พุทธศาสนาในอิหร่าน

หลังช่วงพักที่มีแต่บรรทัด jingle ทักทายชาวอิหร่านที่รักทุกคน แล้วเล่าว่าพุทธศาสนาเข้าสู่อิหร่านหรือเปอร์เซียมาเก่าแก่ยาวนานหลายครั้ง ตั้งแต่สมัยพุทธกาลที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังทรงพระชนม์อยู่ พ่อค้าชื่อตปุสสะกับภัลลิกะเป็นอุบาสกคู่แรกของโลก เข้าเฝ้าหลังพระพุทธองค์ตรัสรู้แล้ว ถวายอาหารมื้อแรกและถวายตัวเป็นอุบาสก ส่วนนางสุชาดาที่ถวายข้าวมธุปายาสในถาดทองคำก่อนตรัสรู้ยังไม่นับเป็นอุบาสิกา เพราะต้องหลังตรัสรู้แล้ว

ตปุสสะกับภัลลิกะเดินทางไปเมืองหลวงของแบคเตรีย อาณาจักรส่วนหนึ่งของเปอร์เซีย แถบอัฟกานิสถาน อุซเบกิสถาน ทาจิกิสถานในปัจจุบัน ซึ่งเป็นอดีตเมืองพุทธที่เอาคำว่าพุทธออกเหลือแต่สถาน อุบาสกทั้งสองสร้างวัดถวายพระพุทธเจ้าหลายแห่ง วัดที่มีชื่อเสียงคือ นวพิหาร (ถอดได้ นาวบาฮา/นาววิหาร/นาวบาหาร์ แปลว่าวิหารใหม่) ที่เมืองบัลข์ (ถอดได้ บานกะ) เมืองหลวงของแบคเตรีย ปัจจุบันกลายเป็นมัสยิดในอัฟกานิสถาน อิหร่านมีพุทธศาสนาก่อนเมืองไทย เตือนว่าให้ดูตัวอย่างภาคใต้ ต้องรักษาสามัคคี ไม่งั้นไทยแลนด์จะกลายเป็นไทยแลนด์สถาน

ในพุทธศตวรรษที่สอง พระเจ้าอโศกมหาราชส่งสมณทูตไปเผยแผ่พุทธศาสนาหลายสาย หนึ่งในนั้นคือพระมหารักขิตเถระ ไปเผยแผ่ที่แบคเตรีย คันธาระ จนถึงคุราซาน (ย้ำว่าไม่ใช่กุลอนซาน) ทางตะวันออกเฉียงเหนือของอิหร่านปัจจุบัน แผ่นดินอิหร่านจึงไม่เคยว่างจากพุทธศาสนา เมื่อพุทธบริษัทให้ความสำคัญกับพระศาสนา พุทธศาสนาก็จะมั่นคงอยู่

ยุคต่อมาในสมัยพระเจ้ากนิษกะแห่งราชวงศ์กุษาณะ (ถอดได้ กานิสกะ/กรณิสักข์ กุศานะ) มหาราชที่รบชนะศึกทั้งหมด พุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองมากในอินเดีย มีการสร้างวัดหลายแห่งในพรมแดนตะวันออกของอาณาจักรอิหร่านโบราณ ปัจจุบันคงไม่เหลือแล้ว ยุคที่สี่ พ่อค้าชาวเปอร์เซียคือชาวอิหร่านมีส่วนเผยแผ่พุทธศาสนา โดยเฉพาะชาวอิหร่านเชื้อสายซอกเดียน ที่มักเดินทางไปกับชาวพาร์เทียน (ถอดได้ ปาเทียน) ตามเส้นทางการค้าที่ถอดได้ว่า เพอเซียน โรยันรส

ยุคที่ห้า มองโกลขยายอำนาจรบชนะเปอร์เซีย ข่านหรือกษัตริย์มองโกลหลายพระองค์เป็นพุทธศาสนิกชนอยู่แล้ว จึงนำพุทธศาสนาไปเผยแผ่ที่เปอร์เซียอีกครั้ง พุทธศาสนาในอิหร่านเกิดขึ้น ตั้งอยู่ แล้วเสื่อมเป็นช่วง ๆ ผ่านมาห้ายุค ต่อมาชาวอิหร่านนับถือโซโรอัสเตอร์ผู้บูชาไฟ ก่อนเปลี่ยนเป็นอิสลามในที่สุด ทั้งหมดขึ้นอยู่กับพุทธบริษัทสี่ว่าให้ความสำคัญกับการศึกษาและเรื่องภัยอันตรายของพระศาสนาหรือไม่ ถ้าทำได้พุทธศาสนาก็ยังอยู่ ถ้าไม่ได้ก็อ่อนแอลง ยุคที่หกกำลังจะผ่านเข้าไปทางจานดาวธรรม

หลังช่วงพัก เปิดภาพประกอบเรื่องพุทธศาสนาในอิหร่าน อธิบายว่าอาหารที่ตปุสสะภัลลิกะถวายเป็นมื้อแรกหลังตรัสรู้คล้ายข้าวตูบ้านเรา เอาข้าวมาตำคลุกน้ำผึ้ง น้ำตาล น้ำอ้อย ปั้นเป็นก้อน ได้บุญมาก แล้วชี้ภาพเมืองบัลข์ (ถอดได้ เมืองบั่ง) ในอัฟกานิสถานปัจจุบัน ที่ตั้งวัดนวพิหาร ซึ่งกลายเป็นมัสยิดไปแล้ว ว่าก็ดีเหมือนกัน ศาสนสถานแบ่งกันใช้ ดีกว่าทุบทิ้ง ส่วนคนสร้างไปอยู่บนสวรรค์แล้ว

ภาพแผนที่การส่งสมณทูตของพระเจ้าอโศกจากอินเดียมาถึงไทย ชี้ว่าอิหร่านได้รับพุทธศาสนาตั้งแต่สมัยพุทธกาล ส่วนเมืองไทยต้องรอยุคพระเจ้าอโศกอีกราวสองร้อยปีต่อมา ช้ากว่าเขา จึงเหมือนเมืองพี่เมืองน้องกัน ตอนนี้เมืองน้องมาบอกเมืองพี่ว่าอย่าลืมอดีต หันไปศึกษาความรู้ที่บรรพบุรุษสร้างไว้ตั้งแต่สมัยพุทธกาล (ท้ายช่วงถอดเพี้ยน)

ชี้ภาพที่สมมุติว่าเป็นพระเจ้ากนิษกะผู้อุปถัมภ์พุทธศาสนามาเผยแผ่ในอิหร่าน สรุปว่าการที่อิหร่านจะย้อนกลับมานับถือพุทธศาสนาอีกครั้งไม่ใช่เรื่องแปลก แค่เอาของเก่ามาเป่าฝุ่น ถ้าลืมเรื่องไปแล้วครูไม่ใหญ่ช่วยได้ ขอให้เปิด DMC ช่องที่รวมความดีทั้งหมดไว้

ครูไม่ใหญ่ว่าประเทศอิหร่านเป็นเมืองพี่ เพราะพระพุทธศาสนาไปถึงก่อนเมืองไทยเกือบสองร้อยปี แค่เปิดรายการ คุณพ่อชาวอิหร่านที่เล่าไว้ (ชื่อฟังไม่ชัด) ก็สุดยอดแล้ว แล้วอ่านคำของคุณลิดาบางส่วนซ้ำ ความสุขที่เคยมีเวลาช่วยเหลือคนอื่นเป็นแค่ปลื้มเล็ก ๆ แต่ความสุขจากสมาธิมหาศาลและเพอร์เฟกต์กว่าหลายเท่า ไม่ต้องใช้ความพยายาม แค่พอใจที่จะนั่งเฉย ๆ