พระอาทิตย์เที่ยงคืน

ช่วงต้นราวครึ่งนาทีบรรทัดถอดเสียงเพี้ยนอ่านไม่ได้ แล้วครูไม่ใหญ่อธิบายว่ารัศมีพระมังคลพุทธเจ้าสว่างกว่าดวงอาทิตย์ดวงจันทร์ จนนกแยกไม่ออกว่ากลางวันกลางคืน ให้นึกถึงนอร์เวย์ที่ฤดูร้อนสว่างยี่สิบสี่ชั่วโมงไปหกเดือน ฤดูหนาวมืดหกเดือน แต่นั่นแค่ดวงอาทิตย์ดวงเดียว รัศมีของพระองค์คลุมหมื่นโลกธาตุเหมือนกาแล็กซีใหญ่ ๆ แล้วชวนฟังเรื่องนอร์เวย์ดินแดนพระอาทิตย์เที่ยงคืน

คำบรรยายสลับกับครูไม่ใหญ่พูดแทรกตลอด ว่าลูกพระธรรมและนักเรียนอนุบาลฝันในฝันวิทยาในนอร์เวย์เพิ่มขึ้น ผู้นำบุญรวมทีมทำหน้าที่กัลยาณมิตรตั้งแต่จุดเหนือสุดของโลก คือหมู่เกาะสฟาลบาร์ในมหาสมุทรอาร์กติก ละติจูด 74-81 องศาเหนือ ในความดูแลของนอร์เวย์ เมืองหลวงลองเยียร์เบียน มีพระอาทิตย์เที่ยงคืน 20 เมษายน ถึง 23 สิงหาคม และไม่มีแสงอาทิตย์เลย 26 ตุลาคม ถึง 15 กุมภาพันธ์ มีแสงเหนือ หน้าหนาวทะเลเป็นน้ำแข็ง พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นธารน้ำแข็ง อุดมสมบูรณ์สำหรับสัตว์ขั้วโลก คนสองพันแต่หมีขั้วโลกห้าพันตัว ออกนอกบ้านต้องถือปืน มีมหาวิทยาลัยเรียนฟรีถึงปริญญาเอก และสิ่งแรกที่เรียนคือยิงปืนให้เฉียดใบหูหมีขาวแค่ให้ตกใจ ห้ามยิงถูก

ครูไม่ใหญ่พาไปดินแดนที่ตะวันไม่เคยตก สว่างตั้งแต่เช้าจนเที่ยงคืน คือนอร์เวย์ ช่วงราว 3282-3369 วินาทีไม่มีบรรทัดถอดเสียง แล้วครูไม่ใหญ่ว่าได้กลิ่นอายน้ำแข็งจากขั้วโลกเหนือ มีจดหมายส่งมาจากสุดขั้วโลกสุดขั้วหัวใจ ช่วงอ่านต่อจากนั้นเสียงถอดเพี้ยนปนภาษาอังกฤษอ่านไม่ได้ และตามด้วยบรรทัดคั่นช่วงพักที่ถอดซ้ำราวหนึ่งนาที

พาไปนอร์เวย์ ดินแดนแห่งพระอาทิตย์เที่ยงคืน ขณะที่เมืองไทยกำลังร้อน ขั้วโลกเหนืออากาศเย็นสบายสำหรับบางคนและสำหรับหมีขาว แล้วเกริ่นว่าพรุ่งนี้จะไปตะวันออกกลางที่โอมาน ผู้ที่เข้าถึงคำสอนย่อมมีหัวใจกว้างขวาง คหบดีใหญ่เปิดประตูนิมนต์พระไปฉันเพล เป็นครั้งแรกที่ชาวโอมานเห็นพระจนวิ่งออกมาดู ส่วนวิ่งมาทำอะไรต้องรอพรุ่งนี้

บอกว่าเรื่องสำคัญคือประเทศที่อัศจรรย์ ดินแดนพระอาทิตย์เที่ยงคืน ประเทศนอร์เวย์ที่คุ้นเคยกัน ช่วง 2531-2620 แทบไม่มีบรรทัดถอดเสียง แล้วเรียนภาษานอร์เวย์ที่เพิ่งส่งมา สวัสดีชาวนอร์เวย์ทุกคน กูดดัก (ถอดเสียงเพี้ยนเป็นภาษาปนหลายภาษา) ว่าตามครูไม่ใหญ่ ชมว่าเก่ง แล้วทวนคำว่าทูเซ็นทักแปลว่าขอบคุณ ช่วงท้ายราว 2702-2732 Whisper ถอดเป็นคำมั่ว

เทปสารคดีที่ครูไม่ใหญ่พูดแทรกเป็นระยะ สแกนดิเนเวียอยู่ยุโรปเหนือในเขตหนาวใกล้ขั้วโลก อากาศหนาวเย็นตลอดปี มีที่ราบต่ำ ที่ราบสูง ภูเขา และปรากฏการณ์พระอาทิตย์เที่ยงคืน ผู้คนสืบเชื้อสายจากกลุ่มชนเดียวกัน เช่นชาวแลปป์และชาวฟินน์ ดินแดนนี้เคยถูกปกครองโดยไวกิ้งในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 9-11 ซึ่งแปลว่าโจรสลัด เป็นชนเผ่าที่เชี่ยวชาญการรบและการเดินเรือ เป็นเจ้าทะเล ครูไม่ใหญ่ชวนคิดว่าไวกิ้งแผ่อาณาจักรไปเพื่ออะไร

ประเทศที่จะเห็นพระอาทิตย์เที่ยงคืนต้องอยู่สูงกว่าเส้น Arctic Circle ละติจูด 66.5 องศาเหนือ เช่นบางส่วนของแคนาดา นอร์เวย์ สวีเดน ฟินแลนด์ รัสเซีย อะแลสกา หรือต่ำกว่าเส้น Antarctic Circle 66.5 องศาใต้ซึ่งมีแต่ขั้วโลก ในเขตนั้นจะมีอย่างน้อยหนึ่งวันต่อปีที่มีพระอาทิตย์เที่ยงคืน ยิ่งใกล้ขั้วโลกยิ่งเห็นหลายวัน นอร์เวย์ได้สมญาว่าดินแดนพระอาทิตย์เที่ยงคืน เพราะอยู่เหนือสุดของยุโรปที่มีคนอาศัย จำนวนวันที่เห็นจึงมากที่สุด แล้วชวนฟังเพลงอีกครั้ง