ประเภทกรณีศึกษา

ผู้เขียนดรอปเรียนไปดูแลย่าเป็นอย่างดีเพราะบุญของย่าที่เลี้ยงดูบิดามารดาเป็นอย่างดีในอดีต เมื่อบุญส่งผลถึงเวลาเจ็บป่วยจึงมีลูกหลานมาดูแล บุญเก่าของย่าเป็นบุญใหม่ของผู้เขียน ย่าเป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองเพราะกรรมสมัยเกิดในสังคมเกษตรกรรมที่เลี้ยงสัตว์ไว้ให้คนมาฆ่าเป็นประจำ รวมกับกรรมที่ชอบขโมยเงินพ่อแม่ไปใช้ ตายแล้วไปเกิดเป็นเทพธิดามีวิมานทองชั้นดาวดึงส์ ด้วยบุญทำทาน รักษาศีล เจริญภาวนา ทั้งทำเองและลูกหลานทำให้ รับบุญที่อุทิศแล้วมีทิพยสมบัติเพิ่มขึ้น มีความสุขมาก

การที่ผู้เขียนพลาดทำให้ปู่ล้มศีรษะฟาดพื้นจนชักและตายคืนนั้น เป็นอุบัติเหตุไม่ได้เจตนา เป็นกรรมเก่าของปู่ที่เคยฆ่าสัตว์ขายทั้งในอดีตและปัจจุบันมาส่งผล ผู้เขียนไม่มีวิบากกรรม แต่ถ้าให้สบายใจก็ทำบุญอุทิศให้บ่อย ๆ ปู่ตายแล้วไปเกิดเป็นมนุษย์ ด้วยบุญสร้างองค์พระและบุญที่ทุกคนทำให้ จึงทำให้กรรมดื่มสุราสูบบุหรี่ยังไม่ได้ช่องส่งผล ส่วนการทุ่มเททำงานวัดจนไม่ได้ดูแลปู่เหมือนย่า เป็นบุญทำงานพระศาสนาที่ช่วยปิดอบายให้ปู่ ไม่มีบาปอะไร ถ้าไม่ได้บุญส่วนนี้ ปู่มีสิทธิ์ไปในทางที่ไม่ดี

ผู้เขียนทำงานต้อนรับเจ้าภาพที่หอฉันคุณยาย ทีมงานต้อนรับจะได้อานิสงส์โดยย่อคือ อายุ วรรณะ สุขะ พละ บริวารสมบัติ เกิดภพชาติใดก็ได้รับการต้อนรับอย่างดีทุกที่ ส่วนที่บางคนกินอาหารที่วัดอร่อยบางคนเบื่อ ต้องสร้างนิสัยใหม่ทั้งสองฝ่าย ผู้จัดพยายามปรับให้ดีขึ้นแต่พอดี เจ้าภาพต้องปรับให้เป็นคนเลี้ยงง่าย ไม่ติดในรส ปรับใจว่ามางานบุญมาเลี้ยงพระ ไม่ใช่งานเลี้ยงในภัตตาคารหรู อร่อยก็แค่ลิ้นไม่ถึงคืบ พอกลืนก็ลืม เมื่อไม่ติดในรสก็จะไม่ตำหนิในใจ อกุศลจิตไม่ได้ช่อง และไม่ทำให้คนทำอาหารเสียกำลังใจเพราะเขาพยายามทำให้ดีที่สุด อาหารเลี้ยงพระอย่างไรโยมก็อย่างนั้น ไม่ต้องถึงขั้นสั่งเมนูเด็ดมาจากโซโลมอน อร่อยประเดี๋ยวเดียวก็ลืม แล้วอาหารก็ไปเป็นร่างกายให้สร้างบารมี ถ้าใจใสก็อร่อย

ครูไม่ใหญ่ขยายต่อว่าเจ้าภาพต้องคิดว่ามาเอาบุญ ไม่ได้มางานเลี้ยง ไม่ต้องการการเอาอกเอาใจ แต่เจ้าหน้าที่ต้องทำหน้าที่สมบูรณ์ ต้อนรับอย่างดี และเจ้าภาพต้องยินดีในที่ที่จัดให้ (มีบรรทัด jingle พักสักหน่อยคั่นราวครึ่งนาที) อยากให้ทุกคนบุญไม่หกไม่หล่น ไปดุสิตบุรี ไม่ไปชั้นจาตุมหาราชิกาที่เป็นยักษ์ขี้โกรธ ให้ทำใจให้ใส ไม่น้อยใจ ให้โอกาสคนที่ทำบุญตามกติกาได้นั่งตามตำแหน่ง เหมือนตำแหน่งนายกรัฐมนตรีที่หมดวาระก็ต้องออก หรือเศรษฐีที่ไม่ทำทาน ตายแล้วเกิดเป็นยาจกจะกลับไปถือสิทธิ์บ้านที่สร้างเองก็ไม่ได้ ใครชวนคนมาต้องแนะนำให้ไปปฐมนิเทศ และเจ้าหน้าที่แม้คุ้นเคยกับเจ้าภาพก็อย่ามองข้าม อย่าหัวเราะเล่นจนเขาเสียความรู้สึก ต้องดูแลเหมือนผู้มาใหม่

เมื่อพุทธันดรที่ผ่านมา ผู้เขียนเป็นทหารของพระราชาองค์ที่ออกบวช ได้ออกบวชตามพระราชาจนตลอดชีวิต ทำหน้าที่เผยแผ่ มีผลการปฏิบัติพอตัวรอดไปดุสิตบุรี วงบุญพิเศษได้ ครูไม่ใหญ่แทรกเล่นให้คนทายกันก่อนว่าเป็นอะไร ส่วนพ่อ แม่ และน้องชายเป็นกองเสบียงที่บางครั้งก็เต็มที่แต่ยังไม่สม่ำเสมอ น้องชายมีบุญบวชกับหมู่คณะมาทั้งช่วงสั้นช่วงยาว ปัจจุบันจึงบวชได้แต่ขึ้นกับกำลังใจต้องคอยประคับประคอง เพื่อนสนิทที่อัธยาศัยคล้ายกันก็เป็นทหารพระราชาที่ออกบวชด้วยกัน เจ้าชู้ด้วยกันจึงมาเกิดเป็นผู้หญิงทั้งคู่ บวชแล้วชอบคุยสนุก ฟุ้งและขี้โม้ แต่ปฏิบัติพอตัวรอดไปดุสิตบุรีได้ มาเจอกันแล้วให้ตั้งใจสร้างบารมีเต็มที่และอธิษฐานไปดุสิตบุรี วงบุญพิเศษ เขตบรมโพธิสัตว์

ครูไม่ใหญ่พูดขำ ๆ ว่าทำไมนางเอกต้องทิ้งรองเท้า แล้วเข้าจดหมายกรณีศึกษา ผู้เขียนเล่าว่าคุณตาเป็นคนจีนแผ่นดินใหญ่ ล่องเรือค้าขายระหว่างไทยกับจีนสิบสามครั้ง แล้วชวนคุณยายมาตั้งต้นชีวิตที่สุพรรณบุรี หวังว่ามีเงินพอจะกลับไปตายที่แผ่นดินจีน เก็บเงินได้เท่าไรก็แลกเป็นเงินสกุลจีนสะสมไว้จนได้หีบใหญ่ แม้ขยันและมีหัวการค้า แต่เมื่อรัฐบาลก๊กมินตั๋งแพ้สงคราม เงินสกุลนั้นถูกยกเลิกใช้กลายเป็นเศษกระดาษ ความหวังกลับเมืองจีนถูกเลื่อนไปไม่มีกำหนด ต่อจากนั้นราวเจ็ดนาทีครึ่งมีแต่บรรทัด jingle ซ้ำ

ผู้เขียนเล่าว่าคุณพ่อเกือบเสียชีวิตหลายครั้ง ครั้งแรกอายุราวยี่สิบปีเกิดกบฏแมนฮัตตัน ทหารเรือนำเรือปิดล้อมท่าเตียนและยิงปืนใหญ่ใส่อู่ซ่อมเรือ คุณพ่อถูกสะเก็ดกระสุนที่หลัง ฝังที่กระดูกสะโพก โรงพยาบาลปล่อยนอนเจ็ดวันจนพิษบาดแผลเกือบตาย คุณลุงต้องย้ายไปผ่าตัดที่คลินิกอื่น แผลใหญ่จนเอามือล้วงได้ รอดมาแต่เกือบเดินไม่ได้เพราะเอ็นขาเกือบขาด ครั้งที่สองที่เมืองจีนไตวายต้องฟอกเลือดด่วน หมอว่าถ้าขึ้นเครื่องบินกลับจะหัวใจวายแน่ ต่อมาตัดสินใจเปลี่ยนไต ผู้เขียนพาไปขอบารมีคุณยายอาจารย์ คุณยายขอจับมือคุณพ่อ การผ่าตัดที่หมอคาดสี่ชั่วโมงเสร็จในชั่วโมงครึ่ง ตอนนี้คุณพ่ออายุ 75 ไตยังใช้ได้ดีไม่มีอาการข้างเคียง

ผู้เขียนมาวัดครั้งแรกตอนเรียนมัธยมปลายที่สวนกุหลาบ (ปีที่ถอดได้ไม่ชัด) ต่อมาสอบเข้าคณะนิเทศศาสตร์ จุฬาฯ ช่วงปีแรก ๆ ทำตัวเหลวไหล กินเหล้าทุกวันเที่ยวเตร่อยู่สองปี จนปี 2530 เห็นป้ายเชิญชวนอบรมธรรมทายาทที่วัดพระธรรมกาย จึงเข้าอบรมรุ่นที่ 15 แม้บวชช่วงสั้นแต่ได้รู้จักเป้าหมายชีวิตและเส้นทางสร้างบารมี จบอบรมแล้วเปลี่ยนเป็นคนละคน เลิกดื่มเหล้าเด็ดขาด ตั้งสัจจะต่อหน้าหลวงพ่อว่าจะอยู่เป็นโสด แต่แล้วก็ลืมไป เรื่องเล่าขาดตอนเพราะตามด้วยบรรทัด jingle ซ้ำราวนาทีครึ่ง

ชุดคำถามถึงครูไม่ใหญ่ หมวดญาติผู้ล่วงลับ ถามว่าคุณตาเก็บเงินสกุลจีนแล้วถูกยกเลิกเพราะกรรมอะไร คุณตาคุณยายและคุณปู่ที่ดื่มเหล้าเล่นไพ่สูบฝิ่นกับคุณย่าที่เรียบร้อยตายแล้วไปไหน ได้รับบุญหรือไม่ หมวดคุณแม่ ถามว่าทำไมลำบากแต่เกิดแต่มีคนช่วยทุกครั้ง เดี๋ยวจนเดี๋ยวรวย หุ้นล้มแล้วขโมยขึ้นบ้าน แข็งแรง เป็นเบาหวานและหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท หมวดคุณพ่อ ถามเรื่องสะเก็ดกระสุนและถูกทิ้งเจ็ดวัน โรคไตที่เปลี่ยนไตได้และคุณยายไปช่วยหรือไม่ หมวดตัวผู้เขียน ถามเรื่องกระดูกโพรงจมูกคด อาชีพที่ร่ำรวยต้องเกี่ยวกับบุญเก่าหรือไม่ เคยสร้างบารมีแบบไหน บวชช่วงยาวได้หรือไม่ ภรรยาและบุตรชาย และเพื่อนสนิทที่ใจหวิวเหนื่อยง่ายอยากบวชตลอดชีวิต ครูไม่ใหญ่แซวคั่นเป็นระยะ

คุณตามีเงินสกุลจีนมากแต่ถูกยกเลิกใช้ เพราะในอดีตทำทานแล้วเสียดายภายหลัง ยังไปทวงคืนด้วย ตอนทำทานบุญบันดาลให้มีสมบัติ แต่ตอนเสียดายบุญหมด จึงรองรับสมบัติไม่ได้ สมบัติไร้ค่า คุณตาคุณยายตายแล้วเป็นภุมมเทวาระดับทั่วไปด้วยบุญตามประเพณี เช่นไหว้เจ้าและมีน้ำใจช่วยญาติ ได้รับบุญที่อุทิศแล้วมีสภาพดีขึ้น คุณปู่ที่ดื่มเหล้าเล่นไพ่สูบฝิ่นตายแล้วดิ่งไปมหานรกขุมห้า ถูกนายนิรยบาลกรอกน้ำทองแดงร้อน รับบุญไม่ได้ บุญไปรออยู่ที่ยมโลก คุณย่าที่เรียบร้อยไปเกิดเป็นมนุษย์แล้วจึงรับบุญไม่ได้

คุณแม่ลำบากแต่เกิดเพราะชาติก่อนทำทานสงเคราะห์โลก แจกเสื้อผ้าอาหารช่วยคนประสบภัย แต่ไม่เชื่อเรื่องบุญ เชื่อว่าสำเร็จด้วยสองมือ ทำทานไม่สม่ำเสมอ ที่มีคนช่วยให้รอดวิกฤตทุกครั้งเพราะบุญสงเคราะห์โลกและสงเคราะห์ญาติ ที่เดี๋ยวรวยเดี๋ยวจนเพราะทำเต็มที่แต่เวลาใจตกก็เสียดายว่าไม่น่าให้ ทำให้กรรมตระหนี่ได้ช่อง ที่หุ้นล้มแล้วถูกขโมยขึ้นบ้านไล่เลี่ยกันเพราะชาติก่อนแอบขุดสมบัติที่ญาติฝังตุ่มไว้สองแห่ง ที่แข็งแรงเพราะขยันและชอบแจกข้าวสารอาหารแห้งให้กำลังคน ที่เป็นเบาหวานเพราะฆ่าสัตว์ทำอาหาร และหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทเพราะใช้แรงงานสัตว์แก่อย่างวัวควายแบกของหนักเกินไป

คุณพ่อถูกสะเก็ดกระสุนปืนใหญ่และถูกทิ้งเจ็ดวันเพราะชาติก่อนชอบล่าสัตว์ บางครั้งปล่อยนกจากกรงแล้วยิงธนูให้ตกลงมาตาย แต่กรรมบางแล้วเหลือแค่เศษกรรมจึงรอด ถ้ากรรมหนักวันเดียวก็ถึงปรโลก ส่วนโรคไตที่เปลี่ยนไตได้ ครูไม่ใหญ่ชวนผู้ชมทายก่อน มีคนตอบว่าปล่อยเงินกู้ดอกโหด แล้วแซวเรื่องเสาแก้วต้นละพัน ช่วงเฉลยจริงถอดเสียงเพี้ยนบางส่วน เท่าที่อ่านได้คือชาติก่อนแข่งขันกับคู่แข่งแล้วยึดทรัพย์ที่เป็นบ้านและที่ดินมา ทำให้ครอบครัวคู่แข่งเดือดร้อน จึงป่วยเป็นโรคไต แต่แบ่งส่วนหนึ่งไปทำบุญ ประกอบกับบารมีคุณยายอาจารย์ที่ไปช่วยจึงรอดตายและไม่ต้องฟอกไตเหมือนคนอื่น

ผู้เขียนกระดูกโพรงจมูกคดเพราะสมัยพุทธันดรที่ผ่านมาเป็นทหารของพระราชาองค์ที่ออกบวช จับข้าศึกกดหัวลงถังน้ำเพื่อรีดข่าวและความสะใจ ครูไม่ใหญ่ชวนผู้ชมทายก่อน แก้ด้วยทำบุญทุกบุญ ทาน ศีล ภาวนา ปล่อยสัตว์ แผ่เมตตาให้ผู้ที่เคยเบียดเบียน และให้ระวังยาฆ่าแมลงในผลไม้ อาชีพที่ร่ำรวยไม่จำเป็นต้องตรงกับบุญที่ทำ ทำบุญด้วยที่ดินแล้วรวยจากอสังหาฯ ก็มี ไม่ใช่ก็มี บุญเป็นอจินไตย ให้สั่งสมบุญมากในปัจจุบัน ผู้เขียนสร้างบารมีกับหมู่คณะแบบกองเสบียงมาหลายชาติ บวชช่วงสั้นแล้วสัญญาว่ามีครอบครัวชาตินี้ชาติสุดท้าย ชาติหน้าจะบวชตลอดชีวิต แต่ลืมทุกที ถ้าอยากบวชช่วงยาวต้องมีกำลังใจมากกว่านี้ คิดใหม่ทำใหม่ คิดได้ต้องทำให้ได้

ผู้เขียน ภรรยา และบุตรชายเป็นพ่อแม่ลูกกันมาตั้งแต่พุทธันดรที่แล้ว สร้างบุญร่วมกันมา ภรรยาและบุตรชายสร้างบารมีแบบกองเสบียง ให้ติดตามไปดุสิตบุรี ส่วนเพื่อนสนิทเป็นเพื่อนกันมาหลายชาติ เป็นทหารของพระราชาองค์ที่ออกบวชและบวชช่วงสั้นเหมือนกัน ที่ใจหวิวบ่อยและเหนื่อยง่ายเพราะคุมเชลยศึกให้ทำงานหนักเกินไป ให้สั่งสมบุญทุกบุญ แผ่เมตตาให้ผู้ที่เคยเบียดเบียน และออกกำลังกายสม่ำเสมอ เพื่อนมีอัธยาศัยเบื่อ ๆ อยาก ๆ เหมือนผู้เขียน อยากอยู่วัดตลอดชีวิตแต่คิดไปคิดมาออกดีกว่า ชาตินี้มาเจอกันแล้วให้สร้างบารมีเต็มที่ ติดตามไปดุสิตบุรี วงบุญพิเศษ เขตบรมโพธิสัตว์

หลังช่วงพักที่บรรทัดถอดเสียงเพี้ยน ครูไม่ใหญ่ถามยิ้มกันหรือยังแล้วเปิดจดหมาย ชื่อเรื่อง กว่าจะคิดได้ ผู้เขียนเล่าว่าสามีเป็นคนจังหวัดสมุทรปราการ เป็นลูกคนโตในพี่น้องสี่คน ครอบครัวไม่อบอุ่น พ่อสามีทะเลาะกับแม่สามีแล้วหนีไปลำปาง ได้เพื่อนผู้หญิงมาเป็นเมียพากลับมาอยู่บ้าน แม่สามีโกรธพาลูกหนีไปสุพรรณบุรี พ่อสามีอยู่กับเมียน้อยได้ปีหนึ่งมีลูกหนึ่งคนแล้วแยกทางเพราะเมียน้อยใช้เงินเก่ง แม่สามีจึงพาลูกกลับมาอยู่ด้วยตามเดิม พ่อสามีเป็นลูกจ้างอู่ซ่อมรถ ลูกจ้างคนอื่นออกไปเปิดร้านจนรวย แต่พ่อสามีเปิดร้านเองกลับเจ๊ง ถูกแก๊สในร้านระเบิดจนขาหักต้องดามเหล็ก แล้วไปผลักประตูจนหักซ้ำรอยเดิม จากนั้นหันมาเก็บขยะขาย แต่งตัวมอมแมม ลูกและภรรยาอับอาย

แม่สามีพูดแต่เรื่องไม่ดีของพ่อสามีให้ลูกฟังเสมอ ครูไม่ใหญ่ว่านี่คือข้อผิดพลาด ควรพูดแต่สิ่งดี ลูกจึงไม่รักพ่อ งานแต่งลูกชายคนที่สองก็ปิดไม่ให้พ่อรู้ สามีไม่ยอมให้พ่อร่วมกินข้าว พ่อจะเจ็บป่วยอย่างไรไม่มีใครสนใจ มีแต่ลูกสาวคนหนึ่งที่เอาขนมไปให้ทุกเช้า วันหนึ่งเคาะประตูไม่มีเสียงตอบ ปีนหน้าต่างเข้าไปพบพ่อนอนตัวแข็ง สามีได้ยินว่าพ่อตายก็ลุกพรวดขึ้นว่ายังไม่ทันตอบแทนบุญคุณเลย กว่าจะคิดได้ ศพนอนบนที่นอนเก่าในห้องสกปรก ตัวเริ่มพองส่งกลิ่น ที่ลำคอมีรอยเขียวช้ำคล้ายถูกบีบ ไม่มีใครรู้ว่าตายตั้งแต่เมื่อไร ในห้องมีเสาต้นหนึ่งผูกผ้าหลากสี และมีเรื่องฝันเห็นผู้หญิงแต่งชุดไทยเดินในบ้าน ช่วงท้ายบรรทัดถอดเสียงเพี้ยนจนอ่านไม่ได้ต่อด้วย jingle และช่วงไม่มีบรรทัดถอดเสียงราวนาทีครึ่ง

ผู้เขียนว่าสามีเป็นลูกที่ดีแต่ตอบแทนคุณสายไป จากนั้นทำบุญก็ใส่ชื่อพ่อทุกครั้ง และสร้างพระธรรมกายประจำตัวให้พ่อ ผู้เขียนเคยแซวว่ากตัญญูเกิน ครูไม่ใหญ่ว่าอย่าพูดอย่างนั้น ให้อนุโมทนา หลังพ่อสามีเสียชีวิตไม่นาน น้องฝันเห็นพ่อสามีตัวสูงมากมาที่บ้าน แม่สามีได้ยินเสียงเปิดปิดประตูห้องพ่อและเสียงเดินแรง ๆ บ่อย จึงตะโกนเรียกชื่อไล่ให้ไปที่ชอบ ๆ ไม่ต้องมาหลอกหลอน ขู่จะเอากระดูกไปถ่วงน้ำ พอพูดจบเสียงก็เงียบ ครูไม่ใหญ่ว่าดุกว่าผี

ผู้เขียนมีลูกชายสามคน คนที่สองกับสามเป็นฝาแฝดอายุห่างคนโตสิบปี ลูกคนโตติดเล่นเกมตั้งแต่ประถม เคยหนีเรียนสามวันไปเล่นเกมที่ห้าง มักโกรธโมโหง่าย ถูกเพื่อนล้อก็ชกทันทีจนไม่มีใครคบ ต้องย้ายโรงเรียนหลายแห่ง ไม่มีความอดทน เข้าค่ายก็หนีกลับ แต่เคยบวชอยู่จนจบโครงการได้ ตอนเล็กพ่อรักมาก แต่พอห้าหกขวบชอบแกล้งพ่อตอนนอนกลางวันเพราะพ่อทำงานกลางคืน โตขึ้นไปเล่นเกมในคอมพิวเตอร์ของพ่อจนโปรแกรมงานเสีย พ่อจึงตีแรงขึ้นเรื่อย ๆ ตบหน้าจนเป็นรอยนิ้วห้านิ้ว เปิดประตูรถไปชกลูกจนลูกไปฟ้องครู พ่อใช้คำหยาบกับลูกเสมอ ลูกเกลียดพ่อ เรียกพ่อว่ามันหรือเรียกชื่อ เป็นอย่างนี้เก้าเดือนจนพ่อลูกไม่พูดกัน

มีโครงการลูกกราบพ่อแม่ก่อนนอน เพื่อนครูแนะนำพระอาจารย์จากวัดแห่งหนึ่งในอำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี (ชื่อวัดถอดเสียงไม่ชัด) มาที่บ้านตอนเย็น นั่งรอเป็นชั่วโมง พ่อกลับมารู้ว่าพระมาก็ไม่ยอมเข้าบ้าน จะขับรถออกไป แม่ต้องวิ่งตามพากลับมา พระอาจารย์เทศน์สอนพ่อลูกเป็นชั่วโมงว่าพ่อเป็นพระอรหันต์ในบ้าน พ่อใจอ่อนยอมพูดกับลูกให้เลิกดื้อ พระอาจารย์ให้ลูกกราบพ่อ ให้พ่อกอดลูก ต่างคนต่างนั่งนิ่งหลายนาทีไม่มีใครยอมใคร จนพ่อยื่นแขนโอบไหล่ลูกก่อน ลูกก้มลงกราบพ่อทันที ครูไม่ใหญ่พากย์ประกอบภาพอย่างขำ ๆ แล้วมีเพลงประกอบคำสารภาพของลูกที่ร้องว่าอยากจะบอกว่ารักพ่อจริง ๆ จะไม่ทอดทิ้งให้พ่อเสียใจ (ไม่ได้ประกาศชื่อเพลง)

ผู้เขียนว่าการลงโทษรุนแรงเบาลงบ้าง ถ้าไม่มีพระอาจารย์ลูกคงทำบาปมากกว่านี้ แต่ความสัมพันธ์พ่อลูกกลับมาเหมือนเดิมไม่ได้ ลูกคนโตอายุ 14 ไปอยู่กับพี่สาวของผู้เขียนต่างจังหวัด เพราะสามียื่นคำขาดว่าถ้าลูกอยู่บ้านตนจะไปจากบ้าน ส่วนลูกแฝดอายุสี่ขวบกว่า ตอนตั้งครรภ์ผู้เขียนภาวนาสัมมาอะระหังได้พันครั้ง คืนนั้นฝันเห็นมหาธรรมกายเจดีย์ ท้องฟ้าสีทองมีดวงดาวสว่างเต็ม ดาวตกลงมาเป็นฝนแล้วกลายเป็นดวงแก้วใหญ่คลุมตัว ระหว่างตั้งครรภ์แยกห้องนอนกับสามี ก่อนคลอดภาวนาอีกพันครั้งเห็นดวงสว่าง คลอดง่าย วัยทารกแฝดทั้งคู่ป่วยบ่อย แฝดพี่เป็นโรคเกล็ดเลือดต่ำ ศีรษะถูกกระแทกแรงจนกลัวเลือดออกในสมอง แฝดน้องท้องร่วงต้องให้น้ำเกลือแต่พยาบาลหาเส้นเลือดไม่เจอ ต้องแทงแขนขาเป็นสิบเข็ม ทั้งคู่ชอบปล่อยปลา แฝดน้องพูดไม่ค่อยชัดและถนัดซ้ายทุกอย่าง บางช่วงถอดเสียงเพี้ยน

ชุดคำถามของกรณีศึกษา หมวดแรกเรื่องพ่อสามี ว่าทำกรรมใดจึงไม่ได้รับความรักจากลูกเมียตอนมีชีวิต ทำไมตายแล้วลูกกลับมารักและทำบุญให้ ตายเพราะอะไร ไปไหนเสาตกน้ำมันเกิดจากอะไร ผู้หญิงชุดไทยที่เดินในบ้านเป็นใครและเกี่ยวกับการตายหรือไม่ ชายร่างสูงในฝันกับเสียงเปิดปิดประตูเป็นพ่อสามีหรือไม่ หมวดสองเรื่องสามีกับลูกคนโตว่าทำกรรมใดร่วมกันจึงเป็นพ่อลูกที่เป็นศัตรู และกรรมที่ลูกโต้ตอบพ่อแม่จะส่งผลอย่างไร แก้อย่างไร หมวดสามเรื่องลูกแฝด ว่ามาจากไหน ทำไมเป็นฝาแฝด การที่พ่อแม่ไม่ยุ่งเกี่ยวกันระหว่างตั้งครรภ์ทำให้ได้ลูกเลี้ยงง่ายหรือไม่ แฝดพี่เป็นเกล็ดเลือดต่ำเพราะอะไร แฝดน้องพูดไม่ชัดเพราะอะไร ทำไมพยาบาลหาเส้นเลือดไม่เจอ และความถนัดซ้ายขวามีเหตุตามหลักพุทธศาสนาหรือไม่ ท้ายชุดถามถึงพระอาจารย์ที่รู้สึกคุ้นเคยมานาน ช่วงท้ายมีบรรทัดถอดเสียงเพี้ยน และราวสองนาทีครึ่งหลังจากนั้นแทบไม่มีบรรทัดถอดเสียง

ครูไม่ใหญ่ถามว่าจำเรื่องได้ไหมแล้วตอบ พ่อสามีไม่ได้รับความรักเพราะในอดีตขาดบุญดูแลบิดามารดา ทำทานไม่เคารพ พูดให้บิดามารดาเจ็บช้ำ และขาดบุญเลี้ยงดูลูกเมีย ที่ตายแล้วลูกกลับมารักเพราะชาตินั้นตัวเองก็คิดได้ตอนพ่อตายแล้วจึงทำบุญให้ภายหลัง วิบากนี้ส่งผลให้ลูกทำอย่างเดียวกันบ้าง เสาตกน้ำมันเป็นเสาตะเคียนที่มีภุมมเทวาสายคนธรรพ์อาศัยอยู่ ผู้หญิงชุดไทยคือภุมมเทวานั้นแต่ไม่เกี่ยวกับการตาย พ่อสามีตายด้วยหัวใจวายเพราะหมดอายุขัย ไปเป็นภุมมเทวาระดับทั่วไปอยู่ที่บ้าน ได้รับบุญแล้วสภาพดีขึ้น ชายร่างสูงในฝันเป็นความฝันธรรมดา ส่วนเสียงเปิดปิดประตูคือพ่อสามีมาทักทายให้ทำบุญไปให้อีก ไม่ได้หลอกหลอน ครูไม่ใหญ่ว่ามนุษย์ไม่เห็นก็ไม่รู้ว่ามี เห็นแล้วก็กลัว

สามีกับลูกคนโตในอดีตเป็นเพื่อนสนิทที่ทะเลาะกันเรื่องงานจนชกต่อยทำร้ายกัน ภายหลังดีกันได้ แต่มาเป็นพ่อลูกเพราะเพื่อนผู้เป็นพ่อออกเงินทำบุญแล้วใส่ชื่อเพื่อนร่วมบุญด้วย ครูไม่ใหญ่ว่าขนาดคนรักกันอกุศลยังเข้าสิงจิตได้ ศัตรูแท้จริงคือกิเลสอาสวะที่พญามารบังคับมนุษย์ ลูกคนโตที่โต้ตอบพ่อแม่จะมีวิบาก อย่างเบาคือมีลูกก็จะเจอลูกทำอย่างนี้บ้าง ถ้าไม่ขอขมาอาจใจหมองก่อนตายและไปอบาย การแก้ต้องแก้ทั้งครอบครัว หันหน้าเข้าหากัน อโหสิกรรมให้กันจริงใจ ลืมอดีตแล้วเริ่มต้นใหม่ด้วยรอยยิ้ม ลูกแฝดเคยเป็นพี่น้องกันที่ชวนทำบุญและอธิษฐานเกิดเป็นพี่น้องอีก บุญล็อกมาตรงกันจึงถูกดูดมาเกิดเป็นแฝด มาจากที่สว่างปานกลาง การที่พ่อแม่ไม่ยุ่งเกี่ยวกันระหว่างตั้งครรภ์เป็นเพราะบุญของแฝดที่มีจิตใจดี และเลี้ยงง่ายเพราะมีบุญพอสมควรจึงสอนตัวเองได้

แฝดพี่เป็นเกล็ดเลือดต่ำเพราะอดีตชาติเคยเอาท่อเหล็กแหลมเจาะเส้นเลือดใหญ่ที่คอวัวเอาเลือดสดมากินเป็นยาบำรุงเป็นประจำ ให้ทำบุญทุกบุญ ไถ่ชีวิตวัวควายแล้วอุทิศให้สัตว์ แฝดน้องพูดไม่ชัดเพราะเคยล้อเลียนคนพูดไม่ชัดจนอับอาย ให้พูดปิยวาจาและอุทิศบุญให้ผู้ที่เคยล่วงเกิน พยาบาลหาเส้นเลือดไม่เจอเพราะปาณาติบาตทรมานสัตว์เล็กสัตว์น้อย ครูไม่ใหญ่ถามนักเรียนสลับตลอด บางช่วงถอดเสียงเพี้ยนปนภาษาอังกฤษ ความถนัดซ้ายขวาเกิดจากความคุ้นเคยข้ามชาติ ทั้งสองทำทานด้วยมือต่างข้างกัน ไม่ผิดปกติ ผู้เขียนอยากให้ลูกทั้งสามบวช ต้องเป็นกัลยาณมิตรคอยประคองให้คบเพื่อนดีและใกล้พระอาจารย์ที่รักธรรมวินัย ส่วนพระอาจารย์ที่มาเทศน์เคยเป็นกัลยาณมิตรกันมา บวชตลอดชีวิตมาหลายชาติ มีเมตตาไม่เบื่อให้คำปรึกษา พุทธันดรที่ผ่านมาเป็นกุลบุตรตระกูลเศรษฐีที่ออกบวชตามพระราชา ปฏิบัติธรรมเข้าถึงพระธรรมกาย และไปดุสิตบุรีวงบุญพิเศษ

จดหมายกรณีศึกษา ผู้เขียนเล่าว่าคุณปู่เป็นคนกรุงเทพ รับราชการตำรวจเงินเดือนน้อยแต่ชอบดื่มเหล้า เมาแล้วเอาปืนไล่ยิงคุณย่า บางครั้งคุณย่าต้องหลบในส้วม แต่ถ้าคุณปู่ไม่กลับบ้านคุณย่าก็จุดธูปขอให้กลับมา ออกจากตำรวจแล้วเป็นยามพักหนึ่ง อายุแปดสิบกว่าก็อยู่บ้าน นั่งเก้าอี้ทั้งกลางวันกลางคืน ชอบฟังข่าวอาชญากรรมทางวิทยุ ลูกหลานชวนไปนอนก็ไม่ยอม ครูไม่ใหญ่เปิดเพลงเธอต้องนอนแทรกสั้น ๆ เวลาลูกหลานเข้าไปหา คุณปู่คิดว่าเป็นผู้ร้าย ล็อกคอแล้วตะโกนให้มาจับ ช่วงท้ายชีวิตตัวแข็งหลังตั้งฉากเป็นทรงเดียวกับเก้าอี้ ต้องกินและถ่ายบนเก้าอี้ ผู้เขียนเป็นคนทำความสะอาดทุกครั้ง เกิดแผลกดทับที่ก้นสองข้างจนต้องผ่าตัด แล้วเสียชีวิตคืนนั้นเมื่ออายุ 91 ปี

คุณย่าเป็นแม่ค้าหาบขนมจากบางเขนไปตลาดบางบัวในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ว่ากลัวอดมากกว่ากลัวตาย วันหนึ่งเพิ่งเดินพ้นบ้านที่แวะขายขนม ลูกระเบิดก็ตกใส่บ้านหลังนั้นจนคนซื้อขนมตาย คุณย่าเป็นลมแล้วหาบขนมขายต่อ ภายหลังเสียชีวิตด้วยโรคชราอายุ 88 ปี คุณพ่อทำงานชักลากไม้ในป่า ไปเจอทารกแรกเกิดที่แม่ตายหลังคลอดและพ่อขี้เมาหายไป ทั้งที่ยังโสดก็รับมาเป็นบุตรบุญธรรมฝากคุณย่าเลี้ยง ต่อมาไปโคราช เห็นหญิงสาวสวยในตลาดแล้วเดินตามไปถึงบ้าน คุณแม่เป็นช่างเย็บผ้าอยู่กับคุณยายสองคน ชายที่มาจีบต้องผ่านคุณยาย ถ้าไม่ถูกใจคุณยายจะถือไม้ขนไก่ปัดโต๊ะไล่ คุณพ่อผ่านด่านแรกเพราะมีคุณธรรมที่รับเลี้ยงเด็กมาตั้งแต่เป็นโสด แล้วเดินทางไปกลับกรุงเทพกับโคราชอยู่หลายปีโดยไม่สนหญิงอื่น มีครูไม่ใหญ่ถามนักเรียนแทรก และบรรทัดถอดเสียงเพี้ยนหลายจุด

คุณแม่ยอมใจแต่งงานด้วย มีลูกชายสองคนกับผู้เขียน ย้ายไปอยู่สระบุรี เมื่อผู้เขียนอายุสิบห้าคุณพ่อย้ายไปรับราชการที่ขอนแก่นลำพัง คืนหนึ่งคุณแม่บ่นปวดหัว อาเจียนสองสามครั้งแต่ไม่ยอมไปหาหมอ เช้ามาปลุกไม่ตื่น หมอว่าหัวใจหยุดเต้นเมื่ออายุ 53 ปี หลังจากนั้นไม่นานคุณพ่อได้ฟังรายการธรรมะทางสถานีวิทยุที่ขอนแก่นที่พูดถึงเทปมงคลชีวิต ชอบมากจึงนั่งรถบัสมาวัดเอง เห็นวัดสงบสะอาดก็ชอบทันที อายุหกสิบกว่าเริ่มเป็นโรคหัวใจ เดินแล้วเหนื่อยต้องพักเป็นระยะแต่ก็ยังมางานบุญ ต่อมาน้ำลายยืด ก้าวขาได้สั้นและช้า หมอว่าน้ำท่วมสมอง ผ่าตัดแล้วไม่ดีขึ้น ปัจจุบันอายุ 68 ปี มาวัดไม่ได้แล้ว นอนดูรายการทางดาวธรรม ครูไม่ใหญ่ให้กำลังใจว่าใช้ร่างกายที่มีอยู่ให้เป็นประโยชน์ต่อการสั่งสมบุญ มีบรรทัดถอดเสียงเพี้ยนหลายจุด

ต้นช่วงถอดเสียงเพี้ยนเป็นคำซ้ำราวครึ่งนาที แล้วเล่าว่าคุณแม่ต้องรับน้ำหนักพี่ชายคนโตที่พิการจนล้มหลายครั้ง หลังคุณแม่เสียชีวิต ผู้เขียนต้องพาพี่ไปโรงพยาบาล ยกพี่ที่ตัวใหญ่กว่าเกือบสองเท่าขึ้นจากรถเข็นและข้ามธรณีประตูบ่อยครั้ง จนกระดูกสันหลังเคลื่อน ปวดศีรษะหมดแรงบ่อย พี่ชายเริ่มทำร้ายตัวเองตั้งแต่อายุราวยี่สิบสอง กัดแขน ข่วนหน้าจนเลือดออก ทุบกระจกจนแตก ปัจจุบันอายุ 36 ปียังทำร้ายตัวเองอยู่ อยู่ในความดูแลของพี่ชายบุญธรรม ผู้เขียนเคยทำงานกรมป่าไม้ที่สระบุรีและทำธุรกิจขายตรง วันหนึ่งนั่งรถตู้กลับจากกรุงเทพแล้วเจอโจรสามคนปล้น จึงลุกขึ้นพูดกับโจรว่าเอาไปมากเกินไปแล้ว บรรทัดถอดเสียงช่วงเหตุการณ์ปล้นเพี้ยนมาก ฟังไม่ชัดว่าจบอย่างไร ต่อด้วยบรรทัด jingle ซ้ำราวสองนาทีครึ่ง แล้วเล่าว่าผู้เขียนเป็นตากุ้งยิงราวสองสามเดือนครั้ง บางครั้งต้องกรีดหนองออก แต่ช่วงหลังดีขึ้น

ชุดคำถามของกรณีศึกษา หมวดคุณปู่ว่าทำไมนั่งเก้าอี้ทั้งวันทั้งคืนจนตัวแข็งเป็นแผลกดทับ ตายแล้วไปไหน ได้รับบุญหรือไม่ หมวดคุณย่าว่าทำไมเสี่ยงตายจากลูกระเบิดแต่รอด หมวดคุณแม่ว่าทำไมสวยและตายง่าย หมวดคุณพ่อว่าทำไมถูกแกล้งให้ออกจากราชการเกือบปีแล้วกลับเข้าได้ ทำไมป่วยโรคหัวใจและน้ำท่วมสมอง เคยเกี่ยวข้องกับพี่ชายบุญธรรมอย่างไรจึงไปพบกันกลางป่า หมวดพี่ชายคนโตว่าทำไมเป็นโรคชัก พิการ แขนขาลีบ สมองตายซีกหนึ่ง มีเนื้องอกที่จมูก ทำร้ายตัวเอง และกลัวพื้นไม่กล้าเหยียบ หมวดผู้เขียนกับพี่ชายคนที่สองว่ามีกรรมร่วมอะไรจึงต้องดูแลพี่คนโต ทำไมกระดูกสันหลังเคลื่อน ต้องทำความสะอาดคุณปู่ หมดแรง เป็นสิวเม็ดใหญ่และตากุ้งยิง ทำไมกล้าสู้โจรสามคนด้วยมีดคัตเตอร์ด้ามเดียว ทำไมทั้งสามคนยังโสด และเคยสร้างบารมีกับหมู่คณะในยุคพระราชาที่ออกบวชมาอย่างไร รวมถึงเพื่อนรุ่นน้องที่สร้างบารมีด้วยกัน ท้ายชุดคำถามราวหนึ่งนาทีไม่มีบรรทัดถอดเสียง

ครูไม่ใหญ่ถามว่าจำเรื่องได้ไหมแล้วตอบ คุณปู่ในอดีตมีอาชีพคล้ายตำรวจมาหลายชาติ จับผู้ร้ายได้แล้วชอบมัดกับเก้าอี้ให้อดข้าวอดน้ำเพื่อให้สารภาพ วิบากจึงส่งผลให้นั่งเก้าอี้จนตัวแข็ง ตายแล้วไปยมโลกถูกกรอกน้ำทองแดงร้อนด้วยกรรมดื่มสุรา ได้รับบุญแล้วได้ลดหย่อนโทษแต่ยังไม่หมด ต้องอุทิศไปให้อีกบ่อย ๆ คุณย่าเคยอนุโมทนาบาปยินดีที่กองทัพเมืองตนไปรบ แต่ไม่ได้ฆ่าใครโดยตรงจึงอยู่ในสถานการณ์นั้นแต่รอด ตายแล้วเป็นภุมมเทวาระดับทั่วไป ได้รับบุญแล้วสภาพดีขึ้น คุณแม่สวยเพราะเคยปัดกวาดลานพระเจดีย์ ครูไม่ใหญ่ชวนนักเรียนที่ช่วยปัดกวาดลานธรรม คุณแม่ตายง่ายเพราะหมดอายุขัย วนเวียนที่บ้านระยะหนึ่งจนหมดความผูกพันแล้วไปเกิดเป็นมนุษย์ จึงรับบุญที่อุทิศไปไม่ได้

คุณพ่อถูกบีบให้ออกจากราชการเกือบปีเพราะอดีตเคยรับราชการและแกล้งบีบลูกน้องให้ออก แต่มีบุญช่วยเหลือสงเคราะห์ลูกน้องคนอื่นจึงกลับเข้ารับราชการได้ โรคหัวใจและน้ำท่วมสมองเพราะอดีตเกิดในสังคมเกษตรกรรม ใช้แรงงานวัวควายแก่จนทำงานไม่ไหวแล้วฆ่าทำอาหาร ให้แก้ด้วยทำบุญทุกบุญทั้งทาน ศีล ภาวนา ปล่อยสัตว์ใหญ่อย่างวัวควาย และอุทิศบุญให้สัตว์ที่เคยเบียดเบียน คุณพ่อกับพี่ชายบุญธรรมเคยเป็นพ่อลูกกันมา ชาตินั้นลูกดื้อ หนีออกจากบ้านเพราะโกรธที่ถูกอบรม และพูดทุกครั้งที่โกรธว่าชาติหน้าอย่าได้เป็นพ่อแม่ลูกกันอีก วจีกรรมนั้นทำให้มาพบกันในสภาพที่ไม่มีพ่อแม่แท้ ๆ ดูแลกลางป่า แต่ภายหลังกลับมาขอขมาและมีบุญร่วมกัน คุณพ่อจึงเห็นแล้วเอ็นดูรับมาเป็นลูกอีก

พี่ชายคนโตในอดีตเป็นนักเลงชอบดื่มเหล้า เมาแล้วชกต่อยชาวบ้าน ครั้งหนึ่งทะเลาะกับขี้เมาอีกวงจึงเอาคนโทเหล้าทุบหน้าจนจมูกอักเสบ แล้วจับหน้ากดกับพื้นจนเละเป็นแผลเรื้อรัง บางครั้งทำร้ายคนจนพิการทางสมอง จึงพิการ แขนขาลีบ สมองตายซีกหนึ่ง มีเนื้องอกที่จมูกและทำร้ายตัวเอง ครูไม่ใหญ่ให้นักเรียนสันนิษฐานว่าทำไมกลัวพื้น แล้วเฉลยว่าเคยลงโทษหลานโดยขังไว้บนเรือน ขู่ว่าถ้าลงมาเหยียบพื้นจะถูกลงโทษหนัก ทำด้วยอารมณ์โดยเด็กไม่ผิด ให้แก้ด้วยสั่งสมบุญทุกบุญและอุทิศให้ผู้ที่เคยเบียดเบียน ผู้เขียนกับพี่ชายคนที่สองชาตินั้นก็เป็นพี่น้องกัน เมื่อพี่คนโตมาขอเงินไปซื้อเหล้า ก็ให้ไปด้วยความรำคาญบ้าง ความรักบ้าง จึงมีเศษกรรมต้องดูแลพี่ที่มีวิบากจากการดื่มสุรา ครูไม่ใหญ่เตือนว่าใครให้สุราเป็นของขวัญหรือให้เงินไปซื้อเหล้าให้เตรียมตัวเลี้ยงคนประเภทนี้ วิธีแก้คือทำใจอดทนและทำบุญทุกบุญตลอดชีวิต ส่วนอาการของพี่คงไม่หายเพราะกรรมยังหนักระดับกลาง

ผู้เขียนกระดูกสันหลังเคลื่อนเพราะอดีตเกิดในสังคมเกษตรกรรม ใช้สัตว์แบกของหนักเกินกำลังจนทุกข์ทรมาน จึงเจอสภาพเดียวกับสัตว์ที่ถูกใช้งานหนักเกินไป การดูแลทำความสะอาดคุณปู่เป็นบุญใหม่ที่ได้สงเคราะห์ญาติผู้ใหญ่ และเป็นบุญเก่าของคุณปู่ที่เคยสงเคราะห์ญาติมาส่งผล ครูไม่ใหญ่ให้นักเรียนสันนิษฐานก่อนเฉลยว่า อาการหมดแรงเพราะเคยมัดสัตว์ส่งให้เขาฆ่า สิวอักเสบเม็ดใหญ่ขนาดลูกมะนาวเพราะชอบประจานคนอื่นให้เสียหน้าอับอาย ตากุ้งยิงทุกสองสามเดือนในเคสนี้เพราะชอบมองจับผิดคน และเล็งธนูยิงสัตว์เป็นเกมกีฬา ใช้ดวงตาประกอบอกุศลกรรม ส่วนเคสอื่นอาจมาจากการแอบดูคนอาบน้ำ

ผู้เขียนกล้าสู้โจรสามคนทั้งที่มีมีดคัตเตอร์ด้ามเดียว เพราะติดนิสัยจากชาติที่เป็นผู้ชายซึ่งไม่ยอมใครง่าย ๆ ที่ต้องไปอยู่ในสถานการณ์นั้นเพราะเคยสมน้ำหน้าคนที่ไม่ชอบเมื่อได้ข่าวว่าเขาถูกโจรปล้น ครูไม่ใหญ่ย้ำว่าเรื่องวิบากกรรมต้องศึกษาไว้ ผู้เขียน พี่ชายคนที่สอง และพี่ชายบุญธรรมยังโสดทั้งหมดเพราะยังไม่เจอคนถูกใจและเบื่อหน่ายการครองเรือน ทั้งสามคนกับคุณพ่อเคยสร้างบารมีกับหมู่คณะแบบกองเสบียงประเภทตามอารมณ์ บางทีฟังธรรมมีปีติอยากประพฤติพรหมจรรย์ พอห่างไปก็กลับไปครองเรือน เบื่อ ๆ อยาก ๆ จิตใจโลเลอย่างนี้เรื่อยมา เคยบวชระยะสั้นกันทั้งหมด เพื่อนรุ่นน้องที่สร้างบารมีด้วยกันก็เป็นกองเสบียงแบบเดียวกัน ถ้าชาตินี้อยากประพฤติพรหมจรรย์ต้องมุ่งมั่น มีกำลังใจสูง เปลี่ยนผังเดิมได้ โดยแก้เบื่อ ๆ อยาก ๆ ให้เป็นเบื่อหน่ายอย่างแท้จริง แล้วชวนสร้างบารมีทุกบุญและอธิษฐานจิตไปดุสิตบุรี ท้ายช่วงถอดเสียงเพี้ยนปนภาษาอังกฤษ

ช่วงเปิดกรณีศึกษาราว 5446-5584 วินาทีแทบไม่มีบรรทัดถอดเสียง จึงไม่ได้ยินชื่อเรื่องตอนเปิดเคส ชื่อเรื่องใช้ตามที่ครูไม่ใหญ่เกริ่นไว้ต้นรายการ จดหมายเล่าว่าพี่ชายคนโตรักเดียวใจเดียว แต่ภรรยาที่มีลูกติดมาไปมีชู้กับชายในหมู่บ้านเดียวกันและไปอยู่กับชายคนนั้นร่วมปี พี่ชายไม่เคยว่าและไม่ระบายกับใคร เก็บกดจนเริ่มดื่มเหล้าแต่ไม่เคยทุบตีภรรยา แล้วมีอาการเป็นบ้า เห็นภาพคนเรียกให้ตามไปแล้ววิ่งตาม พี่สาวคนที่ห้าซึ่งเป็นร่างทรงพ่อกุมารให้พ่อกุมารไปตามกลับ อาการจึงดีขึ้น หายแล้วพี่ชายทำบุญตักบาตรทุกเช้า กินเจตลอดปี เคยเป็นเจ้าภาพกฐินวัดในจังหวัด ขายของไม่ได้ก็ภาวนาพุทโธ เคยบอกว่าจะมีคนมาเอาตัวไป แต่ขอให้ได้บวชลูกชายคนเล็กก่อน เมื่อลูกชายสามคนอายุครบยี่สิบและบวชให้ครบ เช้าวันหลังงานบวชก็หกล้มหัวฟาดผนัง เลือดคั่งในสมอง เสียชีวิตวัย 52 ปี

จดหมายเล่าต่อถึงพี่ชายคนที่สาม มีอาชีพขับรถแท็กซี่ แต่งงานกับผู้หญิงที่มาทำงานที่พัทยา พี่ชายคนนี้เป็นคนเจ้าชู้ มีภรรยาไม่น้อยถึงสี่คน ครูไม่ใหญ่อ่านแล้วแซวก่อนเข้าเพลงคั่นเรื่องใจเจ้าชู้

ภรรยาของพี่ชายคนที่สามหนีไปทิ้งลูกเล็กอายุแปดเก้าเดือน ผู้เขียนซึ่งอายุยังไม่ถึงสิบขวบช่วยเลี้ยงราวสองเดือน คืนหนึ่งไม่รู้ว่าหลานป่วยเป็นไข้เลือดออก นอนกอดหลานทั้งคืน ตื่นมาหลานตายในอ้อมกอด พี่ชายเสียใจมาก ตั้งแต่นั้นโมโหร้าย ชอบตบตี และทุกวันนี้ยังไม่ชอบผู้เขียน ผู้เขียนเคยขายของชำและขายสัตว์ป่า อายุสิบหกขายของที่ตลาดนัดได้รู้จักสามีคนแรก มีลูกสาวหนึ่งคน สามีติดไพ่ออกแต่เช้ากลับดึก เล่นเสียก็ขโมยเงินไปเล่น ทะเลาะกันหนักขึ้น ช่วงนั้นถอดเพี้ยนปนภาษาอังกฤษ พอเพื่อนบ้านจะเข้ามาดู ผู้เขียนไม่อยากพบหน้าใครจึงปีนหนีทางหน้าต่าง พลัดตกกระดูกหลังหัก สะโพกหลุด สามีกลับมาเห็นกลับด่าว่าอยากไล่ออกจากบ้านนัก แล้วเก็บของออกไปไม่กลับมาอีก จึงเลิกกัน ต่อจากนั้นราว 6041-6251 วินาทีไม่มีบรรทัดถอดเสียง

อายุ 22 ผู้เขียนย้ายไปทำงานร้านบาร์ที่พัทยา ได้แต่งงานกับสามีคนที่สองเป็นชาวต่างชาติ ถอดได้ว่าเบ่งเยี่ยม น่าจะหมายถึงเบลเยียม ยังไม่ยืนยัน มีลูกสาวด้วยกันหนึ่งคน แต่เหมือนหนีเสือปะจระเข้ ผ่านไปหนึ่งปีเขามีหญิงอื่น พอจับได้ถามว่าจะไปกับใคร เขากลับบังคับให้ยอมรับภรรยาน้อย ผู้เขียนกลุ้มจนคิดฆ่าตัวตายแต่ทนเพื่อลูก ต่อมาเขาเบื่อภรรยาน้อยเอง แล้วเริ่มดื่มเหล้า เมาทีไรก็ทุบตีเหมือนกระสอบทราย ครั้งหนึ่งเมาหนักลากลงจากเตียงต่อยจนตัวบวมเขียวหน้าเต็มไปด้วยเลือด มีช่วงถอดเพี้ยนและช่องว่างราว 6317-6424 วินาที ต่อมาตั้งท้องสี่ห้าเดือนจึงกลับไทยไปทำแท้ง แล้วไปหาร่างทรงถามถึงลูก ร่างทรงบอกว่าไปเป็นกุมารทอง ไม่อยากเกิดเป็นมนุษย์เพราะกลัวลำบาก พักฟื้นแล้วกลับไปขอแยกทางกับสามี จากนั้นประชดชีวิต ดื่มเหล้ากลางคืนไม่กลับบ้าน ควงผู้ชายไม่ซ้ำหน้าราว 20 คน ตั้งใจทำให้ผู้ชายผิดหวัง

ช่วงราว 6734-6845 วินาทีไม่มีบรรทัดถอดเสียง แล้วเล่าต่อว่าชายคนหนึ่งเห็นใจผู้เขียนมากขึ้นจนสารภาพว่าอยากให้เป็นคู่แท้ตลอดไป แม้เขามีภรรยาแล้วแต่ต่างคนต่างอยู่และกำลังจะแยกทาง ผู้เขียนยังไม่แน่ใจเพราะแผลใจจากสามีคนก่อน จึงลองใจด้วยการแกล้งทำตัวไม่ดีอยู่นาน ตัวเลขระยะเวลาถอดเสียงไม่ชัด เพื่อให้เขากลับไปหาภรรยา ทั้งเที่ยว กินเหล้า ควงผู้ชายต่อหน้า พาผู้ชายเข้าบ้าน แต่เขาเป็นเหมือนพ่อพระ ไม่เคยขัดใจ ไม่บ่นสักคำ ให้เงินใช้ได้ทุกเรื่อง และให้อภัยเสมอ บอกว่าเธอคงเจ็บปวดมากกับสิ่งที่ผ่านมา เราไม่โกรธและไม่โทษเธอ ผู้เขียนจึงตั้งใจเป็นศรีภรรยาที่ดีให้สมกับความดีของเขา ต่อด้วยช่วงพักที่มีแต่บรรทัดคั่นและช่องว่างราวสองนาที

ผู้เขียนได้ดูรายการ DMC จึงเริ่มเข้าใจเรื่องราวของชีวิต แล้วแนะนำธรรมะให้สามีรู้จัก สามีสนใจพระพุทธศาสนาอยู่ก่อนแล้ว ชอบค้นหาวัดทางอินเทอร์เน็ตและไปวัดต่าง ๆ พอรู้จัก DMC ก็ยิ่งศรัทธา ปัจจุบันสามีทำงานต่างประเทศ ชื่อประเทศถอดได้คล้ายอัฟกานิสถาน ยังไม่ยืนยัน ส่งเงินมาให้สร้างพระธรรมกายประจำตัว คล้องพระของขวัญติดตัวตลอด ทำอาหารถวายพระพุทธรูปทุกวันพระ และสัญญาว่าถ้าได้กลับมาทำงานในประเทศไทยจะบวช

ชุดคำถามแบ่งเป็นสามหมวด หมวดพี่ชายคนโต ถามบุพกรรมที่ได้ภรรยานอกใจ กรรมเจ้าชู้ของสามีที่ภรรยานอกใจกับภรรยาที่สามีนอกใจฝ่ายไหนมากกว่า ภาพหลอนคนเรียกตอนเป็นบ้าคืออะไร ทำไมร่างทรงพ่อกุมารตามกลับแล้วอาการดีขึ้น คนที่มาบอกว่าจะมาเอาตัวไปคือใคร ตายแล้วไปไหนและบุญบวชลูกชายสามคนส่งผลอย่างไร หมวดหลานและพี่ชายคนที่สาม ถามว่าผู้เขียนมีกรรมไหมที่นอนกอดหลานจนตาย หลานไปภพภูมิไหน ได้รับบุญไหม พี่ชายคนที่สามยากจนเพราะอะไร และทำไมไม่ชอบผู้เขียน หมวดผู้เขียน ถามบุพกรรมที่มีสามีหลายคนที่พนัน ดื่มเหล้า เจ้าชู้ ทุบตี กรรมที่ตกหน้าต่างหลังหัก กรรมทำแท้งและลูกเป็นกุมารทองจริงไหม ทำไมทำตัวเหลวแหลกกับสามีคนที่สาม เคยเป็นคู่สร้างคู่สมกันไหม วิธีแก้วิบากกรรม ครอบครัวสร้างบารมีกับหมู่คณะมาอย่างไร และทำไมลูกสาวสามคนต่างบิดาไม่ปรองดองกัน หลังคำถามราว 7406-7572 วินาทีมีแต่บรรทัดเพี้ยน

พี่ชายคนโตได้ภรรยานอกใจเพราะสมัยเกิดเป็นผู้หญิงเคยนอกใจสามีมาก่อน เพศสลับกันได้ ส่วนสามีที่ภรรยานอกใจกับภรรยาที่สามีนอกใจมีกรรมเจ้าชู้พอ ๆ กัน เป็นกรรมเก่าของฝ่ายที่ถูกนอกใจ และเป็นกรรมใหม่ของฝ่ายที่ทำ ภาพคนเรียกให้ตามไปตอนเป็นบ้าเป็นภาพหลอนจากกรรมสุราในอดีต ไม่มีใครมาเรียกจริง ที่ร่างทรงพ่อกุมารไปตามกลับแล้วดีขึ้นเพราะกรรมเบาบางลงพอดี ใครตามหรือไม่ตามอาการก็ดีขึ้นเอง ถ้ากรรมยังหนักใครตามก็ไม่กลับ คนที่มาบอกว่าจะมาเอาตัวไปคือผู้ที่เห็นในบัญชีว่าพี่ชายใกล้หมดอายุขัย คนใกล้หมดอายุขัยจะเห็นกันได้ คำเรียกผู้นั้นถอดเสียงไม่ชัด พี่ชายตายแล้วไปเป็นภุมมเทวาชั้นดีในหมู่บ้านภุมมเทวาแห่งหนึ่ง ด้วยบุญในพระพุทธศาสนาและบุญบวชลูกชายทั้งสามคน กายละเอียดขอให้บวชลูกคนเล็กก่อนจึงยอมไป

ผู้เขียนนอนกอดหลานที่ป่วยจนตายตอนอายุไม่ถึงสิบขวบ ไม่ได้บาปอะไร เป็นกรรมเก่าของหลานที่เคยฆ่าสัตว์โดยเฉพาะลูกสัตว์ไว้มาก จึงตายตั้งแต่เยาว์วัย หลานไปเกิดเป็นมนุษย์ทันที ไม่ได้เป็นกุมารทองตามที่คนทรงบอก และเป็นมนุษย์แล้วจึงรับบุญไม่ได้ พี่ชายคนที่สามยากจนเพราะอดีตเคยรวยแต่ตระหนี่ ไม่ทำทาน ไม่ช่วยเหลือพี่น้อง ที่ไม่ชอบผู้เขียนเพราะฝังใจว่าผู้เขียนทำให้ลูกเขาตาย ไม่ได้มีวิบากกรรมร่วมกันในอดีต ให้ทำดีกับเขาเรื่อย ๆ อย่าถือโกรธ สักวันเขาจะเห็นความดี ส่วนผู้เขียนมีสามีหลายคนที่ดื่มเหล้า เจ้าชู้ เล่นพนัน ทำร้ายร่างกาย เป็นภาพในอดีตของตัวเองสมัยเป็นผู้ชายที่คบคนพาลนักเลงสุรา เจ้าชู้ เล่นพนัน เมาแล้วทำร้ายภรรยา ที่ปีนหน้าต่างตกหลังหักสะโพกหลุด เพราะอดีตเป็นเจ้ามือการพนัน ตามทวงหนี้นักพนันแล้วทำร้ายจนหลังหัก สะโพกฟกช้ำ

ครูไม่ใหญ่ว่ามีคนส่งข่าวมาว่าจะมีกฎหมายให้ทำแท้งได้ แล้วตอบว่าการทำแท้งเป็นวิบากกรรม บุญปนบาป แม้เจตนาดีแต่เจือด้วยโมหะ ขาดความรู้ความจริงของชีวิต เมื่อกรรมส่งผลชาติต่อไปอาจโดนทำแท้งบ้าง เบาหรือหนักต่างกันไป เพราะทำแท้งเป็นปาณาติบาต ถ้าปนกับกรรมเจ้าชู้จะเป็นโรคร้ายเช่นมะเร็งมดลูก มะเร็งเต้านม ลูกชายที่ถูกทำแท้งไปเกิดใหม่แล้ว เกิดตายหลายรอบแล้ว ที่ถูกทำแท้งเป็นกรรมของเด็กเองที่เคยทำแท้งมาก่อน ไม่ได้ไปเป็นกุมารทองตามที่ร่างทรงบอก ร่างทรงคุ้นกับเรื่องกุมารทองก็เลยว่ากุมารทอง จะแก้ไขต้องทำบุญทุกบุญทั้งทาน ศีล ภาวนา ต่อด้วยบรรทัดคั่นช่วงพักที่ถอดซ้ำราวครึ่งนาที

ผู้เขียนกับสามีคนที่สามเคยเป็นสามีภรรยาที่ชวนกันสร้างบุญมา จึงเป็นคู่บุญคู่บารมี ไม่ใช่คู่สร้างคู่สม ที่ทำกับสามีอย่างนั้นมีวิบากกรรมว่าชาติต่อไปถ้าเป็นผู้ชายจะได้ภรรยาเจ้าชู้เหมือนตัวเองชาตินี้ ถ้าเป็นผู้หญิงจะเบี่ยงเบนทางเพศ ถ้าใกล้ตายเห็นภาพเหล่านี้ใจหมองจะไปนรก วิธีแก้คือลืมอดีตที่ผิดพลาดให้หมด อย่าทำผิดซ้ำเด็ดขาด สร้างบารมีเต็มที่ทั้งทาน ศีล ภาวนา ปฏิบัติธรรมให้เข้าถึงพระธรรมกาย และอธิษฐานจิตให้พ้นวิบากกรรมทุกวัน ผู้เขียน สามี และลูกสาวสามคนสร้างบารมีกับหมู่คณะแบบกองเสบียง ทำบุญตามอารมณ์ บางทีทำบางทีไม่ทำ นาน ๆ ครั้ง จึงพลัดจากหมู่คณะมาหลายกัป ลูกสาวสามคนต่างบิดาไม่ค่อยปรองดองเพราะผู้เขียนเคยทำทานโดยไม่เคารพและชอบทะเลาะกับพี่น้อง แก้ด้วยให้ความอบอุ่นลูกเท่า ๆ กัน สอนให้รักกัน สามัคคี ให้อภัย ยิ้มแย้มเข้าหากัน อดทน อดกลั้น อดออม แบ่งปันกัน ท้ายช่วงถอดเพี้ยนอ่านไม่ได้

ผู้ประกาศเกริ่นว่าเรื่องต่อไปเพื่อประโยชน์ในการสร้างบารมีและเป็นแบบอย่างแก่นักเรียนทั่วโลก ครูไม่ใหญ่ว่าหวานจังเป็นเรื่องความรัก คุณตาของผู้เขียนเป็นชาวจีนแผ่นดินใหญ่อพยพมาอยู่พระนครศรีอยุธยา ค้าขายขยันขันแข็ง มีน้ำใจช่วยเพื่อนบ้าน งานบวชงานแต่งไปเป็นพ่อครัว บ้านไหนมีคนตายก็ไปช่วยทำศพ มัดตราสัง นำไปเผาที่วัดโดยไม่หวังตอบแทน แต่มักดื่มเหล้าเซี่ยงชุนเป็นประจำ และเสียชีวิตด้วยเส้นเลือดในสมองแตกเมื่ออายุหกสิบกว่าปี คุณยายเป็นชาวกรุงเก่า โชคดีที่แต่งงานกับคุณตา คุณตาไม่ให้ทำอะไรเลยเพราะไม่ค่อยแข็งแรง งานบ้าน ทำกับข้าว เลี้ยงลูก คุณตาทำเองหมดด้วยความเต็มใจ คุณยายเสียชีวิตในวัยห้าสิบปีขณะหลับ มีบุตรด้วยกันหกคน

คุณแม่ของผู้เขียนเป็นบุตรคนที่สอง แต่เป็นหัวเรี่ยวหัวแรงหลักหาเลี้ยงพี่น้อง สมัยสาวสวยมาก ขายอาหารที่สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา วันหนึ่งเหลือบไปเห็นชายหนุ่มร่างสูงโปร่งแต่งเครื่องแบบพนักงานรถไฟ ดูสง่า คมชัด หล่อ เพิ่งย้ายมาทำงานที่สถานีนี้ ก้าวลงจากรถไฟพร้อมกระเป๋าเสื้อผ้าเก่าหนึ่งใบ วันแรกที่เจอเป็นวันวาเลนไทน์ คุณแม่รู้สึกว่าใช่เลย และนึกว่าตาคนนี้ทำไมน่าสงสารจัง ส่วนชายหนุ่มสบตาแล้วรู้สึกเหมือนไฟช็อตแปลบเข้าไปในใจ นึกถามตัวเองว่าทำไมรู้สึกผูกพันกับผู้หญิงคนนี้จัง ครูไม่ใหญ่แซวสลับตลอดว่าพระเอกหรือพระรอง หลายวันต่อมาชายหนุ่มมานั่งทานข้าวที่ร้านใกล้ร้านของคุณแม่ แล้วคุณแม่เดินผ่านมาพอดี

คุณแม่ทักว่าพี่ทานน้ำไหม ครูไม่ใหญ่แซวว่ามองนางเอกจนข้าวติดคอ นี่คือบทสนทนาแรกที่ทำให้รู้จักกัน เมื่อชายหนุ่มรู้ว่าคุณแม่ขายอาหารที่สถานีก็ว่าจ้างให้ทำอาหารใส่กล่องส่งเช้าเย็น วันหนึ่งได้เจอกันสองครั้ง เมนูคือแกงจืดกับผัดผัก ครูไม่ใหญ่อธิบายว่าแกงจืดเป็นแกงมาตรฐานที่ทุกชาติต้องมีเพื่อปรับรสเปรี้ยวหวานมันเค็มให้อยู่ระดับกลาง คุณแม่เห็นว่าไม่ยากจึงตกลง ส่งอาหารจากวันเป็นเดือนเป็นปี ราวเจ็ดร้อยสามสิบครั้งที่ได้เจอกันคุยกัน ชายหนุ่มไม่เคยเบื่อเมนูเดิม กลับรู้สึกอร่อยทั้งรสอาหารและถ้อยคำกับรอยยิ้มของคุณแม่ แกงจืดทุกวันแต่ความรักไม่จืด เข้มข้นขึ้นจนต้องเอ่ยปากบอกรัก

คุณพ่อพิสูจน์รักด้วยการกินแกงจืดกับผัดผักโดยไม่เคยบ่น บอกแต่ว่าอร่อย ฝ่ายคุณแม่ไม่รับรักง่าย ๆ พิจารณาอย่างถี่ถ้วนแล้วเห็นว่าเป็นคนดี ไม่ดื่มเหล้า ไม่เจ้าชู้ ไม่เล่นการพนัน จึงรับรัก ต่างถนอมดูแลความรักกันอย่างดี แต่เส้นทางรักไม่ราบรื่นเหมือนในละคร จู่ ๆ ทางการรถไฟมีคำสั่งย้ายชายหนุ่มไปสถานีรถไฟสามเสน คุณแม่รู้สึกว่าระยะทางหัวใจห่างไกลเหลือเกิน อยากติดปีกบินตามไป หลังย้ายไปทั้งคู่ยังเขียนจดหมายรักถึงกันเสมอ ช่วงนี้มีบรรทัดเดียวยาวราวสองนาที ฉบับแล้วฉบับเล่า จนในที่สุดเขาตัดสินใจนั่งรถไฟจากสามเสนมาสู่ขอคุณแม่ ครูไม่ใหญ่แซวว่าได้จดหมายเป็นเข่ง

ชายหนุ่มคนนั้นคือคุณพ่อของผู้เขียน เป็นคนไทยเชื้อสายจีน เกิดที่อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ เป็นบุตรคนที่สองในพี่น้องสิบเอ็ดคน แรกเกิดป่วยเป็นฝีขนาดใหญ่ที่ศีรษะจนแทบเอาชีวิตไม่รอด ส่วนแม่ของพ่อก็ป่วยหนัก อากงจึงให้ยายของพ่อรับไปเลี้ยงตั้งแต่แบเบาะจนโต เรียนโรงเรียนช่างก่อสร้างอุเทนถวาย จบแล้วสมัครเป็นทหารเรือประจำฐานทัพเรือสัตหีบสองปี จากนั้นรับราชการรถไฟจนเกษียณ เดิมแข็งแรง ชอบวิ่ง ชกมวย ยกน้ำหนัก แต่หลังเกษียณมักหน้ามืดเป็นลม ขาชาไม่มีแรง ยังออกกำลังกายสม่ำเสมอเท่าที่สังขารอำนวย ปัจจุบันยังมีชีวิตอยู่