พุทธบริษัทสี่

บอกว่าผู้พ้นแล้วจะอยู่ในอิริยาบถนั่งนิ่ง ๆ หลับตา เอาความเห็นกลับเข้าไปหยุดนิ่งกลางกาย ถ้ามนุษย์ทุกคนทำได้ความสงบสุขก็เกิดขึ้นในโลก จึงต้องช่วยกันขยายความรู้ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้กว้างไกล เริ่มต้นที่ตัวเราเองก่อน แล้วขยายไปในหมู่พุทธบริษัทสี่และมวลมนุษยชาติ ถ้าพุทธบริษัทสี่รวมใจกันได้ที่กลางกายจะยิ่งเร็วขึ้น

ประการที่สองคือ เมื่อประสบปัญหาก็ไม่ต้องไปไกล ไปกราบสมเด็จพระอุปัชฌาย์ คือสมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ รวมทั้งพระเถรานุเถระที่เป็นครูบาอาจารย์อยู่ที่วัดปากน้ำเป็นประจำ ท่านก็เมตตาตอบให้ทีละเรื่อง เรื่องแรกที่กราบถวายคือ หลวงปู่เคยสอนคุณยายอาจารย์และพระรุ่นเก่าไว้ว่า เวลาจะทำงานให้พระศาสนา มีความจำเป็นที่จะต้องรวมทีมพุทธบริษัทสี่ให้ได้ คือทั้งภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา และต้องได้จำนวนมากด้วย

ส่วนที่ไม่มีอย่างภิกษุณีก็ไม่ว่ากัน แต่ส่วนที่มีต้องเอามาให้เต็มที่ หลวงปู่ทำให้ดูแล้วที่วัดปากน้ำ คือรวมพระภิกษุไว้จำนวนมาก รวมอุบาสกอุบาสิกาชนิดที่อยู่ที่บ้าน ซึ่งก็คือผู้นำบุญทั้งหลาย และเมื่อภิกษุณีไม่มี หลวงปู่ก็รวบรวมแม่ชีไว้ สมัยที่หลวงปู่ยังมีชีวิตอยู่ ราวปี 2501 ถึง 2502 มีแม่ชีอยู่ประมาณห้าหกร้อยท่าน ซึ่งมิใช่น้อยเลย และยังไม่นับพระกับสามเณร

ถ้าต้องกลับไปกินข้าวบ้าน มาช่วยได้ไม่กี่ทีเดี๋ยวก็มีเสียงบ่นจากทางบ้าน โรงทานจึงจำเป็น โรงทานที่หลวงปู่สร้างขึ้นมีสองประโยชน์ คือความสะดวกของพระเณรที่ไม่ต้องห่วงเรื่องอาหารการขบฉัน จะได้ทุ่มเทกับการศึกษาและการภาวนา และส่วนที่คนไม่ค่อยรู้กันคือทำให้ศิษย์เก่าที่มาช่วยงานไม่หมดแรง เรื่องที่สองคืออยู่ช่วยงานจนดึกจนดื่นแต่ที่หลับที่นอนเตรียมไม่พอ สมัยนั้นแท็กซี่ก็ไม่ค่อยมีแต่ก็ต้องกลับ สรุปว่าถ้าจะให้ลูกศิษย์ลูกหลานกตัญญูอยู่ เรื่องกินเรื่องนอนเป็นเรื่องใหญ่ที่มองข้ามไม่ได้

ตอนเริ่มสร้างวัดยังไม่ได้ประกาศว่าเป็นวัด ใช้ชื่อว่าศูนย์พุทธจักรปฏิบัติธรรม พูดง่าย ๆ คือสำนักสงฆ์ ไม่มีสมบัติไม่มีอาคาร มาสิบคนก็พอหาที่นอนได้ พอเป็นร้อยก็ลำบาก อบรมธรรมทายาทแต่ละปีก็เป็นร้อย ถึงวันกลับมาเยี่ยมบ้านเก่าก็ค้างกันจำนวนมาก อาคารที่ใหญ่ที่สุดในสิบปีแรกคืออาคารจาตุมหาราชที่นั่งฟังกันอยู่ จุได้สามร้อยกำลังดี เบียดสุด ๆ ได้สี่ร้อยก็แทบขยับไม่ได้ ทางออกคือสมบัติที่ปู่ย่าตาทวดทิ้งไว้ให้ คือกลด จึงสะสมกลดไว้เป็นสิบเป็นร้อยเป็นพัน แม้ไม่มีอาคารนอนและเวลาจัดงานยังต้องกางเต็นท์ กลดก็เป็นคำตอบ ทำให้ที่กินที่นอนเรียบร้อย จึงรวมพุทธบริษัทสี่ได้ระดับหนึ่ง