พระเจ้าอชาตศัตรู

สารคดีเล่าว่าเมื่อผู้คนที่มาชมสมบัติของท่านโชติกเศรษฐีน้อยลง พระเจ้าพิมพิสารจึงเสด็จไปพร้อมข้าราชบริพาร เมื่อถึงซุ้มประตูที่หนึ่ง หญิงรับใช้ถวายมือให้พระราชาเพื่อนำเสด็จ แต่พระองค์ทรงละอายเพราะเข้าพระทัยว่าเป็นภรรยาของเศรษฐี จึงไม่วางพระหัตถ์บนแขนของนาง และเป็นอย่างนี้ทุกประตู เมื่อถึงหน้าปราสาท พื้นที่ประดับด้วยแก้วมณีปรากฏเหมือนเหวที่ลึก พระราชาทรงแคลงพระทัยว่าเศรษฐีขุดบ่อล่อให้ตกลงไป เศรษฐีจึงกราบทูลว่าไม่ใช่บ่อแล้วเดินนำเสด็จเอง ในครั้งนั้นพระราชกุมารอชาตศัตรูซึ่งยังทรงพระเยาว์ตามเสด็จมาด้วย เมื่อเห็นสมบัติก็ทรงดำริว่าพระบิดาเป็นถึงพระราชาแต่ประทับในพระราชมณเฑียรที่ทำด้วยไม้ ขณะที่คหบดียังได้อยู่ปราสาทแก้วเจ็ดประการ จึงตั้งใจว่าเมื่อได้เป็นพระราชาจะยึดเอาปราสาทนี้มาเป็นของตน

เล่าว่าพระเจ้าอชาตศัตรูยังคิดจะยึดปราสาทเรื่อยมา กระทั่งเจริญวัยเป็นเจ้าชายผู้มีร่างกายแข็งแกร่ง เมื่อได้คบกับพระเทวทัตและปลงพระชนม์พระราชบิดาคือพระเจ้าพิมพิสารแล้วขึ้นครองราชสมบัติ ก็ยกทหารจำนวนมากไปยึดปราสาทและสมบัติของโชติกเศรษฐี แต่พอไปถึง กำแพงแก้วที่ใสกระจ่างสะท้อนให้เห็นภาพกองทัพของพระองค์เอง จึงสำคัญว่าเศรษฐีเตรียมการตอบโต้ ไม่อาจเสด็จเข้าไปได้ ฝ่ายยักษ์ที่รักษาซุ้มประตูซุ้มแรกก็เนรมิตกายให้ใหญ่โตแล้วไล่ตะเพิดพระเจ้าอชาตศัตรูและทหารจนแตกพ่ายกระจัดกระจายไปทั่วสารทิศ

เล่าว่าเช้าวันนั้นโชติกเศรษฐีบริโภคอาหารแต่เช้าตรู่แล้วไปพระวิหารเพื่อเข้าเฝ้าพระบรมศาสดา พระเจ้าอชาตศัตรูแม้พ่ายแพ้แก่ยักษ์ก็ไม่ท้อถอย ตามเศรษฐีไปยังพระอารามเพื่อจะยึดทรัพย์ให้ได้ เศรษฐีจึงทูลว่าหากตนไม่ปรารถนาแล้ว แม้พระราชาผู้มีอานุภาพมากนับพันก็ไม่สามารถยึดเรือนและทรัพย์ของตนไปได้แม้เพียงเส้นด้าย แล้วทูลเชิญให้ทรงพิสูจน์ด้วยการถอดแหวนที่นิ้วมือของท่าน ปรากฏว่าแม้พระเจ้าอชาตศัตรูมีพละกำลังมหาศาลก็ถอดออกไม่ได้แม้วงเดียว ครั้นแล้วเศรษฐีให้ลาดผ้าสาฎกลงแล้วทำนิ้วทุกนิ้วให้ตรง แหวนเหล่านั้นก็เคลื่อนออกจากนิ้วมือเองอย่างน่าอัศจรรย์

สรุปว่าท่านเป็นมนุษย์มหัศจรรย์ มีสมบัติจักรพรรดิตักไม่พร่อง รวยกว่าพระราชา อยู่อย่างเทวดาบนสวรรค์เหมือนจำลองสวรรค์มาอยู่ในเมืองมนุษย์ แต่รวยจนเบื่อจนอิ่มตัวแล้วออกบวช แปลว่าเพศนักบวชมีคุณค่ามากกว่าการมีสมบัติจักรพรรดิ จึงเตือนว่าบวชแล้วอย่ากลับไปหา เพราะท่านโชติกเศรษฐียังเห็นว่าเพศนักบวชดีกว่าสมบัติจักรพรรดิ ปราสาทแก้ว นางแก้ว ดวงแก้ว แล้วเล่าย้อนว่าพระเจ้าอชาตศัตรูมีกำลังมหาศาล นั่งยอง ๆ ยังกระโดดได้ถึงสี่สิบศอก คิดเป็นสิบวาหรือยี่สิบเมตร เท่ากับดาดฟ้าตึกเจ็ดชั้น แต่ยังดึงแหวนจากนิ้วมือของท่านโชติกเศรษฐีไม่ออกเลยจนเหงื่อพลั่งพรูออกมา

ทบทวนว่าเคยศึกษาชฎิลเศรษฐีที่มีภูเขาทองผุดขึ้นหลังบ้าน และโชติกเศรษฐีที่มีปราสาทแก้วและสมบัติตักไม่พร่องเกินกว่าพระราชา เกินกว่าพระเจ้าพิมพิสารและพระเจ้าอชาตศัตรู เป็นสมบัติที่ใครจะจี้จะปล้นก็ไม่ได้ พระเจ้าอชาตศัตรูยกทัพมายึดปราสาทด้วยพระราชอำนาจก็ทำไม่ได้ แม้แต่แหวนที่ใส่ในมือสิบนิ้วของโชติกเศรษฐีก็ดึงออกไม่ได้แม้วงเดียว ทั้งที่มีกำลังมากขนาดนั่งยอง ๆ กระโดดได้ 40 ศอกและยืนกระโดดได้ 80 ศอกคือราว 40 เมตร ต่างจากมนุษย์สมัยนี้ที่กระโดดได้สองเมตรก็ได้เหรียญและคุยโม้ไปทั่วโลก เพราะท่านมีกำลังเท่าช้างสารห้าเชือก

ขยายความว่าเวลาบุญส่งผลเป็นเรื่องอัศจรรย์ สมบัติที่เกิดจากบุญใครก็แย่งชิงไม่ได้ แม้พระราชาที่มีพระราชอำนาจมากอย่างพระเจ้าอชาตศัตรูก็ทำไม่ได้ เพียงเอ่ยวาจาว่าเป็นสมบัติของพระราชา ทองก็กลายเป็นดิน แล้วชวนคิดถึงบุญใหญ่ข้างหน้า ว่าเมื่อมหารัตนวิหารคดเสร็จจะจุพระได้สองชั้นราวหกแสนรูป รวมกับสาธุชนในลานอีกล้านเศษ ถวายทานทีละหกแสนองค์ตลอดเจ็ดวัน หรือแม้ทยอยวันละสามแสนองค์ร้อยวันก็ได้ถึงสามสิบล้านองค์