ไม่ได้เรียนหนังสือ

ผู้เขียนมีแต่คุณพ่อคอยเลี้ยงดูเสมอ ท่านไม่เคยพูดถึงคุณแม่ให้ฟังเลย ผู้เขียนรู้เรื่องแม่จากพี่ ๆ หลังคุณแม่เสียชีวิตคุณพ่อก็แต่งงานมีครอบครัวใหม่แล้วนำตัวผู้เขียนมาเลี้ยงดูด้วย ส่วนลูกคนอื่นก็โตแยกย้ายไปหมด ขณะที่อยู่กับคุณพ่อ ผู้เขียนคิดว่าแม่เลี้ยงคือแม่แท้ ๆ ของตน เพราะรักท่านและท่านก็รักและหลงผู้เขียนไม่แพ้กัน ครูไม่ใหญ่ว่านี่ถือว่าถูกรางวัลที่หนึ่ง แต่เมื่อผู้เขียนอายุเก้าขวบ พี่สาวคนที่สองซึ่งมีครอบครัวอยู่ที่โคราชมารับตัวไปอยู่กับพี่สาวคนที่หนึ่งซึ่งมีครอบครัวอยู่ที่อำเภอปากช่อง ผู้เขียนคิดว่าจะได้เรียนหนังสือต่อเพราะตอนนั้นเรียนอยู่แค่ชั้น ป.3 และคิดว่าพี่สาวคนนี้จะเป็นคนใจดีคงช่วยส่งเสียให้เรียนสูงขึ้น แต่กลับไม่ได้เป็นอย่างที่คิด

ต่อจากบรรทัดถอดซ้ำ ขอบคุณแม่และครอบครัว ผู้เขียนเล่าว่าคุณแม่เป็นบุตรคนที่สองในพี่น้องเจ็ดคน เริ่มพูดตอนอายุเจ็ดขวบ ก่อนหน้านั้นทุกคนคิดว่าเป็นใบ้ (ครูไม่ใหญ่ว่าเก็บพลังไว้) วัยเด็กลำบาก ออกจากบ้านไปเป็นคนรับใช้ตั้งแต่สิบขวบ ร้องไห้คิดถึงบ้านทุกคืน ได้เงินเดือนหนึ่งร้อยบาทก็รีบเอามาให้คุณยาย อายุสิบสี่มาเย็บเสื้อผ้าหาเลี้ยงครอบครัว อยากเรียนหนังสือมาก เคยแอบเรียนแต่คุณตาคุณยายไม่ให้เรียน จึงเย็บผ้าทั้งวันทั้งคืน