สหัมบดีพรหม

หลังตรัสรู้วันเพ็ญเดือนหก ทรงเสวยวิมุตติสุขเจ็ดสัปดาห์ แล้วทรงปริวิตกว่าธรรมที่ตรัสรู้ลึกซึ้ง สัตว์ที่มีกิเลสหนายากจะรู้ตาม ท้าวสหัมบดีพรหมมาทูลอาราธนาให้แสดงธรรมเพราะสัตว์ที่มีธุลีในจักษุน้อยยังมีอยู่ ทรงตรวจดูหมู่สัตว์ด้วยพุทธจักษุ เห็นว่ามีกิเลสน้อยกิเลสมาก สอนง่ายสอนยาก เหมือนดอกบัวที่อยู่ในน้ำลึก เสมอน้ำ และพ้นน้ำพร้อมบาน จึงรับอาราธนา ทรงดำริจะแสดงธรรมแก่อาฬารดาบสกับอุทกดาบสก่อน แต่เทวดามาทูลว่าดาบสทั้งสองสิ้นชีวิตแล้ว ทรงดำริว่าเป็นผู้เสื่อมใหญ่ แล้วทรงระลึกถึงปัญจวัคคีย์ผู้มีอุปการะมากที่เคยอุปัฏฐากตอนบำเพ็ญเพียร จึงเสด็จไปโปรดที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน

หลังตรัสรู้ในวันเพ็ญเดือน 6 ทรงเสวยวิมุตติสุข 7 สัปดาห์ แล้วทรงปริวิตกว่าธรรมที่ตรัสรู้ลึกซึ้งมาก หมู่สัตว์กิเลสหนายากจะรู้ตามได้ ท้าวสหัมบดีพรหมจึงมาทูลอาราธนาให้ทรงแสดงธรรม เพราะสัตว์ที่มีธุลีในจักษุน้อยยังมีอยู่

ทรงพิจารณาหมู่สัตว์เหมือนดอกบัวที่เกิดในน้ำ บางพวกอยู่ในน้ำลึก บางพวกอยู่เสมอน้ำ บางพวกพ้นน้ำพร้อมจะบาน เช่นเดียวกับหมู่สัตว์ที่พอสอนได้ก็มีอยู่ จึงทรงรับอาราธนาของสหัมบดีพรหม