พระโสดาบัน

ตอบว่าโทษของการขายสุราเมรัยและบุหรี่โดยเปิดเป็นซุปเปอร์มาร์เก็ต และยังบังคับให้ลูกสะใภ้ขายด้วยนั้น ถ้าทำอย่างนี้ไม่เลิก ชาติต่อไปอย่างน้อยจะต้องมีญาติและลูกหลานปัญญาอ่อนหรือโง่ที่ตัวเองต้องรับผิดชอบดูแล เพราะเอาของมอมเมาไปให้เขา และถ้าใจหมองก่อนตายจะไปอบายถึงมหานรกขุมห้า ถ้าเกิดเป็นมนุษย์ก็จะมีฐานะความเป็นอยู่ลำบากมาก จึงบอกให้เลิกเสียเถอะ ส่วนตัวเธอที่จำใจขายและใจหายทุกครั้งที่หยิบใส่ถุงให้ลูกค้า จะมีวิบากกรรมบ้างแต่น้อย เพราะใจไม่ยินดีในการขาย เทียบได้กับภรรยาที่เป็นพระโสดาบันหยิบอาวุธให้สามีทั้งที่รู้ว่าเอาไปทำผิด แต่ถ้าไม่ส่งให้สามีก็จะโกรธ

เล่าว่าพระบรมศาสดาเสด็จถึงแคว้นอังคุตตราปะเพื่อแสดงธรรมโปรดมหาชน ทรงเห็นอุปนิสัยที่จะได้บรรลุพระโสดาบันของชนหกคน คือเมณฑกเศรษฐีและภรรยา บุตรชายธนัญชัยเศรษฐีและหญิงสะใภ้สุมนาเทวี หลานสาววิสาขา และทาสชื่อปุณณะ จึงเสด็จไปประทับที่ชาติยาวันป่านอกพระนคร ท่านเศรษฐีส่งเด็กหญิงวิสาขาซึ่งขณะนั้นอายุเจ็ดขวบพร้อมเด็กหญิงบริวารห้าร้อยคนออกไปรับเสด็จ เมื่อเศรษฐีบรรลุธรรมแล้วก็กราบนิมนต์พระบรมศาสดาและพระภิกษุสงฆ์มารับบิณฑบาตที่เรือน ถวายมหาทานและฟังธรรม ในที่สุดทั้งหกคนได้บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบัน ล้วนเป็นผลแห่งบุญจากการถวายทานอย่างเอาชีวิตเป็นเดิมพันที่ทำร่วมกันมาในกาลก่อน

ปุณณเศรษฐีกราบทูลขอที่อยู่เพราะยังอาศัยตระกูลสุมนเศรษฐี พระราชาจึงมอบที่ดินที่เคยเป็นเรือนเศรษฐีเก่าให้ เมื่อสร้างเรือนเสร็จจึงทำมงคลพิธีขึ้นบ้านใหม่รวมกับพิธีฉลองฉัตรมงคลเศรษฐีเป็นงานเดียวกัน อาราธนาพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและหมู่ภิกษุมาถวายมหาทานตลอดเจ็ดวัน วันสุดท้ายพระบรมศาสดาทรงอนุโมทนาและแสดงธรรมเรื่องอานิสงส์ของทาน ศีล และการออกบวช ปุณณเศรษฐี ภรรยา และธิดาชื่ออุตรา ได้บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบันในที่นั้นเอง

เข้าช่วงสารคดีเรื่องพระราชธิดาสุมนา ผู้เกิดมามีฝนดอกมะลิตกท่วมถึงเข่า ตอนที่สอง ทบทวนจากตอนที่แล้วว่าเมื่อพระราชธิดามีพระชนมายุเจ็ดขวบ ได้รับสนองงานพระราชบิดาให้ขึ้นราชรถ 500 คัน พร้อมเด็กหญิงบริวาร 500 คน ไปรับเสด็จพระบรมศาสดา ครั้งนั้นได้ฟังธรรมและบรรลุธรรมเป็นพระโสดาบันพร้อมหญิงบริวาร เล่าบุพกรรมว่าในสมัยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี พระเจ้าพันธุมราชผู้เป็นพระพุทธบิดาทรงหวงแหนพระพุทธเจ้าและเหล่าพระสงฆ์ ยึดการปฏิบัติบำรุงไว้ลำพังพระองค์เอง ไม่ยอมให้ชาวเมืองได้ทำบุญเลย กระทั่งท่านเสนาบดีรวมกับชาวเมืองท้ารบกับพระองค์เพื่อให้ได้ทำบุญบ้าง พระเจ้าพันธุมราชไม่อาจรบกับชาวเมืองได้จึงยินยอม โดยวันแรกเป็นวาระของท่านเสนาบดี ซึ่งส่งทหารไปคุ้มกันไม่ให้ใครตัดหน้าถวายทานก่อน

บอกว่าหลังบวชแล้วจะอยู่ในพระศาสนาหรือจะสึกก็ไม่ว่ากัน เพราะตั้งแต่สมัยพุทธกาลผู้ที่เป็นพระโสดาบัน ก็ครองเรือนได้ เช่นท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี มหาอุบาสิกาวิสาขา และพระเจ้าพิมพิสารที่ปกครองประเทศ จึงบอกแม่บ้านว่าไม่ต้องห่วงว่าพ่อบ้านมาบวชแล้วจะไม่สึก ถ้าไม่สึกก็ได้เนื้อนาบุญชั้นเยี่ยม ถ้าสึกก็ได้สามีแก้ว ได้พ่อแก้วให้ลูก และประเทศไทยก็ได้บุรุษแก้วไว้ค้ำชูพระพุทธศาสนา