ประวัติครูไม่ใหญ่

เริ่มเล่าเรื่องของตัวเองว่าตั้งแต่เด็กก็นึกคิดขึ้นมาเองว่าชีวิตคืออะไร เกิดมาทำไม เป้าหมายชีวิตคืออะไร ตายแล้วไปไหน นรกสวรรค์มีจริงไหม ย้อนมองจากอายุหกสิบกว่าก็ยังรู้สึกว่าแปลก เพราะเพื่อนวัยเดียวกันไม่มีใครคิดเรื่องนี้ จึงออกไปแสวงหาคำตอบตามภาษาวัยรุ่น

ท่านถามว่าคุณอยากไป (ดูนรกสวรรค์) ไหม ยายจะสอนให้ แล้วจะพาไปด้วยกัน ตั้งแต่นั้นมาอะไรในโลกก็ไม่มีความหมายเลย รู้สึกถึงคำว่าโลกว่างจริง ๆ คือแม้มีคน สัตว์ สิ่งของอยู่ ก็เหมือนมีเท่ากับไม่มี เพราะไม่มีความผูกพันและไม่มีความสำคัญ ใจเฉย ๆ กับทุกสิ่ง

เมื่อรู้ว่าเป้าหมายชีวิตคืออะไร การจะเป็นเศรษฐี มหาเศรษฐี บรมเศรษฐี พระเจ้าจักรพรรดิ หรือเป็นผู้นำคนนั้นคนนี้ก็เป็นเรื่องเล็กทั้งหมด อยากมีชีวิตเรียบง่ายนั่งเฉย ๆ ทำใจให้ละเอียด บอกว่านั่นคืออัธยาศัยที่แท้จริงของตัวเอง แต่พอชอบนั่งเงียบไม่รับแขกก็ถูกวิจารณ์ ตอนทำดีก็ถูกด่า ตอนไม่ทำก็กลับชม เพราะความเงียบนั้นมีความสุขจริงและมีความรู้ที่พาไปสู่จุดหมายปลายทางของชีวิต นั่งอยู่ที่เดียวก็ทะลุมิติต่าง ๆ ไปได้

ครูไม่ใหญ่ชมเด็กในเพลงว่าน่ารัก แล้วว่าเจ้าของเรื่องเก็บเสื้อผ้าออกจากบ้านมุ่งอินเดียนี้คล้ายครูไม่ใหญ่ ที่เก็บเสื้อผ้าใส่กระเป๋า นอนนอกชาน ตีสี่เก็บมุ้งแล้วออกจากบ้าน ขึ้นรถโดยสารมาวัดปากน้ำภาษีเจริญเพื่อหาคุณยายอาจารย์โดยไม่มีเงินสักสลึง ตั้งใจว่าถ้ากระเป๋ารถเก็บเงินจะบอกตรง ๆ แล้วจะเดินไป เพื่อนรักที่เรียนธรรมศาสตร์ชวนไปพักด้วยและแบ่งเงินให้ครึ่งหนึ่งได้มาร้อยห้าสิบบาท พักห้องชั้นบนที่ข้างล่างเก็บกระสอบน้ำตาล แมลงสาบเยอะ แล้วเล่าว่าคุณยายอาจารย์ก็ออกจากบ้านแบบนี้ ถอดสร้อยทองคืน ไม่รับเงินที่แม่ให้ ยกที่ดินสมบัติให้น้องชายหมด กลับมาแต่ตัวกับหัวใจกับศูนย์กลางกาย และยอมเป็นคนรับใช้เพื่อเรียนธรรมะกับหลวงปู่วัดปากน้ำ (ตัวเลขบางจุดฟังไม่ชัด)

ครูไม่ใหญ่เทียบกับที่เจ้าของเรื่องได้เห็นแค่ห้องนอน เล่าว่าตอนมาวัดปากน้ำภาษีเจริญ ถามหาที่พักของคุณแม่อาจารย์ลูกจันทร์ตามที่อ่านในหนังสือ ถามทั้งพระทั้งใครในวัดก็ไม่มีใครรู้จัก เดินไปเห็นอุบาสิกาท่านหนึ่งนั่งหันหลังอยู่หน้าหีบศพ ภายหลังจึงรู้ว่าคือคุณยายอาจารย์ (ท้ายช่วงถอดเพี้ยนปนภาษาอังกฤษ)