ความอดทน

เล่าธรรมเนียมการทักทายกันของท่านผู้รู้ ของบัณฑิตนักปราชญ์สมัยก่อน ว่าเจอหน้ากันไม่ถามว่ากินข้าวแล้วหรือยังหรือสบายดีหรือ แต่ถามว่าเธอพออดพอทนได้ไหม เพราะสังขารนี้ต้องอดต้องทน ทั้งเจอพลังแห่งโลก เจอวิบากกรรม เจอดินฟ้าอากาศ ความหิว ความกระหาย ความเหน็บชา เดี๋ยวปวดเดี๋ยวเมื่อยเดี๋ยวคัน กระทั่งคันก็เป็นความทุกข์อย่างหนึ่ง ถ้าทนไม่ได้ก็ตาย เพราะมีสิ่งบีบคั้นให้ตายอยู่เรื่อย ๆ

ปัจจุบันได้ยินว่าลูกไม่ค่อยเคารพพ่อแม่ ศิษย์ไม่ค่อยเคารพครูที่โรงเรียน ประชาชนห่างเหินวัด จนไม่ค่อยเคารพพระ สิ่งที่อยากได้จึงหนีไม่พ้นความมีวินัย ความอดทน และความเคารพ ท่านซักต่อว่าแล้วทำอย่างไร ตรงนี้คือความยาก เพราะอะไรที่ก้าวเข้าสู่ภาคปฏิบัติ ถ้าไม่ได้ทำอย่างจริงจังมากับมือก็ตอบไม่ได้ หรือแม้ตอบได้ขั้นตอนก็จะหลุด จุดที่ฝึกวินัยของวัดพระธรรมกายเริ่มจากอาคารจาตุมหาราชหลังนี้ ที่คุณยายลงมานำฝึกอย่างหนัก ตอนที่สมัยเริ่มแรกมีอาคารอยู่หลังเดียว วันนี้จึงขอถือโอกาสเอามาเล่าให้ฟัง รับรองไม่ใช่ฉายหนังซ้ำ

ย้ำว่าการจะได้วินัยอย่างนี้ต้องทำกับมือ ถ้าใช้คนอื่นทำ จะรักความสะอาดได้แต่ไม่ได้ความมีวินัย เพราะมาไม่ถึงจุดเอาใจเขาใส่ใจเรา และไม่มีการเคี่ยวเข็นตัวเองให้ระมัดระวัง ยิ่งถ้าฐานะดีเคยใช้แต่คนใช้แล้วยังดูถูกคนที่มีวินัยด้วย ชาตินี้ก็ไม่ได้วินัย ความอดทนก็ไม่ได้ แล้วความอดทนของมนุษย์เกิดจากไหน คำตอบคือมาที่เดียวกับความสะอาดและความมีวินัย เพราะความมีวินัยทำให้ควบคุมตัวเองได้ ทำมากเข้าก็เห็นคุณค่าของงานที่เราทำ เห็นคุณค่าของความสะอาดว่ามันโล่งโปร่งเบา เห็นคุณค่าของความเป็นระเบียบว่ารองเท้าเป็นพันเป็นหมื่นคู่ เรียงพี่เรียงน้องแล้วสบายตาสบายใจ อารมณ์หงุดหงิดไม่มี พร้อมจะพูดและทำทุกอย่างสุภาพ

ความตรงเวลาก็จะมาเอง เพราะไม่ต้องหงุดหงิดค้นหาอะไร ยิ่งเห็นคุณค่าของความสะอาด ความเป็นระเบียบ ความสุภาพ และความตรงเวลาแล้ว ก็จะรักที่จะทำอะไรกับมือ เพราะให้คนอื่นทำก็ยากจะได้อย่างที่เราทำ ทำจนชำนาญกล้ามเนื้อแต่ละมัดที่พอเหมาะก็เกิดขึ้นมาแล้ว แต่คนที่เคยแต่สั่งคนใช้ รู้ว่าต้องทำอย่างนั้นอย่างนี้ แต่ไปทำเองไม่ได้ ทำแล้วก็หงุดหงิดและเหนื่อย ถ้าไม่ฝืนทำจนกล้ามเนื้อและความชำนาญเกิดขึ้น

เมื่อได้ทำให้ผู้มีพระคุณได้ใช้ ก็เกิดความรู้สึกภูมิใจว่าได้ตอบแทนพระคุณท่านที่ค้างมานาน ครั้งนี้ได้ทำให้ท่านเต็มที่ จึงเห็นคุณค่าและรักที่จะทำให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไป กลายเป็นความทรหดอดทนขึ้นมาโดยปริยาย แต่ต้องเห็นคุณค่าก่อน ถ้ายังไม่เห็นคุณค่าก็เหมือนคนใช้ที่ทำงานเพราะเห็นแก่เงินเห็นแก่ค่าจ้าง ต่างกับเจ้าของที่อยากทำ ทำแล้วสบายใจ ได้เหงื่อได้ออกกำลัง และภูมิใจว่าแม่ได้ใช้ พ่อได้ใช้ ปู่ย่าตาทวดได้ใช้ ครูบาอาจารย์และผู้ที่เคารพนับถือมาบ้าน ก็ได้ทำให้ท่านได้ใช้กับมือ ใจจึงพร้อมที่จะอดทนและไม่ต้องการให้ใครทำแทน

จากที่อยากจะทำเอง ก็เพิ่มขึ้นเป็นอัตตาหิ อัตตโน นาโถ คือพึ่งตนเอง และอยากเห็นทุกคนพึ่งตนเองแบบเดียวกัน การดูถูกกันจึงไม่มี ความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันเกิดขึ้นเป็นวินัยยิ่งขึ้น ความอดทนก็ค่อย ๆ ไหลออกมาอย่างนี้ แต่ถ้ายังมองไม่เห็นคุณค่า และยังมองพระคุณของผู้ที่มีพระคุณไม่ออกจนอยากทำอะไรตอบแทนท่าน ความอดทนก็ยากจะเกิด ฝากเอาไปคิด