นายปุณณะ

เล่าว่าเศรษฐีมียุ้งข้าวสาลีแดงจำนวนพันสองร้อยห้าสิบยุ้ง ซึ่งมิได้มีไว้เพื่อครอบครัวเท่านั้นแต่มีไว้แจกจ่ายคนทั้งหลาย เมื่อแจกข้าวในยุ้งหมดแล้ว เพียงท่านแหงนดูท้องฟ้า ลำข้าวสาลีแดงก็ไหลลงจากอากาศทำให้ฉางเต็มดังเดิม ภรรยาของท่านตักข้าวแจกเท่าไรข้าวในหม้อก็ไม่พร่อง บุตรชายคือธนัญชัยเศรษฐี บิดาของนางวิสาขา ถือถุงเงินหนึ่งพันกหาปณะแจกเท่าไรเงินก็ยังเต็มถุงเช่นเดิม หญิงสะใภ้ถือกระบุงข้าวเปลือกแจกเท่าไรก็ไม่พร่อง กระทั่งทาสชื่อนายปุณณะเมื่อไถนาเพียงครั้งเดียวก็เกิดรอยไถขึ้นถึงเจ็ดรอย

สารคดีเล่าว่าเมื่อเริ่มเข้าสู่ยุคฉาตกภัย เกิดความแห้งแล้งไปทั่วทุกหัวระแหง ผู้คนอดอยากหิวโหยล้มตายเป็นจำนวนมาก ท่านเศรษฐีนำข้าวออกมาบริโภคทั้งอย่างใช้เลี้ยงบริวาร จนข้าวที่เก็บไว้ในฉางและในตุ่มหมดลง ท่านจึงเรียกบริวารมาและอนุญาตให้หนีเข้าป่าไปเพื่อรักษาชีวิตให้รอด เมื่อภัยสงบแล้วจึงค่อยกลับมา บริวารทั้งหลายทำตามคำของเศรษฐี จะมีก็เพียงทาสผู้ซื่อสัตย์ที่ชื่อปุณณะเท่านั้นที่ไม่ยอมจากเจ้านายไปไหน ในเรือนจึงเหลือคนอยู่เพียงห้าคน คือท่านเศรษฐี ภรรยา บุตร บุตรสะใภ้ และนายปุณณะ ทั้งห้าเลี้ยงชีพด้วยข้าวเปลือกที่ฝังไว้ในดินและที่ฉาบทาไว้กับฝาเรือน