นิพพิทา

อธิบายข้อเก้าว่าคลายความกำหนัด คือคลายความผูกพันยึดมั่นถือมั่นในคนสัตว์สิ่งของและภพภูมิ แล้วแยกให้ชัดว่านิพพิทาไม่ใช่ความเบื่อเซ็ง บางคนเดินจงกรมแล้วเบื่อเพราะเมื่อยและไม่เห็นอะไร นั่นคนละเรื่องกับนิพพิทา นิพพิทาเกิดหลังจากธรรมจักษุญาณทัสสนะ เห็นการเวียนว่ายตายเกิด เกิดปุพเพนิวาสานุสติญาณและจุตูปปาตญาณ จึงเบื่อในการเกิด เพราะเกิดแล้วก็ต้องแก่ เจ็บ ตาย มีความโศก ไม่สมหวัง พลัดพรากจากสิ่งที่รัก แต่เป็นความเบื่อที่มีความสุข ไม่ใช่เบื่อเซ็ง จากนั้นวิชชาที่สามก็เกิดขึ้น เป็นข้อที่สิบคือมุ่งเข้าสู่ความหลุดพ้น เกิดอาสวักขยญาณไปตามลำดับ

ทรงพบคนตาย นายฉันนะอธิบายว่าคือผู้หมดฤทธิ์ในการหายใจ กายละเอียดออกไปแล้ว เหลือร่างเหมือนท่อนไม้ที่เขาทิ้งไว้ มีแต่นับวันจะผุพังเป็นอาหารของสัตว์ต่าง ๆ และตายทั้งโลกรวมทั้งพระองค์ ทรงสรุปว่าในโลกนี้มีคนแก่ คนเจ็บ คนตาย หนีไม่พ้น จึงเกิดนิพพิทา อยากพ้นสภาพเช่นนี้ ต่างจากชาวโลกทั่วไปที่เห็นเหมือนกันแต่ยังเพลิดเพลินอยู่