ราชสีห์

สารคดีเล่าว่าราชสีห์แม้มีกำลังมากก็ไม่ถือตัว เป็นสัตว์ที่รู้คุณและตอบแทนคุณจนถึงที่สุด แม้ผู้มีคุณจะเป็นสัตว์ที่ไม่น่าคบหา ในกาลก่อนพระโพธิสัตว์เกิดเป็นราชสีห์อยู่ในถ้ำบนภูเขา วันหนึ่งกระโดดลงจากภูเขาเพื่อจับเนื้อในฝูงสัตว์ที่เล็มหญ้าอยู่บนเปลือกตมแห้ง แต่ยั้งความเร็วไม่ได้จึงตกลงไปติดหล่ม ยืนปักเท้าทั้งสี่เหมือนเสาสี่เสา อดอาหารอยู่เจ็ดวัน วันที่เจ็ดสุนัขจิ้งจอกตัวหนึ่งเห็นแล้วจะหนีเพราะกลัว ราชสีห์จึงร้องขอความช่วยเหลือ สุนัขจิ้งจอกกลัวว่าช่วยขึ้นมาแล้วจะถูกกิน สุดท้ายก็ช่วยจนขึ้นมาได้ ราชสีห์จึงฉีกเนื้อให้สุนัขจิ้งจอกกินก่อนแล้วตนจึงกินภายหลัง และให้สุนัขจิ้งจอกกับภรรยาอยู่ในถ้ำใกล้ ๆ พร้อมรับจะดูแลเอง

ต่อมานางราชสีห์คลอดลูกสองตัว นางสุนัขจิ้งจอกก็คลอดลูกสองตัว อยู่กันอย่างกลมเกลียว แต่เวลาที่ตัวผู้ออกไปหาอาหาร นางราชสีห์ขู่นางสุนัขจิ้งจอกว่าทำไมไม่หนีไปเสีย ลูกของนางราชสีห์ก็เบียดเบียนลูกของนางสุนัขจิ้งจอก สุนัขจิ้งจอกจึงมาบอกราชสีห์ว่าอยู่นานแล้วย่อมไม่เป็นที่พอใจ ขอลากลับที่เดิม ราชสีห์จึงเล่าให้นางราชสีห์ฟังว่าครั้งที่หายไปเจ็ดวันนั้นตนพลาดไปติดหล่มอดอาหาร รอดมาได้เพราะสุนัขจิ้งจอกตัวนี้ช่วยชีวิตไว้ ผู้ที่ตั้งอยู่ในมิตรภาพกับผู้มีกำลังน้อยกว่าหาได้ยากยิ่ง จึงห้ามดูหมิ่นสหาย นางราชสีห์ทราบเรื่องแล้วจึงขอโทษ ตั้งแต่นั้นสองครอบครัวก็อยู่กันกลมเกลียว และลูกทั้งสองฝ่ายก็ไม่ทำลายมิตรภาพต่อกันแม้พ่อแม่ล่วงลับไปแล้ว

ทบทวนพุทธประวัติตอนเสวยพระชาติเป็นราชสีห์ ตอนที่ 9 ว่าราชสีห์เป็นสัตว์องอาจสง่างามมาโดยกำเนิดและรักความสะอาดอย่างยิ่ง ครั้งหนึ่งพระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นราชสีห์อยู่ในถ้ำใกล้ป่าหิมพานต์ ใกล้สระน้ำมีสุกรฝูงใหญ่และพระดาบสอาศัยอยู่ ราชสีห์เห็นสุกรอ้วนตัวหนึ่งแล้วคิดจะกินวันหลังจึงหลบไป สุกรเข้าใจว่าราชสีห์กลัวจึงท้าสู้ ราชสีห์นัดไว้อีกเจ็ดวัน พวกญาติสุกรตกใจจึงแนะให้เกลือกตัวให้ชุ่มด้วยของสกปรกและยืนด้านเหนือลม เมื่อราชสีห์ได้กลิ่นก็ยอมแพ้ล่าถอย สุกรจึงคุยว่าชนะ แต่พวกญาติกลัวราชสีห์จะกลับมาฆ่าจึงพากันย้ายหนีไปที่อื่น

สรุปข้อคิดจากเรื่องว่าชัยชนะที่ได้มา หากเป็นชัยชนะที่สะอาดบริสุทธิ์ไม่แปดเปื้อนด้วยบาปอกุศลก็ควรชนะ แต่ถ้าเป็นชัยชนะที่มีมลทิน ยอมแพ้ไปบ้างก็ไม่เป็นไร ไปเอาชนะในด้านอื่นจะสดใสงดงามกว่า

ราชสีห์ตอนที่ 10 ว่าราชสีห์เป็นสัตว์อาชาไนย มีอำนาจมากที่สุดในบรรดาสัตว์ป่า กล้าหาญ ไม่หวั่นเกรงภัย ทรนงในเดชของตน และมีปกติเที่ยวไปตัวเดียว แม้พระอรหันต์ทั้งหลายผู้มีคุณวิเศษก็นับเป็นบุรุษอาชาไนย เพราะยินดีในความสงบสงัด ชอบอยู่คนเดียว ไม่สะดุ้งตกใจ มีความว่องไวและความเพียรเป็นเลิศ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสยกย่องชาติอาชาไนยว่าแม้ฟ้าผ่าใกล้ ๆ ก็ไม่สะดุ้งไม่หวั่นไหว ราชสีห์ยังมีคุณสมบัติวิเศษคือกระโดดไปได้ไกลถึงหนึ่งร้อยอสุภะหรือห้ากิโลเมตร แม้เป็นลูกราชสีห์ก็ว่องไวและกล้าหาญฆ่าช้างตกมันกินได้

เล่าประวัติพระเถระผู้เชี่ยวชาญการปฏิบัติธรรม ที่ประกาศกลางคณะสงฆ์ว่าใครสงสัยเรื่องมรรคผลก็จงถามมาเถิด จนได้รับแต่งตั้งเป็นเอตทัคคะด้านบันลือสีหนาท อดีตชาติท่านเคยเกิดเป็นราชสีห์อาศัยในถ้ำบนภูเขา สมัยพระปทุมุตตรสัมมาสัมพุทธเจ้า วันหนึ่งพระองค์เสด็จเข้าไปประทับนั่งเข้านิโรธสมาบัติที่ประตูถ้ำขณะราชสีห์ออกไปหาอาหาร เมื่อกลับมาเห็นพระรูปกายงดงามรุ่งเรืองด้วยพระรัศมี ก็มีจิตเลื่อมใสไปนำดอกไม้มาบูชา และเฝ้าถวายความปลอดภัยด้วยการบันลือสีหนาทไล่สัตว์ร้ายวันละสามเวลาตลอดเจ็ดวัน โดยมีพุทธานุสติเป็นอารมณ์ เมื่อพระองค์เสด็จเหาะกลับพระวิหาร ราชสีห์ทนความทุกข์จากการพลัดพรากไม่ได้จึงหัวใจแตกสลายตายในที่นั้น