ศีลสมาธิปัญญา

สอนว่าวันพระต้องมาทบทวนให้โยมรู้จักพระและให้พระรู้จักตัวเอง ว่าเข้ามาบวชด้วยวัตถุประสงค์อะไร พระคือผู้ที่เห็นภัยในวัฏสงสาร อดีตก็เคยเป็นคฤหัสถ์เหมือนพวกเรา แต่ถึงจุดอิ่มตัวในเพศคฤหัสถ์ เห็นว่าชีวิตแบบนั้นซ้ำ ๆ ซาก ๆ ไม่ได้มีอะไร จึงลาออกจากเพศคฤหัสถ์เข้ามาสู่ร่มเงาของพระพุทธศาสนา บวชเพื่อทำพระนิพพานให้แจ้ง สลัดตนให้พ้นจากกองทุกข์ ด้วยการทำจิตให้บริสุทธิ์โดยเจริญศีล สมาธิ ปัญญา ให้ศีลบริสุทธิ์เป็นบ่อเกิดแห่งสมาธิ สมาธิเป็นบ่อเกิดแห่งปัญญา จึงเห็นไปตามความจริงด้วยธรรมจักขุและญาณทัสสนะ เกิดวิมุตติญาณทัสสนะ

เฉลยว่าอดีตพ่อบ้านประสบอุบัติเหตุรถชนขณะพานักเรียนข้ามถนน เพราะกรรมจากการล่าสัตว์เป็นเกมกีฬาในชาตินั้น บางครั้งขุดหลุมพรางดักสัตว์ เมื่อสัตว์ตกลงมาก็เอาหินทุ่มจนตาย วิบากกรรมนี้จึงส่งผล แต่รอดมาได้เพราะบุญบวชทั้งในอดีตและปัจจุบันที่เคยบวชเป็นสามเณรมาช่วยไว้ ตอนอายุสิบปีตกต้นมะขามศีรษะแตกไม่ได้เย็บจนเป็นแผลเป็นขนาดใหญ่ก็เพราะกรรมล่าสัตว์ที่ทำหลายครั้งมาส่งผล และการเป็นคนขี้หลงขี้ลืมเพราะเศษกรรมปาณาติบาตในครั้งนั้นรวมกับเศษกรรมดื่มสุรามาส่งผล จะแก้ไขต้องเจริญศีล สมาธิ ปัญญาอย่างเต็มที่จนตลอดชีวิตก็จะพ้นจากวิบากกรรมนี้ได้

สอนว่าพระต้องมีชีวิตที่แตกต่าง อย่างการกินอาหาร ชาวบ้านใช้คำว่ากินหรือรับประทาน ซึ่งแปลว่าเอาอาหารเข้าปากเพื่อรีดโอชะวิตามินมาหล่อเลี้ยงสังขารแล้วขับถ่ายกากออกไป แต่พระใช้คำว่าฉัน ซึ่งมาจากคำว่าจังหัน คือฉันอย่างมีสติ รู้ว่าฉันไปทำไม เพื่อมีกำลังมาทำความดีทำความบริสุทธิ์ ทำพระนิพพานให้แจ้ง ชาวบ้านใช้คำว่านอน แต่พระใช้คำว่าจำวัด มาจากวัตร คือนอนอย่างมีสติ ระลึกถึงพระรัตนตรัยหรือศีลสมาธิปัญญา

อย่าให้สิ่งใดเป็นอุปสรรคต่อการศึกษาศีล สมาธิ ปัญญา แม้ได้รับมอบหมายภารกิจจากหมู่คณะ การทบทวนธรรมวินัยและเป้าหมายของการบวชต้องทำทุกวันขาดไม่ได้แม้วันเดียว เพราะอกุศลพร้อมแทรกตลอด 24 ชั่วโมง เรายังไม่หมดกิเลส อย่าคลุกคลีกับสิ่งที่เป็นภัยต่อพรหมจรรย์