและช้างแก้วก็เกิดกลางจักรแก้ว ส่วนนางแก้วและขุนคลังแก้วจักรแก้วจะไปรับมาถวาย ในส่วนบรมจักรพรรดิรัตนะเจ็ดเป็นของกายสิทธิ์ทั้งหมด เวลาเสด็จไปทวีปทั้งสี่จะประทับในปราสาทแก้วกลางจักรแก้ว จักรแก้วเคลื่อนไปที่ไหนดอกไม้ก็บาน ภูเขาเงินภูเขาทองภูเขารัตนชาติก็ผุดขึ้น พระราชาต่าง ๆ ยอมรับในบุญญาบารมีจึงปกครองได้โดยไม่ต้องใช้ศาสตราวุธ และจักรแก้วยังดูดสมบัติจากทวีปต่าง ๆ มาถ่ายลงหน้าซุ้มประตูปราสาท แต่เมื่อหมดอายุขัยรัตนะเหล่านั้นก็ไม่อาจช่วยให้พ้นความตาย ไม่มีทรัพย์ใดเสมอด้วยพุทธรัตนะ ธรรมรัตนะ และสังฆรัตนะ

สารคดีสัมภาษณ์ครูและนักเรียนว่านักเรียนสนใจเรื่องพระภาคใต้มาก บางคนทราบข่าวแล้วร้องไห้ถามอาจารย์ว่าจะช่วยพระได้อย่างไร จึงคิดกันว่าเดินทางไปดูแลท่านลำบาก แต่ถ้ามีสิ่งใดช่วยได้ก็ยินดี โดยให้เด็กไปพูดหน้าเสาธงชวนกันร่วมบุญ 238 วัด แล้วแต่ละระดับชั้นก็มาสวดมนต์ไหว้พระและทำทานคนละบาทสองบาทตามกำลังศรัทธา เด็ก ๆ รู้สึกเบิกบานมากที่ได้ทำ และฝากเป็นกำลังใจให้พระสงฆ์ในภาคใต้ยืนหยัดสู้ต่อไป อย่าทอดทิ้งแผ่นดินตรงนั้น รักษาไว้ให้ลูกหลานต่อไป

ทบทวนสารคดีพระเจ้าจักรพรรดิตอนที่ 17 ตามอรรถกถาโทษาจารย์ว่าพระเจ้าจักรพรรดิมีสามแบบ คือจุลจักรพรรดิที่มีอานุภาพน้อยที่สุด มหาจักรพรรดิที่มีอานุภาพปานกลาง และบรมจักรพรรดิที่มีอานุภาพมากที่สุด รัตนะเจ็ดของมหาจักรพรรดิได้แก่จักรแก้ว ดวงแก้ว ขุนพลแก้ว ขุนคลังแก้ว นางแก้ว ช้างแก้ว ม้าแก้ว จักรแก้วเกิดได้สามแบบคือผุดจากดิน จากน้ำ หรือจากอากาศ เมื่อรักษาศีลและอธิษฐานจิตรัตนะต่าง ๆ ก็เกิดขึ้น ส่วนขุนพลแก้วคือพระราชโอรส ในส่วนบรมจักรพรรดิรัตนะเจ็ดเป็นของกายสิทธิ์ทั้งหมด จักรแก้วเคลื่อนไปที่ไหนภูเขาเงินภูเขาทองก็ผุดขึ้น พระราชาต่าง ๆ ยอมรับในบุญญาบารมีจึงปกครองได้โดยไม่ต้องใช้ศาสตราวุธ และจักรแก้วยังดูดสมบัติจากทวีปต่าง ๆ มาให้

เปิดเรื่องที่มหานครตักกสิลา ราชธานีแห่งแคว้นคันธาระ ซึ่งมีชื่อเสียงจนผู้คนตั้งแต่สามัญชนถึงพระราชาเดินทางมาแสวงหาความรู้ ที่นั่นมีเรื่องเล่าขานถึงมหาเศรษฐีผู้เป็นเจ้าของภูเขาทองคำสูงถึง 82 ศอก ซึ่งบังเกิดขึ้นด้วยอำนาจบุญของท่าน ประวัติของท่านน่าอัศจรรย์เพราะต้องระหกระเหินตั้งแต่วันแรกที่ลืมตาดูโลก ถูกทิ้งลงแม่น้ำตั้งแต่แรกเกิดแต่รอดมาได้ด้วยอานุภาพบุญ และเมื่อได้สมบัติอัศจรรย์ก็ไม่หวงแหน สละออกบวชในเพศสมณะเพื่อทำพระนิพพานให้แจ้ง

เล่าว่าที่กรุงพาราณสีมีธิดาเศรษฐีผู้งดงามมาก บิดาหวงแหนจึงให้อยู่บนปราสาทชั้นที่เจ็ดกับทาสหญิงรับใช้เพียงคนเดียว วันหนึ่งนางเปิดหน้าต่างรับลม มีวิทยาธรเหาะผ่านมาเห็นแล้วหลงใหลจึงเข้าไปอยู่ร่วมกับนางฉันสามีภรรยา นางจึงตั้งครรภ์และปกปิดไว้ กระทั่งครบสิบเดือนก็คลอดทารกเพศชาย แต่เพราะกลัวมารดาบิดาจึงจำใจสั่งให้หญิงรับใช้เอาเด็กใส่ภาชนะ ปิดให้แน่นหนา วางพวงดอกไม้ไว้เบื้องบน แล้วนำไปลอยในแม่น้ำ ถ้าใครถามก็ให้บอกว่าเป็นพิธีกรรมของนายหญิง

ทารกน้อยลอยไปตามกระแสน้ำจนถึงท่าน้ำแห่งหนึ่ง หญิงสองคนที่กำลังอาบน้ำเห็นภาชนะลอยมา คนหนึ่งบอกว่าภาชนะเป็นของฉัน อีกคนบอกว่าสิ่งที่อยู่ในภาชนะเป็นของฉัน เมื่อเปิดออกเห็นทารกน่ารักก็เกิดความรักและอยากเป็นเจ้าของทั้งสองคน ตกลงกันไม่ได้จึงไปถึงศาล ศาลตัดสินไม่ได้จึงทูลให้พระราชาตัดสิน ผลคือหญิงที่เป็นอุปัฏฐากของพระมหากัจจายนเถระเป็นฝ่ายได้เด็กไป นางตั้งชื่อว่าชฎิลเพราะวันแรกเกิดผมของเด็กรุงรังยุ่งเหยิง และตั้งใจจะถวายเด็กให้บวชในสำนักของพระเถระ

เมื่อชฎิลโตขึ้นเริ่มรู้เดียงสา พระมหากัจจายนเถระจาริกมาถึงนครพาราณสีและไปบิณฑบาตที่เรือนของหญิงผู้นี้ นางจึงถวายเด็กน้อยแด่พระเถระ พระเถระรับแล้วตรวจดูบุญกรรมของเด็กด้วยญาณทัศนะ เห็นว่าเขาสั่งสมบุญไว้ในกาลก่อนและจะต้องเสวยสมบัติใหญ่ในเพศคฤหัสถ์ก่อน อีกทั้งยังเล็กนักและญาณยังไม่แก่รอบ จึงพาไปฝากไว้ที่เรือนของอุบาสกผู้เป็นอุปัฏฐากคนหนึ่งในนครตักกสิลา ซึ่งรับเลี้ยงดูเสมือนบุตรชายของตน

ในเรือนของอุบาสกมีสินค้าเหลือค้างมานานถึงสิบสองปีเป็นจำนวนมาก เขานำไปขายในตลาดและมอบหมายให้เด็กชายชฎิลดูแลสินค้าแทน ด้วยมหาทานบารมีที่เด็กสั่งสมมาในกาลก่อน เทวดาผู้รักษาพระนครจึงดลบันดาลให้มหาชนทั้งปวงมุ่งไปซื้อของกับเด็กชายเพียงผู้เดียว จนสินค้าหมดสิ้นภายในวันเดียว เมื่อเจ้าของกลับมาไม่เห็นสินค้าก็ตกใจคิดว่าเด็กทำสินค้าฉิบหาย แต่พอทราบว่าขายหมดแล้วก็อัศจรรย์ใจ คิดว่าเด็กคนนี้เป็นผู้มีบุญ

เมื่อชฎิลเจริญวัยเป็นชายหนุ่ม อุบาสกยกบุตรสาวให้และสร้างเรือนให้คนทั้งสอง ในวันที่ชฎิลกับภรรยาเข้าอาศัยเรือนใหม่ เพียงเขาก้าวข้ามธรณีประตูเหยียบพื้นเรือนด้วยขาข้างเดียว ภูเขาทองคำเหลืองอร่ามสูงถึง 82 ศอกก็ชำแรกแผ่นดินผุดขึ้นที่พื้นที่หลังเรือนทันที สร้างความโกลาหลแก่มหาชน เมื่อพระราชาทรงทราบจึงแต่งตั้งเขาให้ดำรงตำแหน่งเศรษฐีพร้อมพระราชทานฉัตรประจำตำแหน่ง มหาชนจึงเรียกขานเขาว่าชฎิลเศรษฐี

สารคดีเล่าว่าราชสีห์แม้มีกำลังมากก็ไม่ถือตัว เป็นสัตว์ที่รู้คุณและตอบแทนคุณจนถึงที่สุด แม้ผู้มีคุณจะเป็นสัตว์ที่ไม่น่าคบหา ในกาลก่อนพระโพธิสัตว์เกิดเป็นราชสีห์อยู่ในถ้ำบนภูเขา วันหนึ่งกระโดดลงจากภูเขาเพื่อจับเนื้อในฝูงสัตว์ที่เล็มหญ้าอยู่บนเปลือกตมแห้ง แต่ยั้งความเร็วไม่ได้จึงตกลงไปติดหล่ม ยืนปักเท้าทั้งสี่เหมือนเสาสี่เสา อดอาหารอยู่เจ็ดวัน วันที่เจ็ดสุนัขจิ้งจอกตัวหนึ่งเห็นแล้วจะหนีเพราะกลัว ราชสีห์จึงร้องขอความช่วยเหลือ สุนัขจิ้งจอกกลัวว่าช่วยขึ้นมาแล้วจะถูกกิน สุดท้ายก็ช่วยจนขึ้นมาได้ ราชสีห์จึงฉีกเนื้อให้สุนัขจิ้งจอกกินก่อนแล้วตนจึงกินภายหลัง และให้สุนัขจิ้งจอกกับภรรยาอยู่ในถ้ำใกล้ ๆ พร้อมรับจะดูแลเอง

ต่อมานางราชสีห์คลอดลูกสองตัว นางสุนัขจิ้งจอกก็คลอดลูกสองตัว อยู่กันอย่างกลมเกลียว แต่เวลาที่ตัวผู้ออกไปหาอาหาร นางราชสีห์ขู่นางสุนัขจิ้งจอกว่าทำไมไม่หนีไปเสีย ลูกของนางราชสีห์ก็เบียดเบียนลูกของนางสุนัขจิ้งจอก สุนัขจิ้งจอกจึงมาบอกราชสีห์ว่าอยู่นานแล้วย่อมไม่เป็นที่พอใจ ขอลากลับที่เดิม ราชสีห์จึงเล่าให้นางราชสีห์ฟังว่าครั้งที่หายไปเจ็ดวันนั้นตนพลาดไปติดหล่มอดอาหาร รอดมาได้เพราะสุนัขจิ้งจอกตัวนี้ช่วยชีวิตไว้ ผู้ที่ตั้งอยู่ในมิตรภาพกับผู้มีกำลังน้อยกว่าหาได้ยากยิ่ง จึงห้ามดูหมิ่นสหาย นางราชสีห์ทราบเรื่องแล้วจึงขอโทษ ตั้งแต่นั้นสองครอบครัวก็อยู่กันกลมเกลียว และลูกทั้งสองฝ่ายก็ไม่ทำลายมิตรภาพต่อกันแม้พ่อแม่ล่วงลับไปแล้ว

สารคดีเล่าว่ามีเพียงชฎิลเศรษฐีเท่านั้นที่สามารถใช้จอบขุดทองคำจากภูเขาทองได้ บุคคลอื่นแม้มีกำลังมหาศาลเพียงใด เมื่อขุดลงไปย่อมปรากฏราวกับขุดลงในที่หินดาด ชฎิลเศรษฐีดำรงอยู่ในเพศคฤหัสถ์เรื่อยมาจนอายุมากขึ้น วันหนึ่งเกิดความเบื่อหน่ายในการครองเรือนและปรารถนาอย่างยิ่งที่จะออกบวช จึงเฝ้าคิดหาหนทางที่ตนจะได้ออกบวชเรื่อยมา

ชฎิลเศรษฐีคิดว่าถ้าทั่วชมพูทวีปไม่มีตระกูลที่มีทรัพย์สมบัติมหาศาลเสมอตระกูลของตน บุตรทั้งหลายคงไม่ยินยอมให้บวช แต่ถ้ามีอยู่ก็คงได้บวช จึงให้คนเดินทางไปทั่วชมพูทวีปเพื่อสอบหาตระกูลที่เสมอกัน ก็รู้ว่ายังมีมหาเศรษฐีที่มีสมบัติอัศจรรย์อยู่ คือท่านเมณฑกเศรษฐีแห่งภัททิยนคร แคว้นอังคะ และท่านโชติกเศรษฐีแห่งกรุงราชคฤห์ แคว้นมคธ ท่านจึงยินดีอย่างยิ่งว่าจะได้บวชแล้ว แล้วเข้าเฝ้าทูลขอพระราชานุญาตออกบวช

เมื่อได้รับพระราชานุญาต เศรษฐีกลับสู่เรือนแล้วเรียกบุตรชายทั้งสามมามอบสมบัติ โดยทดสอบว่าบุตรคนใดมีบุญพอจะครอบครองภูเขาทองคำได้ จึงมอบจอบด้ามทองให้ไปขุดทอง ปรากฏว่าบุตรคนโตและคนรองใช้กำลังกายเพียงใดก็ขุดทองไม่ขึ้น แต่พอบุตรคนเล็กขุดลงไป ทองคำก็หลุดออกมาราวกับดินเหนียว เศรษฐีจึงมอบภูเขาทองให้บุตรคนเล็ก และกล่าวกับสองคนพี่ว่าภูเขาทองนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพื่อพวกเจ้าแต่เกิดเพื่อพ่อและน้องคนเล็ก ให้ใช้สอยร่วมกัน แล้วชฎิลเศรษฐีผู้ปราศจากความอาลัยแม้ในภูเขาทองคำสูงแปดสิบสองศอกก็ก้าวออกจากเรือนไปอย่างองอาจ ออกบวชในสำนักของพระบรมศาสดา บำเพ็ญสมณธรรมเพียงสองสามวันก็ทำพระนิพพานให้แจ้ง บรรลุเป็นพระอรหันต์

สืบบุพกรรมว่าย้อนไปหนึ่งพุทธันดร ในสมัยพระกัสสปทศพล หลังพระบรมศาสดาปรินิพพาน มหาชนร่วมกันสร้างพระเจดีย์ทองคำบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ สุวรรณเจดีย์นี้สูงหนึ่งโยชน์ ใช้หรดาลและมโนศิลาแทนดินเหนียว ใช้น้ำมันแทนน้ำ ก่อด้วยอิฐทองคำที่มีค่านับแสน ขณะก่อสร้างยังขาดทองคำอยู่จำนวนหนึ่ง พระอรหันต์ขีณาสพองค์หนึ่งจึงอาสานำข่าวบุญไปแจ้งชาวนคร ท่านไปสู่ตระกูลช่างทองซึ่งขณะนั้นนายช่างทองกำลังทะเลาะกับภรรยาอยู่ เมื่อพระเถระกล่าวเชิญชวนว่าทองสำหรับทำหน้ามุขที่พระเจดีย์ยังไม่พอ นายช่างทองก็หงุดหงิดเพราะความโกรธภรรยา จึงตะคอกไปว่าท่านจงโยนพระศาสดาของท่านลงในน้ำแล้วจงไปเสีย

ฝ่ายภรรยาได้ยินอย่างนั้นก็ตกใจ รีบเตือนสติสามีว่าท่านโกรธดิฉันก็ควรจะด่าหรือตีดิฉันเท่านั้น เหตุใดจึงทำเวรในพระพุทธเจ้า นายช่างทองจึงเข้าไปหมอบลงแทบเท้าพระเถระอ้อนวอนขอให้อดโทษ พระเถระบอกว่าอาตมาไม่ได้ถูกท่านว่ากล่าวอะไรเลย ท่านจงให้พระศาสดาอดโทษให้เองเถิด พร้อมแนะให้ทำหม้อดอกไม้ทองคำสามใบบรรจุไว้ภายในพระเจดีย์ บุตรชายเห็นว่ากิจที่เกิดกับบิดาย่อมเป็นภาระของบุตรด้วย จึงร่วมทำหม้อดอกไม้ทองคำกับบิดา ทั้งสองสละทองคำจำนวนมากทำหม้อทองคำอย่างประณีตงดงาม แล้วนำบรรจุในพระเจดีย์และไปกราบขอขมาพระบรมศาสดาเบื้องหน้ามหาสุวรรณเจดีย์

สรุปว่าด้วยวิบากกรรมแห่งการกล่าวคำดูหมิ่นพระศาสดาผู้ทรงพระคุณอันยิ่งใหญ่ เป็นเหตุให้ตลอดหนึ่งพุทธันดรเขาถูกทิ้งลงแม่น้ำมาแล้วถึงเจ็ดอัตภาพ ส่วนผลแห่งการบูชาพระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้าด้วยหม้อดอกไม้ทองคำที่วิจิตรงดงาม กระทำด้วยจิตอันเลื่อมใสศรัทธาในพระคุณของพระบรมศาสดา ด้วยอานุภาพบุญนี้ในปัจจุบันชาติภูเขาทองคำจึงผุดขึ้นเพื่อเขาและบุตรชายคนเล็ก และมีเพียงสองคนนี้ที่นำทองคำจากภูเขานั้นมาได้ นับเป็นเรื่องน่าอัศจรรย์ที่เกิดขึ้นจริงในครั้งพุทธกาลและเล่าขานสืบต่อกันมากระทั่งปัจจุบัน

สารคดีรายการทำดีหนูก็ทำได้ พาไปที่โรงเรียนอนุบาลประไทยวิทยา จังหวัดนครปฐม เล่าว่าไม่ว่าทีมงานจะไปเยี่ยมน้อง ๆ ที่โรงเรียนไหนก็มักพบความน่ารักและแววตาสดใส หัวใจบริสุทธิ์ของเด็กที่รักและเป็นห่วงพระพุทธศาสนา วันนี้น้องฝนเอาเงินมาทำบุญและชวนเพื่อน ๆ ทำความดี พร้อมสัมภาษณ์เพื่อนและฝากกำลังใจให้พระภาคใต้ว่าขอให้มีสุขภาพแข็งแรงและอย่าเพิ่งท้อแท้ ครูไม่ใหญ่สรุปว่าเมื่อตัวใหญ่ ๆ ยังไม่มีอารมณ์ที่จะไปช่วยพระพุทธศาสนา ตัวเล็ก ๆ ก็ช่วยได้

ทบทวนพุทธประวัติตอนเสวยพระชาติเป็นราชสีห์ ตอนที่ 9 ว่าราชสีห์เป็นสัตว์องอาจสง่างามมาโดยกำเนิดและรักความสะอาดอย่างยิ่ง ครั้งหนึ่งพระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นราชสีห์อยู่ในถ้ำใกล้ป่าหิมพานต์ ใกล้สระน้ำมีสุกรฝูงใหญ่และพระดาบสอาศัยอยู่ ราชสีห์เห็นสุกรอ้วนตัวหนึ่งแล้วคิดจะกินวันหลังจึงหลบไป สุกรเข้าใจว่าราชสีห์กลัวจึงท้าสู้ ราชสีห์นัดไว้อีกเจ็ดวัน พวกญาติสุกรตกใจจึงแนะให้เกลือกตัวให้ชุ่มด้วยของสกปรกและยืนด้านเหนือลม เมื่อราชสีห์ได้กลิ่นก็ยอมแพ้ล่าถอย สุกรจึงคุยว่าชนะ แต่พวกญาติกลัวราชสีห์จะกลับมาฆ่าจึงพากันย้ายหนีไปที่อื่น