ปรินิพพาน

สมมติว่าโลกนี้ไม่มีศาสนาเลย เราเป็นคนป่าแต่มีการศึกษาอ่านหนังสือได้ กำลังแสวงหาว่าจะนับถือใครเป็นบรมศาสดา และคำสอนใดจะแนะนำให้ดำเนินชีวิตถูกต้อง รู้เรื่องราวความเป็นจริงของชีวิต และมีผู้พิสูจน์ได้ ครูไม่ใหญ่ว่าคนต้องนับถือศาสนาที่มีเหตุผล ให้ดูตั้งแต่ชาติกำเนิดของศาสดา ลักษณะมหาบุรุษที่ครบทุกประการ ประวัติการเรียนที่จบครูเก่งที่สุดในชมพูทวีปตั้งแต่อายุเจ็ดขวบภายในเจ็ดวัน และคำสอนที่มีเหตุมีผล แม้ใกล้ปรินิพพานยังเปิดให้ถามข้อสงสัย ซึ่งไม่มีใครถามเพราะหายสงสัยหมด จึงสรุปว่าศาสนาที่มีเหตุผลย่อมได้รับการยอมรับจากผู้มีดวงปัญญา

ครูไม่ใหญ่อธิบายว่าประวัติพระพุทธเจ้าชัดเจน เดิมเป็นปุถุชนธรรมดา ปรารถนาพุทธภูมิตั้งแต่กลางทะเลขณะแบกมารดา สร้างบารมีเอาชีวิตเป็นเดิมพันนับอสงไขย ก่อนมาเกิดอยู่สวรรค์ชั้นดุสิต เทวดาอัญเชิญแล้วตรวจดูปัญจมหาวิโลกนะ ลงสู่พระครรภ์พระมารดาในตระกูลกษัตริย์ สั่งสอน 45 พรรษา และปรินิพพานอย่างสง่างามในท่าสีหไสยาสน์ ทรงถามพุทธบริษัทว่าใครมีข้อสงสัยในคำสอนให้ถามเสียตอนยังมีชีวิต ไม่ต้องเกรงใจ ซึ่งยังไม่เคยเห็นศาสดาที่ไหนทำ แสดงจิตวิญญาณความเป็นบรมครูผู้ให้แสงสว่าง

ขณะพระพุทธเจ้าเข้าสมาบัติต่าง ๆ ก่อนปรินิพพาน ปุถุชนที่พร้อมจะร้องไห้คอยมองพระอนุรุทธะ ซึ่งบอกว่ายังไม่ปรินิพพาน กำลังเข้าสมาบัติไปตามลำดับ เมื่อบอกว่าปรินิพพานแล้วปุถุชนจึงร่ำไห้ ประวัติชัดเจนอย่างนี้ ครูไม่ใหญ่จึงบอกคุณแจ๊กกี้ว่าต้องคิดใหม่ ต้องแยกให้ออก