โยนิโสมนสิการ

เฉลยว่าเพื่อนกัลยาณมิตรของคุณพ่อท่านหนึ่งเคยเป็นกำลังสำคัญในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาวิชชาธรรมกาย ต่อมาเชื่อตามสื่อจึงไม่ได้กลับมาสร้างบารมีกับหมู่คณะอีก ท่านเคยสร้างบารมีกับหมู่คณะโดยเป็นกองเสบียง แต่หย่อนบุญคบกัลยาณมิตรและขาดการปฏิบัติธรรม ทำบุญเป็นกองเสบียงอย่างเดียว จึงทำให้ขาดโยนิโสมนสิการ คือการไตร่ตรองอย่างแยบคายว่าอะไรควรเชื่อและอะไรไม่ควรเชื่อ ควรเชื่อพระหรือควรเชื่อคนที่ยังดื่มอยู่ ถ้าอยากให้ท่านกลับมา ลูกต้องอดทนไปทำหน้าที่กัลยาณมิตรให้ท่านด้วยใจที่ใส เยือกเย็น และด้วยความรักและห่วงใย

ชวนให้ฝึกสติแล้วสังเกตว่าคำถามที่เราใช้ถามตัวเองมักพาเราไปทางที่ดีขึ้น หรือดึงใจให้เครียดและตกต่ำลง เรื่องนี้เป็นเรื่องเล็กน้อยแต่สำคัญมาก โดยเฉพาะคำถามแรกสุดจะเป็นตัวกำหนดคำถามที่เหลือ และถ้าอยากเปลี่ยนความคิดใคร การบอกคำตอบจะไม่ช่วยอะไร แต่การตั้งคำถามจะเปลี่ยนทิศทางให้เขาเห็นก่อน เปรียบเหมือนยังไม่จุดไฟในห้องแล้วบอกว่าของอยู่ทางซ้ายมือ เขาก็ย่อมไม่เห็น คำถามเป็นตัวเปิดไฟ แล้วจึงค่อยชี้บอกด้วยคำตอบ พร้อมย้ำว่าการใช้คำถามที่ถูกคือวิธีทำโยนิโสมนสิการ คือกลับมาขบคิดให้ความคิดของเราเฉียบคมก่อนจะไปหาคำตอบ

ปิดท้ายว่าให้ตั้งคำถามเพื่อใช้ความเป็นจริงให้เป็นปัญญา ไม่ใช่ตั้งคำถามให้ความเป็นจริงนั้นกลายเป็นโทษ นี่จึงเรียกว่าโยนิโสมนสิการ หรือการสอนตัวเอง ฝากไว้เป็นกำลังใจให้นักสร้างบารมีทุกท่านว่าแม้เจอความยากลำบากก็ตั้งคำถามให้ตัวเองผ่านพ้นแล้วเห็นโอกาสไปได้ ดังเช่นพระอาจารย์ที่อยู่ในดินแดนแห่งชัยชนะคือชัยภูมิที่ได้ฟังในช่วงทบทวนโอวาท แล้วอนุโมทนากับนักเรียนอนุบาลฝันในฝันวิทยาทั่วโลก