เนกขัมมบารมี

ทำไมพระเตมีย์ทำเป็นใบ้ทั้งที่พูดได้ ในยุคนี้ประเทศไหนเจอเรื่องที่ไม่เข้าทางก็ควรทำอย่างพระเตมีย์ พูดได้แต่ไม่พูด ปล่อยให้เขาพูดไปก่อนเพราะมีเรื่องพูดไม่กี่เรื่อง เดี๋ยวก็จบไปเอง พอเขาสงบแล้วค่อยออกมาพูด พระเตมีย์ตอนหลังก็เลิกใบ้ ท่านพูดแต่สิ่งที่มีประโยชน์ ช่วงที่มีอะไรผ่านมาให้สวดมนต์ เจริญเมตตา พาครอบครัวไปเที่ยว หาของอร่อยกิน แล้วบำเพ็ญเนกขัมมบารมี จากนั้นชวนชมละครตอนที่สอง

เทปละครทศชาติชาดกพระเตมีย์ผู้ยิ่งด้วยเนกขัมมบารมีตอนที่สอง บทนำว่าคนยังไม่รู้ว่าต้นแบบชีวิตที่ดีที่สุดเป็นอย่างไร ผู้ประสบความสำเร็จสูงสุดไม่มีใครเกินพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จึงควรศึกษาอดีตชาติของพระองค์ และตัดความสงสัยว่าคนธรรมดาไม่ต้องสร้างบารมี ที่จริงทั้งผู้ปรารถนาพุทธภูมิ ปัจเจกพุทธเจ้า และอรหันตสาวกต้องสร้างบารมีทั้งหมด ต่างกันที่ความเข้มข้น เลือกเรื่องพระเตมีย์ก่อนเพราะเนกขัมมบารมีทำได้ยากและสวนกระแสกิเลส แล้วทวนว่าภิกษุทูลถามพระพุทธองค์เรื่องการสละราชสมบัติออกบวช

ครูไม่ใหญ่สรุปเรื่องพระเตมีย์ผู้ยิ่งด้วยเนกขัมมบารมี ใช้เวลาสิบหกปีผ่านการทดลองสารพัดจนสำเร็จในที่สุด (ช่วงต้นถอดเสียงเพี้ยนปนภาษาอังกฤษ) แล้วย้ำนิยามพระโพธิสัตว์ว่าคือบุรุษผู้ตั้งใจแน่วแน่จะสร้างบารมีเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองแล้วนำความรู้มาสั่งสอนมนุษย์และเทวดา พ้นแล้วไม่กลับมาเกิดอีก ใครที่ว่าผู้หมดกิเลสแล้วกลับมาเกิดใหม่เป็นพระโพธิสัตว์ได้ชื่อว่ากล่าวตู่พุทธพจน์ เพราะหมดกิเลสแล้วกลับมาไม่ได้ เหมือนต้นตาลยอดด้วนที่ไม่มีโอกาสงอกอีก นอกจากลูกตาลที่เอาไปปลูกใหม่ นักเรียนพึงทำความเข้าใจเช่นนี้

มินิซีรีส์พระเตมีย์ผู้ยิ่งด้วยเนกขัมมบารมี (ช่วงเปิดถอดเสียงหลุดเป็นคำมั่ว) ทวนฉากที่พระเจ้ากาสิกราชเสด็จถึงอาศรมด้วยขบวนทัพยิ่งใหญ่ พระเตมีย์ฤๅษีลงมาต้อนรับ ต่างถามทุกข์สุข พระเตมีย์ว่าป่าสงบสงัดทำให้สงัดกายใจ แล้วนำใบหมากเม่านึ่งมาถวาย บุคคลอยู่ในที่สงัดมีใจสงบ บริโภคอะไรก็มีรส พระนางจันทาเทวีเสด็จมาถึง พระราชาชวนพระเตมีย์กลับไปครองราชย์เพราะยังหนุ่มรูปงาม ควรเป็นที่พึ่งของราษฎร จะหาเจ้าหญิงให้อภิเษก มีโอรสธิดาแล้วค่อยบวช พระเตมีย์ทูลว่าผู้จะบวชประพฤติพรหมจรรย์ควรบวชตั้งแต่ปฐมวัย นักปราชญ์มีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นต้นสรรเสริญการบวชของคนหนุ่ม ราชสมบัติเป็นเหตุให้ก่ออกุศลกรรมมาก ชาติก่อนพระองค์เคยเป็นกษัตริย์ครองราชย์เพียงยี่สิบปี แต่ต้องเสวยทุกข์ในนรกนานแปดหมื่นปี เห็นภัยนั้นน่ากลัว ชีวิตมนุษย์น้อยนัก ทุกคนต้องบ่ายหน้าสู่ความตาย จึงปรารถนาจะพ้นจากภัย

บทสรุปท้ายมินิซีรีส์ว่าเรื่องพระเตมีย์เป็นการบำเพ็ญเนกขัมมบารมีขั้นสูงสุดที่เรียกว่าปรมัตถบารมี แม้ยังทรงพระเยาว์ก็มีพระทัยแน่วแน่จะออกบรรพชา ทนบททดสอบที่ยากยิ่งและรอคอยยาวนาน ไม่ละขันติธรรม จนออกผนวชสำเร็จและผู้คนพากันบวชตาม พวกเราเคยสร้างบารมีเป็นทีมใหญ่มาหลายชาติ เมื่อหวังบุญบารมีอันไพบูลย์ต้องเข้มแข็งหนักแน่น ไม่ละความตั้งใจเดิม การสร้างบารมีให้ดีที่สุดควรอยู่ในเพศนักบวชซึ่งเป็นอุดมเพศ ผู้ไม่มีภาระครอบครัวจึงควรออกบวช ส่วนผู้มีภาระครอบครัวและสังคมให้ตั้งตนในทางที่ชอบ มีศีลห้าบริสุทธิ์ ไม่ยุ่งเกี่ยวอบายมุข เว้นอคติสี่ ขวนขวายสร้างมหาทานบารมีเต็มกำลัง เพราะทานบารมีเป็นอุปการะทั้งแก่มนุษย์ เทวดา และบรรพชิต จึงขอเชิญนักสร้างบารมีทุกท่านมาร่วมพิธีหล่อพระธรรมกายหนึ่งแสนองค์เพื่อประดิษฐานภายในมหาธรรมกายเจดีย์ วันที่ 22 เมษายน 2549 เพื่อขยายสันติสุขในใจมนุษย์และสร้างสันติภาพที่แท้จริงแก่โลก

ลูกทั้ง 45 คนที่ข้ามน้ำข้ามทะเลมาบวชคราวนี้ต้องมีบุญเก่าที่สั่งสมข้ามชาติ คือเนกขัมมบารมีที่เคยบวชมาแล้วทั้งช่วงสั้นช่วงยาว เป็นดวงบุญดวงบารมีติดอยู่ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ไปเกิดประเทศไหนถึงเวลาบุญก็กระตุ้นให้คิดมาบวช ถ้าไม่มีบุญเก่าเอาช้างกี่เชือกมาลากก็ยาก การเข้ามาอยู่ในเพศสมณะไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องเว้นหลายอย่างที่คฤหัสถ์ทำ เป็นผู้เห็นภัยในวัฏสงสาร เพราะไม่ว่าจะเกิดเป็นคนจน คนรวย มหาเศรษฐี หรือผู้ปกครองประเทศ ล้วนมีทุกข์ทั้งสิ้น