คฤหัสถ์

บอกว่าวันนี้เป็นวันพระ ขึ้นแปดค่ำเดือนหนึ่ง วันพระเกี่ยวกับพุทธบริษัทสี่ทั้งหมด แต่โดยเฉพาะพุทธบุตรต้องมาทบทวนกันทีหนึ่งว่าเรามาบวชทำไม ทั้งที่อยู่เป็นคฤหัสถ์สะดวกสบายกว่านี้ แต่ทำไมต้องมาบวชเป็นพระ มีชีวิตที่สมถะเรียบง่าย อยากฉันของร้อนก็ได้ของเย็น อยากฉันของเย็นก็ได้ของร้อน ไม่ได้ดังใจทุกเรื่อง จึงให้ทบทวนวัตถุประสงค์การบวชกับองค์พระหนึ่งนาที

อธิบายว่าพระทุกรูปในอดีตก็คือคฤหัสถ์ แต่มาบวชเพราะถึงจุดอิ่มตัวของเพศคฤหัสถ์ ไม่ใช่เพราะหมดทางทำมาหากิน เพราะตราบใดที่นกกายังทำมาหากินได้ คนอย่างเราก็ทำได้ เหตุที่อิ่มตัวเพราะชีวิตคฤหัสถ์ในแต่ละชาติไม่มีอะไรใหม่ ขึ้นขึ้นลงลง ลุ่ม ๆ ดอน ๆ มีเกิด แก่ เจ็บ ตาย วนอยู่ในสังสารวัฏ เพราะยังตกอยู่ใต้กฎแห่งกรรม การกระทำด้วยกาย วาจา ใจ ล้วนมีผล โดยเฉพาะอกุศลที่สั่งจิตให้ทำผิดย่อมมีวิบากกรรมเป็นทุกข์ มีอบายรองรับ

เล่าว่าไปแนะนำการนั่งสมาธิให้กลุ่มชาวศรีลังกาประมาณห้าสิบคน ปกติชาวศรีลังกาจะรวมกันสวดมนต์ทุกวันขึ้น 15 ค่ำ เดือนละครั้ง ที่บ้านของคนใดคนหนึ่งหมุนเวียนกันไป ถือเป็นบ้านกัลยาณมิตร สวดมงคลสูตร รัตนสูตร กรณียเมตตสูตร ซึ่งเมืองไทยยังไม่ทำอย่างนี้กัน อธิบายว่าชาวศรีลังกาไม่ค่อยมีโอกาสบวช เพราะการบวชของเขาคือบวชตลอดชีวิต บวชเป็นอาชีพ เมื่อบวชกายไม่ได้ก็บวชใจ กายภายนอกเป็นคฤหัสถ์ แต่ดวงใจภายในเป็นสมณะ แล้วก็หมุนเวียนสวดมนต์กันอย่างนี้ เห็นแล้วน่าชื่นใจ

สอนให้ตั้งใจว่าต่อจากนี้เมื่ออยู่ในเพศคฤหัสถ์แล้วจะรักษาศีลห้าให้เป็นปกติ ไม่ฆ่า ไม่ลักทรัพย์ เว้นจากการประพฤติผิดในกาม ไม่พูดปด เว้นจากสุราเมรัย บุหรี่ และยาเสพติด เหมือนตอนที่บวชเป็นสามเณร ชีวิตที่ผิดพลาดก่อนบวชให้ผ่านไป และอย่าให้ใครตำหนิได้ว่าบวชเสียผ้าเหลือง คือหลังลาสิกขาแล้วแย่กว่าเดิม ย้ำว่าโลกกำลังขาดแคลนตัวอย่างที่ดี ทุกคนอยากเป็นคนดีแต่ไม่รู้ว่าทำอย่างไร ถ้าทำได้ก็จะได้ชื่อว่าเป็นกัลยาณมิตรของโลก บางครั้งเพื่อนหรือหมู่ญาติอาจล้อเล่นหรือสอบอารมณ์ ยื่นน้ำเมา ยื่นบุหรี่ ชวนเล่นอบายมุข ก็อย่าไปถือสา ให้ยิ้มแย้มแจ่มใสแล้วบอกเขาว่าเลิกเถอะ เพราะสิ่งนั้นไม่ได้ทำให้ชีวิตดีขึ้น และให้บอกว่ามีสิ่งทดแทนที่เป็นความสุขแท้จริงคือการปฏิบัติธรรม ชวนเขามา แม้ครั้งแรกไม่สำเร็จก็อย่าท้อ เพราะคำพูดดี ๆ ที่ฝังไว้จะงอกงาม