อิจฉา

ความรักที่ปู่ย่าให้สะดุดเมื่อปู่ย่ารับอุปการะเด็กหญิงฝาแฝดคนพี่มาเลี้ยงในฐานะลูก เพราะสงสารพ่อแม่ที่ยากจนจนต้องยกลูกให้คนอื่น ส่วนแฝดคนน้องให้ญาติเลี้ยง ปู่ย่าปิดไม่ให้เด็กรู้ว่าไม่ใช่พ่อแม่จริง ผู้เขียนไม่ชอบเขาเลยเพราะรู้สึกถูกแบ่งความรัก ครูไม่ใหญ่แทรกว่าความรักไม่เหมือนขนมเค้กที่แบ่งแล้วหมดไป ยิ่งแบ่งยิ่งมี ทั้งสองจึงทะเลาะกันมาตลอดเหมือนเกิดมาเป็นคู่อริ ครูไม่ใหญ่ย้ำว่าเราเกิดมาสั่งสมบุญเป็นเสบียงข้ามวัฏสงสาร (ช่วงนี้มีบรรทัดถอดเสียงขาดหายราวหนึ่งนาทีครึ่ง) ผู้เขียนเพอร์เฟกต์กว่าเขาทุกด้านยกเว้นความสวย แต่ก็อดอิจฉาไม่ได้ทั้งที่กลัวบาป

อำมาตย์ที่เฝ้าดูส่งสารทูลพระเจ้าวิเทหราช พระราชาตรัสถามอาจารย์เสนกะว่าควรนำบัณฑิตมาได้หรือยัง อาจารย์เสนกะทูลว่าคดีนี้ใครก็วินิจฉัยได้ ไม่ได้ชื่อว่าเป็นบัณฑิตด้วยเหตุเพียงเท่านี้ ขอให้รอไปก่อน สารคดีชี้ว่านิสัยอิจฉาริษยาของอาจารย์เสนกะเริ่มปรากฏชัด ช่วงแรกยังชมพระโพธิสัตว์ แต่ภายหลังเกรงว่าตนจะหมดความสำคัญจึงกีดกันทุกเรื่อง ผลของนิสัยอิจฉาคือชาติต่อไปจะเป็นคนอาภัพอับวาสนา ยศศักดิ์น้อย แก้ได้ด้วยการแสดงมุทิตา พลอยยินดีกับผู้อื่นที่ได้ดีมีสุขทันที อย่าให้ความริษยาเข้าครองใจ และนี่เป็นเพียงจุดเริ่มต้นแห่งการสร้างปัญญาบารมีของมโหสถบัณฑิต

การแสดงความยินดีกับผู้อื่นมีอานิสงส์ว่าเกิดภพไหนเวลาเราประสบความสำเร็จจะไม่มีใครริษยา มีแต่คนชื่นชมยินดี บางคนเห็นใครสำเร็จแล้วลำบากใจ เหมือนมองดวงตะวันตอนเที่ยงแล้วเคืองตาน้ำตาไหล แต่นี่เคืองใจ ไม่อยากเห็นเขาสำเร็จ อ้างว่าไม่เสมอภาค ช่วงท้ายถอดเพี้ยน แล้วต่อว่าจะได้เกิดในร่มเงาพระพุทธศาสนาเพราะมีสายบุญเชื่อมด้วยความยินดี ไม่พลัดไปไหน