สารคดีและมินิซีรีส์ในรายการ

ละครทศชาติชาดกเรื่องมโหสถบัณฑิตผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 33 จากตอนที่แล้วท่านสิริวัฒกะเศรษฐีจัดคนหนุ่มตามจำนวนที่มโหสถต้องการ มโหสถชี้แจงอุบายอย่างละเอียด ชายเหล่านั้นลงเล่นน้ำจนตาแดง สวมเสื้อผ้าเปียก ตัวเลอะโคลน ถือเชือก ก้อนดิน ท่อนไม้ เดินเข้าพระนคร นายประตูรู้ว่าเป็นชาวบ้านปาจีนยวมัชฌคามจึงปล่อยเข้าไปตามที่พระราชาเคยรับสั่ง พระเจ้าวิเทหราชทรงแปลกพระทัย หัวหน้าทูลว่าที่เปียกปอนก็เพราะทำตามรับสั่งให้นำสระโบกขรณีมาถวาย

หัวหน้าทูลตามอุบายว่านำสระมาแล้วโดยผูกเชือกเส้นใหญ่ แต่สระโบกขรณีเคยอยู่แต่ในป่า เห็นพระราชวังอลังการก็ตื่นกลัว ดิ้นจนเชือกขาดหนีกลับเข้าป่า ไล่ตามโบยตีก็นำกลับมาไม่ได้ จึงขอพระราชทานสระโบกขรณีเก่าที่พระองค์นำมาจากป่าไปผูกควบกับสระใหม่ พระราชาตรัสปฏิเสธว่าไม่เคยนำสระจากป่ามา เมื่อถูกอ้อนวอนซ้ำก็ทรงกริ้ว ขู่จะให้ลงหวาย ชาวบ้านที่ตามมาใจคอไม่ดี แต่หัวหน้ายังมีสีหน้าปกติ

หัวหน้าทูลด้วยน้ำเสียงเยือกเย็นว่าชาวปาจีนยวมัชฌคามจงรักภักดี พยายามทุกทางแต่ด้อยปัญญาจึงคิดว่าผูกสระเก่ากับสระใหม่ได้ แล้วขอให้พระองค์ยืนยันว่าใครก็ผูกสระให้ติดกันไม่ได้ พระราชาตรัสรับว่าแม้แต่คิดก็ไม่ควรคิด เขาจึงย้อนถามว่าเมื่อไม่มีใครผูกสระได้ ชาวบ้านจะนำสระเข้าวังได้อย่างไร พระราชาทรงนิ่งอึ้ง รู้ทันทีว่าเป็นอุบายของมโหสถ ตรัสว่าพวกเจ้าเข้าใจถูกแล้ว พระราชทานรางวัลแล้วส่งกลับ ชาวบ้านโห่ร้องยินดีที่ผ่านปัญหาได้อีกครั้ง ตอนต่อไปพระเจ้าวิเทหราชจะเสด็จไปหามโหสถที่ปาจีนยวมัชฌคามด้วยพระองค์เอง

ครูไม่ใหญ่เกริ่นสกู๊ปพิเศษพุทธบุตรใจเพชร หนึ่งใน 266 วัดสี่จังหวัดชายแดนภาคใต้ แล้วเข้าเทป พระอาจารย์รุ่งเรือง (ฉายาถอดได้ราว จารุวัณโณ ยังไม่ยืนยันการสะกด) วัดทรายขาว จังหวัดปัตตานี เล่าว่าเคยได้ยินว่าที่นี่ขาดพระ บิณฑบาตก็ยาก จึงอยากรู้ว่าจริงไหม และทำไมพระอาจารย์ในพื้นที่หลายรูปอยู่กันได้ไม่ทิ้ง จึงมาอยู่กับท่าน ไม่ทิ้งท่านไม่ทิ้งโยม ผู้บรรยายเล่าว่าเมื่อเกิดวิกฤตสี่จังหวัดชายแดนภาคใต้ต้นปี 2547 มีพุทธบุตรใจเพชรจากทุกภาคอาสามาพิทักษ์พระพุทธศาสนา ท่านเป็นหนึ่งในนั้นแม้บวชได้เพียงสองพรรษา ปัจจุบันเป็นครูพระสอนธรรมะให้นักเรียน ท่านเล่าว่าเด็กเปิดทีวีเห็นช่องนี้ก็ถามว่าเป็นพระมาจากไหน ทำไมออกทั้งวันทั้งคืน มีเพลงด้วย เด็กที่ได้ดูซีดีก็บอกว่าต้องทำอย่างนี้

พระอาจารย์ท่านกล่าวถึงพิธีถวายสังฆทาน 266 วัดว่าเป็นกำลังใจอย่างมากให้พระภาคใต้ โดยเฉพาะพระที่เป็นลูกวัดและที่อยู่รอบนอกหรือในพื้นที่สีแดง หลายพื้นที่บิณฑบาตไม่ได้จริง อยากให้พระลูกวัดได้ไปร่วมด้วย แม้ไม่มากแต่เป็นน้ำใจที่มากมาย เวลามีปัญหาคิดไม่ออก อย่างแรกท่านจะนั่งสมาธิ เปิดซีดีธรรมะของหลวงพ่อวัดพระธรรมกายแล้วนั่งไป และอยากบอกหลวงพ่อว่าขอให้อยู่คู่กับชาวพุทธทั่วโลก ไม่ใช่แค่ภาคใต้ (ช่วงกลางมีบรรทัดที่ Whisper ถอดเพี้ยนปนภาษาอังกฤษ)

ละครทศชาติชาดกเรื่องมโหสถบัณฑิต (ต้นช่วงเริ่มกลางฉาก เป็นฉากเดียวกับที่เล่าในตอนก่อน) หัวหน้าชาวบ้านทูลว่าสระโบกขรณีที่รับสั่งให้ส่งมา เห็นพระนครอันยิ่งใหญ่ก็ตื่นกลัวดิ้นจนเชือกขาดหนีกลับเข้าป่า จึงขอพระราชทานสระโบกขรณีเก่าที่พระองค์นำมาจากป่าไปผูกควบ พระราชาตรัสปฏิเสธว่าไม่เคยนำสระมาจากไหน ใครจะผูกสระให้ติดกันได้ แม้แต่คิดก็ไม่ควรคิด เขาจึงย้อนถามว่าเมื่อไม่มีใครผูกได้ ชาวปาจีนยวมัชฌคามจะส่งสระมาถวายได้อย่างไร พระราชาทรงทราบทันทีว่าเป็นอุบายของมโหสถ ตรัสว่าคงไม่มีใครชะลอสระมาไว้ในวังได้ แล้วพระราชทานรางวัลส่งกลับ (มีบรรทัด jingle แทรกกลางเทป)

อุบายย้อนปัญหาครั้งนี้ยิ่งทำให้พระเจ้าวิเทหราชพอพระทัยในความฉลาดของมโหสถ ทรงระลึกถึงบททดสอบแต่ละข้อที่มโหสถแก้ได้ทุกครั้ง ทรงดำริว่าบัณฑิตน้อยชื่อมโหสถได้ครองหัวใจของเราไว้แล้ว คราวนี้ไม่ว่าอาจารย์เสนกะจะเห็นด้วยหรือไม่ก็จะรับมโหสถเข้าราชสำนักให้ได้ จึงรับสั่งให้เรียกอาจารย์เสนกะมาเข้าเฝ้า เสนกะเห็นพระพักตร์เคร่งขรึมต่างจากทุกครั้ง แม้ตระหนักในปัญญาของมโหสถ แต่ความริษยาครอบงำจึงคิดแต่หาทางประวิงเวลาให้พระราชาเลิกล้มพระดำริ เมื่อเหตุการณ์ไม่เป็นดังคาด จึงทูลว่ามโหสถปรีชาหลักแหลมสมควรเป็นราชบัณฑิตโดยแท้ พระราชาจึงตรัสถามว่าควรรับตัวมาในวันนี้เลยใช่หรือไม่

อาจารย์เสนกะทูลว่าคนในโลกแม้ฉลาดเพียงใด หากยังเป็นเด็กก็ยากจะรู้จักระวังยับยั้งอย่างผู้ใหญ่ ถ้าถูกยกย่องสูงก่อนถึงเวลาอันควร อาจสำคัญตนเหนือผู้อื่น เกิดความทะนงเหิมเกริมในลาภยศ พระราชาถามว่าหมายถึงมโหสถหรือ เสนกะรีบปฏิเสธแล้วทูลยืดยาวว่ามั่นใจในปัญญาของมโหสถ แต่ยังรับรองคุณธรรมไม่ได้ว่าเมื่อโตขึ้นจะดำรงตนเป็นราชบัณฑิตผู้ทรงธรรมได้นานเพียงใด หากภายหลังทำผิดจนต้องลงพระราชอาญาก็จะทำได้ไม่ถนัดเพราะรับมาเป็นกรณีพิเศษ เหมือนคนก่อกองทรายด้วยมือทั้งสอง แต่สุดท้ายไม่พอใจก็ต้องทำลายด้วยเท้า เสนกะทูลเช่นนี้ให้ดูเป็นผู้รักษาพระเกียรติ แต่พระราชาทรงนิ่ง ในพระทัยมีแต่มโหสถ จบด้วยโปรดติดตามตอนต่อไป

ครูไม่ใหญ่เกริ่นสกู๊ปพิเศษพุทธบุตรใจเพชร 266 วัด แล้วเข้าเทป ชื่อพระและวัดในอำเภอหนึ่งของจังหวัดปัตตานีถอดเพี้ยนปนภาษาอังกฤษ (ยังไม่ยืนยันการสะกด) พระรูปนั้นเล่าว่าเมื่อ 25 กรกฎาคม 2549 มรรคทายกของวัดถูกฟันและถูกเผา ตัวท่านพยายามสนับสนุนด้านศีลธรรม วันนี้อดีตผู้ใหญ่บ้านถูกยิงอีกและยังอยู่โรงพยาบาล คนสำคัญของวัดต่าง ๆ ทยอยหมดลง ผู้บรรยายว่าตลอดวิกฤตกว่าสามปีพุทธบุตรใจเพชรปฏิบัติศาสนกิจพิทักษ์พระพุทธศาสนาด้วยชีวิต ปักหลักเป็นขวัญกำลังใจให้สาธุชน ท่านว่าใครจะไปก็ไป แต่ถิ่นนี้คือถิ่นกำเนิดและยังมีไทยพุทธอีกมาก ถ้าพระไปเองใครจะอยู่ จึงไม่เคยคิดออกจากถิ่นนี้

ผู้บรรยายว่าท่ามกลางสถานการณ์เสี่ยงภัย สิ่งที่เป็นกำลังใจให้ท่านคือจานดาวธรรม ท่านเปิดให้ญาติโยมดูเพื่อให้รู้ว่าพระพุทธศาสนาทุกวันนี้แผ่ไปทั่วโลกแล้ว เป็นสื่ออันวิเศษที่สุดของพระพุทธศาสนา ท่านกล่าวถึงบุญพิธีถวายสังฆทาน 266 วัดว่าวัดต่าง ๆ ในถิ่นนี้ (เอ่ยชื่อวัดโพธาราม) ได้กำลังใจจากวัดพระธรรมกายที่คอยสนับสนุน ระลึกถึงบุญคุณของหลวงพ่อพระราชภาวนาวิสุทธิ์ตลอดเวลา เปรียบหลวงพ่อเหมือนพระโพธิสัตว์ที่คอยดูแลที่ที่ตกทุกข์ เหตุการณ์เกิดสามปียังไม่จบ หน่วยงานต่าง ๆ ยังไม่มาช่วย แต่วัดพระธรรมกายช่วยอยู่ตลอด ท้ายเทปมีท่อนร้องว่าร่วมด้วยช่วยกันฝ่าฟัน

ทศชาติชาดก มโหสถบัณฑิต ตอนที่สามสิบห้า ทวนจากตอนที่แล้วว่าพระเจ้าวิเทหราชทรงทราบว่าปัญหาส่งสระเป็นอุบายของมโหสถ ทรงระลึกถึงบททดสอบที่มโหสถแก้ได้ทุกข้อ ทรงโสมนัสว่าบัณฑิตน้อยได้หัวใจของพระองค์ไปแล้ว ตัดสินพระทัยว่าไม่ว่าอาจารย์เสนกะจะเห็นด้วยหรือไม่จะรับมโหสถเข้าวัง รับสั่งเรียกอาจารย์เสนกะเข้าเฝ้า เสนกะยิ่งกระอักกระอ่วนใจ ทูลว่าคนฉลาดแค่ไหนถ้ายังเป็นเด็กก็ยากจะรู้จักยับยั้ง หากรีบแต่งตั้งเป็นราชบัณฑิต ภายหลังอาจทะนงตนจนทำผิดต้องลงพระราชอาญา เหมือนก่อกองทรายด้วยมือแล้วต้องทำลายด้วยเท้า พระราชาทรงนิ่งฟัง ในพระทัยมีแต่มโหสถ คำทูลแม้มีเหตุผลก็ยับยั้งพระประสงค์ไม่ได้

พระเจ้าวิเทหราชไม่ใส่พระทัยคำทัดทานของเสนกะอีก วันต่อมาตัดสินพระทัยเด็ดขาดจะเสด็จไปรับมโหสถที่บ้านปาจีนยวมัชฌคามด้วยพระองค์เอง รับสั่งราชวัลลภจัดขบวนม้า แล้วเสด็จนำขบวนออกจากพระนครไปโดยไม่รอสิ่งใด ขณะนั้นอาจารย์เสนกะกับปุโรหิตทั้งสาม คือปุกกุสะ กามินทะ และเทวินทะ กำลังปรึกษากันว่าจะประวิงพระราชาไว้ไม่ให้รับมโหสถ โดยไม่รู้ว่าพระราชาเสด็จไปแล้ว เสนกะถามอย่างร้อนรนว่ามีลู่ทางดี ๆ บ้างไหม ทั้งที่รู้ว่าไม่มีใครหลักแหลมกว่าตน ปุโรหิตทุกคนส่ายหน้า ปุกกุสะผู้อาวุโสสูงสุดว่าท่านเป็นที่พึ่งของพวกเรา ถ้าท่านสิ้นปัญญาแล้วพวกเราจะเอาปัญญามาจากไหน เสนกะห่อเหี่ยวใจแต่ยังไม่สิ้นหวัง

เสนกะได้ยินเสียงพนักงานในวังที่ชอบพอกันมานานส่งเสียงมาแต่ไกล มาบอกอย่างกระหืดกระหอบว่าพระราชาเสด็จไปบ้านปาจีนยวมัชฌคามแล้ว ปุโรหิตทั้งหมดตื่นตะลึง เสนกะแทบหัวใจวาย พนักงานแปลกใจว่าทำไมตกใจขนาดนั้น เสนกะได้สติจึงกลบเกลื่อนว่าไม่คิดว่าพระองค์จะตัดสินพระทัยเร่งด่วนเช่นนี้ ขอบใจและกำชับให้นำข่าวคืบหน้ามาบอก ผู้บรรยายสรุปว่าความริษยาเมื่อครอบงำใจทำให้ทนไม่ได้เมื่อเห็นผู้อื่นได้ดีกว่า จากคนมีปัญญาสง่าผ่าเผยต้องปิดบังการกระทำที่ไม่ซื่อจนไร้ยศศักดิ์ ยกพุทธพจน์ว่าผู้มีใจริษยามุ่งร้ายในลาภสักการะของผู้อื่น ตายไปย่อมเข้าถึงอบาย เกิดเป็นมนุษย์ย่อมมีศักดาน้อย จึงไม่ควรริษยาใครแม้นิด ส่วนพระราชาที่กำลังเสด็จไปรับมโหสถจะราบรื่นหรือไม่โปรดติดตามตอนต่อไป ท้ายเทปครูไม่ใหญ่บ่นสั้น ๆ ว่าฟังไม่จบสักที

สกู๊ปพุทธบุตรใจเพชร พระอาจารย์สมปองเล่าว่ารอบ ๆ วัดยังมีเหตุไม่สงบหลายครั้ง ทั้งระเบิดและถูกลอบทำร้าย วันนี้ก็เกิดระเบิดอีกทำให้ทหารที่อยู่ในวัดบาดเจ็บสองนาย ตอนนี้มีพระอยู่สองรูปเพราะเป็นพื้นที่สีแดง ทางราชการยังไม่ส่งพระมาเพิ่ม เสียงบรรยายเปรียบเพชรที่แข็งแกร่งกว่าอัญมณีใดกับดวงใจพุทธบุตรที่หยัดสู้เอาชีวิตเป็นเดิมพัน ท่านบอกว่าภูมิใจที่ทำให้ญาติโยมสบายใจ ถ้าออกจากพื้นที่ญาติโยมจะไม่มีที่พึ่งทางใจ ท่านไม่ย้ายเพราะเกิดที่จังหวัดนี้ บรรยายว่าวัดอยู่ในพื้นที่เกิดวิกฤตหลายครั้ง ครอบครัวชาวไทยพุทธถูกลอบทำร้ายมากกว่า 11 ครอบครัว (ชื่อวัดและอำเภอในที่ถอดยังไม่ยืนยันการสะกด)

พระอาจารย์สมปองกล่าวถึงบุญพิธีถวายสังฆทานว่าไม่มีใครมาช่วย มีแต่ธรรมกายที่ช่วยดูแลส่งเครื่องสังฆทานและปัจจัยมาให้ ทางธรรมกายมองเห็นว่าพระในพื้นที่ได้รับความเดือดร้อน ท่านขอขอบพระคุณอย่างไม่มีวันลืมที่หลวงพ่อมีน้ำจิตน้ำใจ และบอกว่าพระภาคใต้จะสู้ต่อไปเพื่อพระพุทธศาสนา

สกู๊ปพุทธบุตรใจเพชร พระปลัดสุพรรณบอกว่าชีวิตนี้ไม่ยอมหนีไปไหน เป็นนักร้องก็อย่าเพิ่งลงจากเวทีก่อนเพลงจบ เป็นขุนศึกอย่าหนีทัพ จะดูใจขุนศึกต้องดูตอนศึกประชิด เป็นการดูใจนักรบของพระว่าพระจะไปไหม ถ้าพระไม่ไป โยมก็อยู่ได้ ท่านยกหนังสือกัลยาณมิตรปี 35 ที่มีรูปทหารเดินผ่านพระ เทียบกองทัพไทยกับกองทัพธรรม แล้วบอกว่าช่อง DMC ถือเป็นกองทัพธรรมที่น่าสนใจมาก เข้าถึงประชาชนและญาติโยม คนดูได้ทุกวัย

เสียงบรรยายว่าอำเภอนาทวี จังหวัดสงขลา ได้รับผลจากวิกฤตการณ์ในสี่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ศูนย์ 90 สมเด็จพระศรีนครินทร์แห่งนี้ร้างไปสามปี พระปลัดสุพรรณมาฟื้นฟูอีกครั้ง ท่านบอกว่าไม่กลัว มาแล้วไม่ถอย สิ่งที่ท้าทายก็น่าทำ ไม่ได้มารุกรานหรือทะเลาะกับใคร แต่มาด้วยเจตนาเผยแผ่ธรรมะคำสอนพระพุทธเจ้า และสถานที่นี้พระสงฆ์สร้างไว้ บรรยายต่อว่าท่านห่วงใยสถานการณ์ในสี่จังหวัดชายแดนภาคใต้จึงเดินทางไปอบรมเยาวชนทุกจังหวัด

พระปลัดสุพรรณเล่าเหตุการณ์ตอนจะทำวัดเย็น โยมวิ่งมาบอกว่ามีคนถือมีดดาบยาวขี่มอเตอร์ไซค์ห้าหกคันมาทางวัด ท่านบอกให้คนอื่นหลบแล้วจะจัดการเอง ถ้าเสียงท่านเงียบก็ให้หนีออกไป แล้วท่านไปยืนคอยที่ปากทางหน้าวัด ยกมือขึ้นเหนือหัวอธิษฐานว่าถ้าบุญหมดจากความเป็นพระก็ให้หมดวันนี้ ถ้าไม่หมดขอให้พวกเขากลับไป พวกนั้นเห็นท่านยืนอยู่ก็หันกลับทันที ท่านว่าตอนนั้นหมดทางเลือกแล้ว (ในที่ถอดบางประโยคเพี้ยน)

พระปลัดสุพรรณกล่าวถึงบุญพิธีถวายสังฆทาน 266 วัดว่าเป็นสิ่งที่ทำยากแต่ชาวพุทธทำได้ โดยเฉพาะญาติโยมวัดพระธรรมกายที่ทำงานเหน็ดเหนื่อย กว่าจะจัดเสร็จต้องเตรียมงานไม่น้อย การทำบุญกับพระภาคใต้สามจังหวัดถือเป็นการรักษาแนวหน้า ให้กำลังใจแนวหน้า ท่านอนุโมทนาขอให้หลวงพ่ออยู่นาน ๆ และขอให้คุณพระรัตนตรัยปกป้องคุ้มครองให้หลวงพ่อมีกำลังใจทำงานเผยแผ่ เป็นกองทัพธรรมของช่อง DMC ช่องนี้ช่องเดียว หลังจากนั้นมีช่วงที่ Whisper ถอดเพี้ยนเป็นภาษาปนกัน

ทศชาติชาดกเรื่องมโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 36 พระเจ้าวิเทหราชทรงตั้งพระทัยรับมโหสถเข้าราชสำนัก ไม่ฟังคำทัดทานของเสนกะอีก ทรงให้ราชบุรุษเตรียมขบวนม้าแล้วเสด็จมุ่งสู่บ้านปาจีนยวมัชฌคาม ขณะนั้นอาจารย์เสนกะกับสหายปุโรหิตทั้งสามกำลังปรึกษาว่าจะกีดกันมโหสถอย่างไร พนักงานในวังมาแจ้งว่าพระราชาเสด็จไปแล้ว เสนกะตกใจแทบหัวใจวายแล้วกลบเกลื่อนว่าไม่คิดว่าจะทรงรีบเช่นนี้ ฝ่ายพระราชาทรงควบม้ามงคลอัสดรไปได้เพียงทอดเดียว กีบเท้าม้าถลำลงร่องระแหงดินกระแทกก้อนหินจนแตกเลือดออก วิ่งต่อไม่ได้ จึงต้องเสด็จกลับพระนครด้วยความเสียพระทัย

เสนกะกับสหายปุโรหิตรู้ข่าวว่าพระราชาเสด็จกลับก่อนถึงหมู่บ้าน ก็ดีใจที่ประวิงเวลาได้ จึงรีบเข้าเฝ้าทูลถาม เมื่อพระราชาตรัสเล่าอุบัติเหตุ เสนกะนึกกระหยิ่มว่าคราวนี้เป็นทีของเรา ทูลด้วยน้ำเสียงแสดงความจงรักภักดีว่าที่ทัดทานไว้แต่แรกเพราะเหตุนี้ การเสด็จไปโดยไม่รอจึงมีเหตุให้กีบเท้าม้าบาดเจ็บสาหัส แปลว่าการนี้ยังไม่เหมาะ หรือบุคคลนั้นยังไม่คู่ควรแก่ตำแหน่งราชบัณฑิต พระเจ้าวิเทหราชทรงนิ่งเฉย แต่ไม่ได้ทรงเห็นด้วย เพียงยังเสียพระทัยที่พระประสงค์ยังไม่สำเร็จ

เสนกะมั่นใจว่าพระราชาคงรับมโหสถเข้าราชสำนักแน่ ใคร่ครวญว่าถ้าขืนคัดค้านต่อไปจะไม่เป็นที่พอพระทัย การอยู่ในราชสำนักจะไม่ปลอดภัย และการแสดงความในใจโจ่งแจ้งไม่ใช่วิธีของผู้ฉลาด จึงปล่อยไปตามสถานการณ์ก่อน รอมโหสถเข้ามาแล้วค่อยหาทางจัดการ และคิดจะใช้เงื่อนเรื่องกีบเท้าม้าพระที่นั่งแตกเป็นปริศนานำร่องให้มโหสถ สองสามวันต่อมาพระเจ้าวิเทหราชเสด็จออกท้องพระโรง ตรัสกับเสนกะก่อนถึงเรื่องจะรับมโหสถเข้าราชสำนักเป็นครั้งที่สอง เสนกะเตรียมอุบายไว้แล้วจึงรีบทูลสนับสนุน แต่จะทูลว่าอย่างไรโปรดติดตามตอนต่อไป

เทปทศชาติชาดก เรื่องมโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่สามสิบแปด ต่อจากตอนที่แล้ว อาจารย์เสนกะทูลพระเจ้าวิเทหราชว่าถ้าจะรับมโหสถเข้ามาอยู่ในราชสำนักจริง ก็อย่าเสด็จไปเอง เพียงส่งทูตไปพร้อมตั้งปัญหาทดสอบอีกข้อ คือให้มโหสถส่งม้าอัสดรมาถวาย ถ้าจะส่งม้ามาก็จงมาด้วย หากจะส่งม้าตัวประเสริฐมาก็จงส่งบิดามาด้วย เมื่อทูตไปถึงเรือนของสิริวัฑฒกเศรษฐี ท่านเศรษฐีเข้าใจว่าพระราชาต้องการม้าพันธุ์ดีจึงเตรียมคัดม้า มโหสถห้ามไว้ว่ามีปมปัญหาอยู่ พระราชาเพียงอยากพบลูกกับพ่อ ขอให้บิดาพร้อมอนุเศรษฐีพันคนเดินทางไปเฝ้าก่อน เมื่อลูกไปถึงแล้วพระราชาให้เลือกที่นั่ง ลูกจะชำเลืองดูพ่อ ให้พ่อลุกจากที่นั่งแล้วเรียกลูกมานั่งตรงนั้น ปัญหาวันนี้ก็จะจบ

ท่านเศรษฐีรับทำตามทุกประการ จัดเตรียมของถวายให้สมพระเกียรติแล้วออกเดินทางไปก่อน ส่วนมโหสถกับเหล่าสหายเตรียมตามไปทีหลัง เมื่อไปถึงประตูพระราชนิเวศน์ แจ้งนายทวารบาลขอเข้าเฝ้า ได้รับพระบรมราชานุญาตแล้วเข้าไปยังท้องพระโรง พระเจ้าวิเทหราชทรงปฏิสันถารด้วยพระอัธยาศัยอันดีเหมือนมิตรสหายที่พลัดพรากกันไปนาน แล้วตรัสถามว่ามโหสถบุตรชายอยู่ไหน ไม่ได้มาด้วยหรือ ท่านเศรษฐีทูลว่าจะตามมาภายหลัง พระราชาทรงเบิกบานพระทัย ไฟล์จบกลางประโยคตรงนี้ ละครตอนนี้ยังไม่จบ

เทปบรรยายพิธีตอกเสาเข็มต้นสุดท้ายของมหาวิหารพระมงคลเทพมุนี ช่วงต้นถอดเพี้ยนปนภาษาอื่นจนจับเวลาเริ่มเทปไม่ได้แน่ ผู้บรรยายว่าทุกท่านลุกขึ้นยืนชูภาพพระมงคลเทพมุนีเหนือศีรษะ ประกาศชัยชนะบนพื้นดิน ภาพมหาชนเรือนแสนสุดสายตาทำให้หลายท่านกลั้นน้ำตาไม่ได้ เมื่อถึงเวลา กัลยาณมิตรบุญชัย เบญจรงคกุล ประธานก่อสร้างมหาวิหาร รับแผ่นทองคำจากประธานสงฆ์ไปปิดทองเสาเข็ม โยกปั้นจั่น และตอกเสาเข็มมหามงคลต้นสุดท้าย ท่ามกลางเสียงสรรเสริญคุณพระรัตนตรัย ทุกคนปลื้มใจในมหากุศลครั้งประวัติศาสตร์ มีคำบรรยายภาษาอังกฤษแทรก ตามด้วยบรรทัด jingle ราวครึ่งนาที แล้วปิดเทปว่าเป็นภาพของพระพุทธศาสนาและวิชชาธรรมกายที่ชาวโลกต้องการ

มินิซีรีส์ทศชาติชาดก มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 42 ทวนจากตอนที่แล้วที่มโหสถทูลถามพระเจ้าวิเทหราชว่าถ้าทรงเห็นว่าบิดาย่อมประเสริฐกว่าบุตร (มีบรรทัด jingle ถอดซ้ำแทรกราวครึ่งนาที) แล้วทูลให้ทรงเลือกระหว่างลากับม้าอัศดร พระเจ้าวิเทหราชทรงเห็นจริงตามนั้น พระพักตร์ที่โศกสลดกลับเปล่งปลั่ง ข้าราชบริพารปรบมือ อาจารย์เสนกะนิ่งอึ้งหน้าซีดเพราะแทนที่จะได้หยามมโหสดกลับต้องยอมจำนน พระราชาหลั่งน้ำจากสุวรรณภิงคารลงในมือสิริวัฒกเศรษฐีบิดาของมโหสถ ประกาศให้ปกครองปาจีนยวมัชฌคามเยี่ยงพระราชา แล้วทรงขอรับมโหสถไว้เป็นราชบุตร

เศรษฐีบิดาคาดไว้แต่ต้นว่าพระราชาคงขอบุตรไว้ จึงทูลว่ามโหสถยังเด็กนัก กลิ่นน้ำนมยังฟุ้งอยู่ในปาก ขอให้โตก่อนจึงจะถวาย พระราชาตรัสรับรองว่าจะเลี้ยงดูอย่างดี เศรษฐีจึงถวายบังคมแล้วสวมกอดมโหสถ ให้โอวาทว่าเจ้าเป็นดุจแก้วตาดวงใจของพ่อ เป็นที่พึ่งอันสูงสุด ขอให้ปรนนิบัติพระราชาและเอาใจใส่ราชกิจอย่าประมาท มโหสถกราบบิดา ขอให้วางใจ และฝากบอกมารดาว่าแม้ไม่ได้กราบลาก็จะประพฤติตามครรลองบัณฑิต เศรษฐีเบาใจแล้วทูลลากลับปาจีนยวมัชฌคาม

พระเจ้าวิเทหราชถามว่ามโหสถจะเป็นข้าหลวงฝ่ายในหรือฝ่ายนอก มโหสถคิดว่าบริวารมีมากถ้าอยู่ในวังจะแออัด จึงขอเป็นข้าหลวงเรือนนอก พระราชาพระราชทานเคหสถานและเครื่องอุปโภคบริโภคให้มโหสถและกุมารบริวารหนึ่งพันคน นับแต่นั้นมโหสถเข้าเฝ้าช่วยราชกิจเป็นประจำ แต่ต้องเผชิญอาจารย์ทั้งสี่ที่มีอาจารย์เสนกะเป็นผู้นำ ซึ่งคอยหาทางเล่นงานอยู่ทุกขณะ จึงต้องระวังตัวไม่ให้พลาดพลั้ง ส่วนพระราชาก็อยากทดลองปรีชาสามารถของมโหสถด้วยพระเนตรของพระองค์เอง

วันหนึ่งราชบุรุษกราบทูลว่าในสระโบกขรณีทางทิศทักษิณไม่ไกลจากประตูเมือง ปรากฏดวงแก้วมณีส่องแสงเจิดจ้า พระเจ้าวิเทหราชทรงโสมนัสเพราะแก้วมณีเป็นของมงคลหาได้ยาก รับสั่งให้นำมาถวาย แต่แก้วมณีนั้นปรากฏแค่แสงวาววาว ยังไม่มีใครนำขึ้นมาได้ ราชบุรุษอึกอักกราบทูลไม่ถูก แล้วจบตอนว่าโปรดติดตามตอนต่อไป

ทศชาติชาดก มโหสถบัณฑิตผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 43 ทวนว่าท่านสิริวัฒกเศรษฐีรักและห่วงบุตร เคยทูลขอให้มโหสถโตอีกหน่อย แต่เมื่อพระเจ้าวิเทหราชยืนยันจะชุบเลี้ยง จึงสวมกอดให้โอวาทแล้วกลับปาจีนยวมัชฌคาม พระราชาพระราชทานเคหสถานและเครื่องอุปโภคบริโภคที่ประณีตแก่มโหสถและบริวาร วันหนึ่งราชบุรุษทูลว่าในสระโบกขรณีทางทิศใต้ใกล้ประตูเมืองมีแสงแก้วมณีแวววาว พระราชาโสมนัสอยากทอดพระเนตร แต่ราชบุรุษทูลอย่างอึกอักว่าเห็นเพียงแสง ยังไม่ได้นำขึ้นมา

พระเจ้าวิเทหราชให้ไปเรียกอาจารย์เสนกะมาหารือว่าควรให้คนไปนำแก้วมณีมาหรือไม่ อาจารย์เสนกะทูลว่าเป็นมงคล แก้วมณีคู่ควรกับพระราชาผู้มีบารมี พระราชากังวลว่าเห็นแต่แสง แก้วมณีคงอยู่ลึกถึงก้นสระ อาจารย์เสนกะเห็นโอกาสจะสนองงานให้พอพระทัย จึงรับอาสาว่าไม่ยาก แค่ให้คนช่วยกันวิดน้ำออกแล้วค้นหา คาดว่าภายในวันเดียวจะนำมาถวายได้ พระราชาจึงรับสั่งให้รีบไปโดยเร็ว

อาจารย์เสนกะเกณฑ์ทหารและชาวเมืองชายฉกรรจ์นับร้อยไปชุมนุมที่ริมสระ ชี้แจงพระราชโองการแล้วสั่งให้เริ่มวิดน้ำ ใช้เวลาครึ่งค่อนวันจนน้ำแห้งขอด แต่ไม่มีใครเห็นแก้วมณี จึงสั่งให้ลอกโคลนตมขึ้นอีกชั้นก็ยังไม่พบ คนเริ่มบ่นท้อใจและกังขา อาจารย์เสนกะขุ่นเคืองว่าเมื่อครู่ยังเห็นแสงแวววาวอยู่แท้ ๆ สีหน้าผิดหวัง เกรงจะต้องเสียหน้าอีกคราว แต่ยังสั่งให้ค้นต่อราวกับคุ้ยโคลนหาเกล็ดทอง ผู้คนยังทำตามด้วยความเคารพในพระราชา ส่วนผลการค้นหาจะเป็นอย่างไร โปรดติดตามตอนต่อไป

เกริ่นเข้าสารคดีว่าพระพุทธบุตรผู้กล้าในโครงการอุปสมบทหมู่หนึ่งแสนรูปภาคฤดูร้อน ประจำศูนย์อบรมภาคใต้ตอนล่าง รวมทีมรวมทัพออกเดินธุดงค์ธรรมชัยประกาศพระพุทธศาสนา พร้อมคำเชิญชวนว่าจับมือไว้แล้วไปด้วยกัน

เปิดสารคดีธุดงค์ธรรมชัยฟื้นฟูพระพุทธศาสนา จังหวัดสงขลา บรรยายว่าในยุคที่ศรัทธาของประชาชนต่อพระพุทธศาสนาบางลง มีพุทธบุตรผู้กล้าสละความสะดวกสบาย ออกเดินธุดงค์ธรรมชัยเพื่อฟื้นฟูศรัทธา และประกาศปณิธานแน่วแน่ในการสร้างศีลธรรมสู่สังคม เป็นธุดงค์ธรรมชัยภาคฤดูร้อนของโครงการอุปสมบทหมู่หนึ่งแสนรูปทั่วไทย

พระธรรมทายาทจากศูนย์อบรมเจ็ดจังหวัดภาคใต้ตอนล่างออกเดินธุดงค์ธรรมชัย มุ่งไปยังวัดสิกขาราม อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา ด้วยกิริยาการก้าวย่างที่สงบสำรวมสง่างาม สร้างความปลื้มศรัทธาให้ญาติโยมผู้พบเห็น ตลอดเส้นทางมีชาวพุทธพาลูกหลานมารอชื่นชมอนุโมทนา บางครอบครัวนำน้ำดื่มน้ำปานะมารอถวาย บางคนออกมาปูเสื่อปูผ้าและโปรยดอกไม้ต้อนรับ

สัมภาษณ์ชาวบ้านที่บอกว่าอยู่จังหวัดสงขลามานานไม่เคยมีและไม่เคยเห็นเหตุการณ์แบบนี้ พอได้มาเดินร่วมด้วยตัวเองก็รู้สึกประทับใจ ขอบคุณที่มีโครงการนี้ขึ้นมา มีพระธุดงค์เดินผ่านหน้าบ้านแล้วรู้สึกดีใจและปลื้มปีติ ทำให้ประชาชนและชาวบ้านรู้สึกดีใจไปด้วย

เจ้าอาวาสเล่าว่าเห็นพระธรรมทายาทเดินธุดงค์มาแล้วปลื้มใจมาก ตั้งแต่วันที่มาแจ้งข่าวก็ปลื้มใจ ท่านประกาศให้ญาติโยมรู้ว่าพระธุดงค์จะมาพักที่วัด ให้มาช่วยกันดูแลเรื่องที่ฉัน ที่นั่ง ที่นอน ท่านยินดีมากเพราะต้องการให้วัดนี้เป็นวัดสาขาปฏิบัติธรรมของวัดพระธรรมกาย เมื่อคณะพระธุดงค์มาถึงวัด ชาวระโนดออกมาโปรยกลีบดอกไม้ต้อนรับ

พระธุดงค์เล่าว่าครั้งแรกไม่คิดว่าการเดินธุดงค์ครั้งนี้จะมีการโปรยกลีบกุหลาบ และมีการล้างเท้าเหมือนสองโครงการก่อนหน้านี้ รู้สึกปลาบปลื้มและดีใจมาก ที่ญาติโยมมารอล้างเท้าเช็ดเท้าและโปรยกลีบกุหลาบให้ บอกว่าความปลื้มจากการเดินและจากที่สาธุชนมาทำให้นี้ จะเป็นสิ่งเตือนใจในการดำเนินชีวิตต่อไป ไม่ว่าจะอยู่ในเพศคฤหัสถ์หรือสมณะ ถ้าคิดจะทำอะไรไม่ดีก็ให้นึกถึงสิ่งนี้

เช้าวันใหม่พระธรรมทายาทออกรับบิณฑบาตในชุมชน หัวใจศรัทธาของชาวพุทธในถิ่นนี้ยังคงมุ่งตรงต่อพระพุทธศาสนา เห็นได้จากญาติโยมที่มารอใส่บาตรตลอดทาง และเสียงคณะสงฆ์ให้พรที่ดังขึ้นเป็นระยะ บ้านไหนมีลูกมีหลานก็พร้อมใจพามาใส่บาตร มาเรียนรู้ประเพณีดีงามที่ทุกวัยต้องช่วยกันทำนุบำรุงให้คงอยู่คู่ชุมชน

ชาวบ้านให้สัมภาษณ์ว่าปลื้มใจและไม่เคยได้ทำบุญมากแบบนี้ จะไปบอกเพื่อน ๆ ให้มาทำบุญที่นี่ด้วย เพราะแต่ก่อนไม่เคยมีพระมาเลย พออยู่ ๆ พระเดินธุดงค์มาก็เป็นความปลื้มใจ และย้ำว่าศาสนาพุทธจะอยู่ได้ก็เพราะญาติโยมสนับสนุน ถ้าไม่สนับสนุนก็อาจเสื่อมสลายไป จึงต้องช่วยกันคนละไม้คนละมือสร้างความเจริญให้พระพุทธศาสนา

บรรยายว่าวัดที่ร้างการบูรณปฏิสังขรณ์ เมื่อได้รับการพัฒนาให้กลับมาสะอาดสวยงามอีกครั้ง ย่อมนำความประทับใจมาให้ผู้พบเห็น เป็นการสร้างต้นแบบที่ดีงามให้ชาวพุทธและชุมชน พร้อมหนุนนำให้เกิดการบำรุงรักษาวัดวาอารามต่อไป ผู้นำชุมชนให้สัมภาษณ์ว่ายินดีที่คณะสงฆ์และพระธรรมทายาทมาช่วยพัฒนาวัดและหมู่บ้าน และอยากให้พระวัดพระธรรมกายมาอยู่เพื่อให้วัดรุ่งเรืองขึ้นและนำชาวบ้านกลับมาปฏิบัติธรรม

เจ้าอาวาสบอกว่าท่านขออยู่ทุกคืนทุกวันให้พระวัดพระธรรมกายมาอยู่ เพราะท่านหาคนไม่ได้แล้ว เวลาเข้าพรรษาต้องไปขอยืมพระจากหน่วยอำเภอ ท่านบอกว่าถ้ามีพระธุดงค์เดินมาทุกปี ปีละครั้งก็ยิ่งดีมาก และท่านยินดีสนับสนุน

สรุปว่าทุกช่วงเวลาในการสืบสานปณิธานเผยแผ่พระพุทธศาสนา สร้างความปลื้มปีติและความประทับใจให้เกิดขึ้น กิจวัตรกิจกรรมจากการเดินธุดงค์ธรรมชัยสร้างศีลธรรมฝากไว้ในดวงใจพุทธบริษัทสี่ เพื่อจรรโลงรักษาพระพุทธศาสนาให้คงอยู่คู่ชาวระโนด และเป็นต้นแบบให้ชาวพุทธได้ชื่นชมอนุโมทนา

ธรรมทายาทให้สัมภาษณ์ว่าตอนแรกตั้งใจว่าจะบวชสักพักหนึ่ง แต่พอเข้ามาอยู่จริง ๆ ก็อยากบวชตลอด เพราะรู้สึกว่าทั้งการสวด การเรียน ทุกสิ่งทุกอย่างดีไปหมด ยิ่งรู้มากก็ยิ่งอยากเรียน อยากรู้ อยากบวช จึงตั้งใจจะบวชตลอดไป

ชาวบ้านให้สัมภาษณ์ว่ารู้สึกร่มเย็นเมื่อคนศรัทธารวมใจกัน อยากให้เปิดวัดนี้เป็นสำนักสาขาของวัดพระธรรมกาย เพราะจะชักจูงคนเข้าวัดได้มาก เนื่องจากเจ้าอาวาสอายุ 83 ปีแล้วไปไม่รอด และอยากให้พระธุดงค์เดินทางมาที่วัดแห่งนี้อีกครั้ง เพื่อกระตุ้นใจให้ชาวบ้านเข้าวัดมากขึ้น

พระธรรมทายาทจาริกจากอำเภอระโนดมุ่งสู่อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา เกิดภาพการทัศนานุตริยะใจกลางนครหาดใหญ่ เมื่อพุทธศาสนิกชนนำกลีบกุหลาบมาปูรองรับต้อนรับคณะพระธุดงค์ธรรมชัย ดังประกาศถึงความรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนาในภาคใต้ที่ชาวพุทธจรรโลงรักษาไว้ด้วยศรัทธา

ในโอกาสอันเป็นมงคล พระเดชพระคุณพระธรรมวงศาจารย์ เจ้าคณะภาค 18 เจ้าอาวาสวัดโคกสมานคุณ พระอารามหลวง พร้อมพระเถระในจังหวัดสงขลา เมตตาก้าวนำเป็นหลักชัย สร้างต้นแบบให้พระธรรมทายาทก้าวตามด้วยความพร้อมเพรียงใจ

ผู้แทนฝ่ายบ้านเมืองกล่าวว่าการได้มาร่วมทำบุญในวันนี้ถือว่าล้างใจ ทำให้จิตใจคนสะอาดผ่องแผ้วสมบูรณ์ขึ้น และยืนยันว่าสิ่งไหนที่ทางเทศบาลหาดใหญ่สนับสนุนช่วยเหลือได้ ทุกโครงการเกี่ยวกับงานพระพุทธศาสนา เทศบาลไม่ขัดข้องทุกประการ ยินดีสนับสนุนตลอดไป และเชื่อว่าเมื่อภาพเช่นนี้เกิดขึ้นบ่อย ๆ พระพุทธศาสนาจะเจริญรุ่งเรืองยิ่งขึ้น

ปิดสารคดีว่าประวัติศาสตร์ใจกลางนครหาดใหญ่เกิดขึ้นจากศรัทธาของพุทธศาสนิกชน ผู้เคารพรักในพระรัตนตรัย ปรากฏการณ์ครั้งนี้สร้างความปลื้มปีติและความประทับใจสุดประมาณ พร้อมกันนี้ยังได้ถ่ายทอดวัฒนธรรมประเพณีอันดีให้ลูกหลานได้สัมผัส เพื่อดำรงพระพุทธศาสนาให้ยืนหยัดคงมั่นเป็นศาสนาประจำใจของชาวไทยในภาคใต้ตราบนานเท่านาน

พิธีกรชวนคิดว่าทำไมไม่ทำให้เป็นประวัติศาสตร์โลกเสียเลย แล้วเกริ่นเข้าสารคดีเรื่องราวการเดินธุดงค์ธรรมชัยฟื้นฟูพระพุทธศาสนาที่จังหวัดปราจีนบุรี ตอน เราคือผู้ได้โอกาส