พระพุทธศาสนากับชาวกรีก

ครูไม่ใหญ่เข้าสู่ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนากับชาวกรีก ว่าเกี่ยวเนื่องกันสองทาง ทางที่หนึ่งคือพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช กษัตริย์ชาวกรีกที่ปรารถนาสร้างวัฒนธรรมเฮเลนิสติก ผสมสิ่งดีของตะวันตกกับตะวันออกให้พอดี แต่ใช้วิธียาตราทัพ ยกมายังไม่ถึงปัญจมหานที แม่น้ำห้าสาย คือ คงคา ยมุนา อจิรวดี สรภู และมหี ตรงกับยุคพระเจ้าจันทรคุปต์ซึ่งเป็นพระอัยกาของพระเจ้าอโศกมหาราชผู้เผยแผ่พระพุทธศาสนาไปทั่วอินเดียและทั่วโลก เดินทัพข้ามเขาลงห้วยด้วยการเดินและขี่ม้า ไม่มีรถ ระหว่างทางเจ็บป่วยล้มตาย

ครูไม่ใหญ่เล่าว่าทหารกรีกมีอัธยาศัยคือมีความรักอยู่ในหัวใจ เดินทัพผ่านที่ไหนเจอสาวถูกใจก็แต่งงานผูกพันกับคนแถวนั้นแล้วอยู่ตรงนั้นเลย ไม่ใช่รักแล้วจากไป แต่รักแล้วรับผิดชอบ คิดเป็นคู่ครองไม่ใช่คู่ผ่าน ทหารบางส่วนจึงไม่กลับไปกับพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ ตั้งรกรากอยู่แถบอัฟกานิสถาน ปากีสถานปัจจุบัน และอินเดียตอนเหนือ ในช่วงพุทธศตวรรษที่หนึ่ง นี่คือทางที่หนึ่ง

ทางที่สองคือพระเจ้าอโศกมหาราชที่ตั้งมโนปณิธานขยายพระพุทธศาสนาไปยังชนต่าง ๆ ทั่วโลก พระพุทธศาสนาไปถึงอินเดียตอนเหนือ อัฟกานิสถาน ปากีสถาน ซึ่งชาวกรีกที่ตั้งรกรากอยู่รู้จักพระพุทธศาสนาอยู่แล้ว พระเจ้าอโศกมาขยายซ้ำให้ยิ่งใหญ่ขึ้น มีหลักฐานเป็นจารึกภาษากรีกกับอีกภาษาหนึ่ง (ฟังเป็น อาเมเนียน) ว่ายาตราทัพไปถึงดินแดนที่มีกษัตริย์กรีกปกครองสี่พระองค์สี่เมือง และจารึกว่าดินแดนราวหกโยชน์จากจุดศูนย์กลาง (โยชน์ละสิบหกกิโลเมตร เกือบร้อยกิโลเมตร) เป็นดินแดนที่ได้ชัยชนะโดยธรรม คือไม่ใช้อาวุธ แต่ใช้คำสอนและเหตุผล ฟังธรรมตรองตามจนเลื่อมใสแล้วนับถือ จารึกนี้ยืนยันว่าพระเจ้าอโศกนำพระพุทธศาสนาไปถึงชาวกรีก

ครูไม่ใหญ่เล่าว่าศาสนาอื่นแพร่ขยายมาพร้อมการค้าและสงคราม คำสอนแบบเทวนิยมเข้าไปถึงขั้นบังคับว่าจะตายหรือจะนับถือเทพเจ้าที่ตนนับถือ พระพุทธศาสนาจึงค่อย ๆ ถอยออกจากกรีก แต่ยามใดที่พระพุทธศาสนาเจริญ แสงสว่างของธรรมะก็เข้าไปได้ เพราะเทวนิยมมีข้อจำกัด ศึกษาไปแล้วเจอสิ่งที่เป็นสมมุติฐานไม่ make sense คนก็เริ่มแสวงหาคำสอนที่มีเหตุมีผล คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงได้ช่องเข้าไป สลับกันไปมาอย่างนี้ ตามด้วยช่วงที่ถอดเพี้ยนและบรรทัด jingle ช่วงพัก

ไฟล์เริ่มที่ช่วงเกริ่นรายการ ไม่มีช่วงเปิดรายการกับคาถาให้ได้ยิน ครูไม่ใหญ่บอกว่าวันนี้มีกรณีศึกษาที่ทำให้เข้าใจกฎแห่งกรรมดีขึ้น ชื่อเรื่องฟังได้ว่า หมู หมู และมีเรื่องราวจากประเทศกรีซ ทบทวนว่าเมื่อวานได้รู้ว่าชาวกรีกโบราณเคยนับถือพระพุทธศาสนา มีพระยามิลินท์ที่โต้ตอบธรรมกับพระนาคเสนจนเป็นหนังสือมิลินทปัญหา คำถามของท่านไม่ล้าสมัย คนปัจจุบันก็ยังสงสัยเหมือนท่าน คำวิสัชนาจึงทันสมัยเสมอ และทำให้พระยามิลินท์เป็นพุทธมามกะ แล้วชวนแต่งเนื้อแต่งตัวให้เสร็จก่อน